Bijbelstudies Index
Overzicht van de - alleen online - beschikbare Holyhome-studie-series voor alle mensen met aandacht voor het Woord.
In de Bijbel spreekt God tot mensen. Eigenlijk
jouw perssoonlijk boek om God nog beter te leren kennen. Door de Bijbel
komt Zijn stem tot ons. De stem van de (Matth. 11:28) Goede Herder:
'Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt en Ik zal u rust
geven.' De studies op deze site willen je heel graag 'wegwijs' maken in
de Bijbel, dat wonderlijke boek. Opdat daarmee de Bijbel voor je open
zou mogen gaan; opdat je God zou leren kennen. . De Bijbel: een
geschenk uit de hemel. Ook voor jou ? Neem de uitdaging aan ! Wel raad
ik je aan om de studies in onderstaande volgorde te bestuderen. Deze
studies helpen jou echt in de teksten te duiken en dichter bij het hart
van de Schrijver te komen.
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 0
000 - Op zoek naar een begaanbare weg door het leven ?
001 - Om er in te komen: Hoe zit dat met de Schepping?
002 - Helpt bidden werkelijk?
003 - De Bijbel een Boek om je over te verwonderen.
004 - De Bijbel een boek om als moeilijk te ervaren.
005 - De Bijbel als willekeurige verzameling of hechte eenheid.
006 - De Bijbel voor jou onmisbaar.
007 - De Bijbel het Boek om goed in thuis te raken.
008 - Beknopt overzicht van de Bijbel-inhoud.
009 - Bijbelse Geografie.
010 - De Bijbel stelt de vragen en geeft de antwoorden.
011 - Het gaat in de Bijbel over God en de mensen.
012 - De Bijbel noodzakelijk bij al onze levensvragen
013- Hoe hebben we de Bijbel eigenlijk gekregen ?
014 - De Bijbel is een wonder
015 - Geloof het of niet: De Bijbel zegt het zelf
016 - Raak ondersteboven: De Bijbel is overtuigend
017 - Had je natuurlijk verwacht: De Bijbel is niet te bewijzen !
018 - Had je gedacht: De Bijbel niet overtuigend ?
019 - Zou dat waar zijn: De Bijbel onomstotelijk feilbaar ?
020 - De Bijbel onomstotelijk pedagogisch.
021 - Toch tegenstrijdigheden in de Bijbel ?
022 - Hoe je het wendt of keert: De Bijbel spreekt met Auteuriteit.
023 - De Bijbel en belijdenis
024 - Belijdenisgeschriften echt wel noodzakelijk.
025 - Een aantal belijdenisgeschriften met boeiende en leerzame inhoud
026 - Handige vindplaats van Belijdenisgeschriften
027 - Prachtig evanngelie-verhaal: Mattheüs
028 - Prachtig evangelie-verhaal: Lukas
029 - Prachtig evangelie-verhaal: Marcus
030 - Prachtig evangelie-verhaal: Johannes
031 - Het Oude- en het Nieuwe testament
032 - Talen en vertalingen van de Bijbel
033 - De boeken van het Oude Testament
034 - De boeken van het Nieuwe Testament
035 - De Bijbel alleen absolute norm !
036 - De Bijbel en ket kerkrecht
037 - Over misbruik van de Bijbel gesproken
038 - Wees niet bevreesd !
039 - Uitdaging : Kies voor Lven !
040 - Slot van deze eerste serie studies: Bijbel is de krachtbron !
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 1
101 - Moeilijk, maar toch: Over zonde en genade gesproken.
102 - Mensheid valt uiteen
103 - Over Gericht en Verlossing gesproken
104 - De toren van Babel
105 -God redt uit de macht van de zonde
106 - Het geweldige wonder van Het Verbond !
107 - Hoe God Zijn Woord waarmaakt !
108 - God stelt op de proef !
109 - Wat er ook gebeurt: God gaat door !
110 - Verlossing door hevige strijd
111 - Waarom eigenlijk de oorlog ?
112 - Het wonder van Gods Volk
113 - Het wonder van Gods land
114 - God houdt vol !
115 - Het Geheim
116 - God blijft Verlosser
117 - God blijft ons lokken
118 - Over Bethelehem gesproken
119 - Over Golgotha gesproken
120 - En dan is het Pasen
121 - Over hemelvaart gesproken
122 - Over Pinksteren gesproken
123 - Zeker: Christus komt weer !
124 - Slot van deze tweede serie studies: De Heer komt weer !
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 2
201 - Over bidden gesproken: Hoe eigenlijk bidden ?
202 - Over bidden gesproken: eigenlijk best moeilijk !
203 - Bidden is echt wel gemakkelijk
204 - Bidden doe je voor anderen !
205 - Bidden ? Maar tot wie eigenlijk ?
206 - Toegegeven: wij begrijpen God niet
207 - Jazeker : De Schepper !
208 - God is de Onderhouder !
209 - Zegen: Gods Zoon kwam !
210 - Jezus: Geboren uit de maagd Maria
211 - Jezus: zijn lijden
212 - Jezus: zijn opstanding
213 - Jezus: zijn Hemelvaart
214 - Jezus, zijn terugkeer: De Wederkomst
215 - De Heilige Geest
216 - Het werk van de Heilige Geest
217 - Over de Kerk gesproken
218 - Wr is de Kerk ?
219 - Is God dienen eigenlijk moeilijk ?
220 - Wat is eigenlijk ZONDE ?
221 - Hoe erg is zonde eigenlijk ?
222 - Over de Verlossing
223 - Werkelijk: de graven gaan pen !
224 - God zelf wijst ons de weg
225 - De helpende hand
226 - Slot van deze derde serie studies : De Nieuwe Wereld komt !
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 3
301 - Ik geloof. Wat wil dat eigenlijk zeggen ?
302 - Even nadenken over geloof en geloven !
303 - De moeite waard om te weten: Amen
304 - Het scheppingswerk van God
305 - Ik geloof in God
306 - God zorgt voor de schepping
307 - De naam Jezus
308 - De naam Christus
309 - Over Christenen gesproken
310 - De eniggeboren Zoon van God
311 - De naam HERE
312 - De Zoon van God is mens geworden
313 - Het enige zoenoffer
314 - Jezus Christus: Die dood is geweest en leeft
315 - Jezus: Opgenomen in de hemel
315a- God de Heilige Geest
316 - De toeëigening van de Heilige Geest
317 - Het paleis van de Heilige Geest
318 - De Drie-eenheid van God
319 - De Kerk een tijdelijke aangelegenheid ?
320 - Over strijd en overwinning gesproken
321 - De strijdmiddelen van Satan
322 - De Opstanding bemoedigt en troost !
323 - De opstanding als een Nieuwe Schepping
324 - De Grote Verrasing
325 - Het Eeuwige Leven
326 - Slot van deze vierde serie studies: Verlangen naar God
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 4
401 - Geloof wordt mij aangerekend tot gerechtigheid
402 - Strijden voor het allerheiligst geloof !
403 - Psalm 33: Majesteit van de Schepper
404 - Jesaja 40 : God spreekt woorden van troost
405 - Romeinen 8 : Gods macht en majesteit
406 - Psalm 115: Gebed en Lofzang tot de HERE
407 -Jesaja 44: God versus afgoden
408 -Openbaringen 1 : De zeven gemeenten
409 - Psalm 147 : Roemend spreken over God
410 - Jesaja 10:5-19 - De HERE regeert
411 - Filippenzen 1:12-20 - Bevordering van evangelieprediking
412 - Psalm 130 - Een bedevaartslied
413 - Jozua 1:1-9 - Het heil is van de HERE
414 - Hebreen 4:8-16 - Een land zonder zonde
415 - I Samul 16 - David, de gezalfde van de HERE
416 - Psalm 51 - God zoeken, maar niet jezelf
417 - Handelingen 4:23-31 - In de naam van Jezus Christus
418 - Genesis 4:17-26 - Mentaliteit en gevolg
419 - Handelingen 11:19-30 - Voorstanders en tegenstanders
420 - I Petrus 3:13 - 4:19 - Petrus versus Jezus
421 - Jesaja 8:23-9:6 - Een profetisch ambt
422 - Psalm 45 - Lied voor de bruiloft
423 - Hebreen 1:1-2:4 -God openbaart zicht tenvolle
424 - Psalm 22 - Van God verlaten
425 - Hanedelingen 2:14-36 - Pinkster evangelie
426 - Openbaringen 5 - De wlverzegelde Boekrol
427 - II Samul 7:1-7 Plannen voor tempelbouw
428 - Psalm 98 - Profetie van Nathan
429 - Matthes 1 - Merkwaardig, een Geslachtsregister
430 - Jesaja 52:13-53:12 - Een plaatsvervangend offer
431 - Psalm 40 - Danklied en smeekgebed
432 - Mattes 26 17-29 - Instelling van het Pascha
433 - Psalm 16 - Een belijdenis
434 - Matthes 28 - proclamatie voor zijn eigen volk
435 - Johannes 21 - Christus onbegrensde macht
436 - Psalm 47 - Het koninschap bezongen
437 - Colossenze 2:16-3:4 - Door dwalingen bedreigd
438 - Hebreen 2:5-18 - De hoge plaats van de mens
439 - Psalm 68 - God verlost zijn volk
440 - Openbaringen 1:9-20 - De banneling ziet de Here
441 - Colossenzen 1:1-23 - Onder de heerschappij van Christus
442 - Zacharia 4 - Aansporing tot tempelbouw
443 - I Corinthen 2:6-16 - Wijsheid tegenover wijsheid
444 - Psalm 48 - Jeruzalem, de stand van God
445 - I Corinthen 12 - Veel gaven, één Geest
445a - Numeri 11:4-30 - De Heilge Geest in het Oude Testament
445b - Ezechiël 37:1-14 - Ezechiëls moeilijke opdracht
445c - Handelingen 2:1-13 - Pinksteren, feest van Christus
446 - Deuteronomium 4:9-29 - Afscheidsrede van Mozes
447 - Psalm 87 - Jeruzalem, moeder der volken
448 - Openbaringen 2:8-11 - De Gemeene te Smyrna
449 - Johannes 17 -Opdat zij allen één zijn
450 - Hebreeën 12:1-11 - De wolk van Getuigen
451- Psalm 97 - De Here is Koning
452 - Galaten 1,2 - De brief aan de Galaten
453 - Psalm 2 - De Messiaanse Koning
454 - II Corinthen 11:1-15 - De Gemeente is de Bruid
455 - Psalm 49 - Een groot geheim ontsluierd
456 - I Corinthen 15 - De Opstanding uit de dood
457 - II Corinthen 4:16-5:10 - Zwak en toch machtig
458 - Psalm 104 - Looft de HERE
459 - Jesaja 11:1-10 - De Messias en het Vrederijk
460 -Openbaringen 21:1-8 - God zal bijn de mensen wonen
461 - Slot van deze 6e serie over het boek Openbaringen
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 5
501 - Archeologie oftewel Oudheidkunde
502 - Stijd in de kerk om het ware geloof
503 - Een Verhaal of echt gebeurd ?
504 - Waarom al die vreemde namen ?
505 - God-is-dood-theologie
506 - Naamsveranderingen in de Bijbel
507 - Christus, de vervulling der wet
508 - Het christendom
509 - Je zelf bevrijden - een onmogelijke zaak !
510 - De Bijbel over Slavernij
511 - Wie is de Christus ?
512 - Grote Verzoendag
513 - Opstanding Jezus volgens de werel aanstootgevend en dwaas
513a - De Pinksterbeweging
514 - Ons lichaam in de hemel
515 - Dienaars van God
516 - Een geheim geopenbaard
517 - Over twaalf poorten en twaalf fundamenten
518 - Over het Kerkverband nagedacht
519 - Over Ketters en Letters
520 - De tussentoestand
521 -De Grote Verwachting
522 - De Toekomst
523 - De Hemel
524 - Het einde van deze wereld
525 - De Nieuwe Hemel en de Nieuwe Aarde
526 - Slot van deze zesde serie studies: DE HEER KOMT WEER !!!
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 6
601 - Wat heb je aan de bijbel ?
602 - De Bijbel nog belangrijk voor ons ?
603 - De Bijbel zr de moeite waard !
604 - Zorg voor je geestelijk welzijn.
605 - Nagedacht over Geloven
606 - Nagedacht over Lijden
607 - Nagedacht over Vergeving
608 - Nagedacht over Naastenliefde
609 - Nagedacht over Vrijheid
610 - Nagedacht over Roeping
611 - Nagedacht over Navolging
612 - Zondebesef
613 - Er heerst een geestelijke strijd in de wereld
614 - Over VINDPLAATS gesproken
615 - Over MATERIAAL gesproken
616 - Over BIJBELSTUDIE gesproken
617 - Over GELOOFSTUDIE gesproken
618 - Over CATECHESE gesproken
619 - Over PERSOONLIJK GELOOF gesproken
620 - Over STUDIE gesproken
621 - Over THUIS gesproken
622 - Over GODSDIENSTONDERWIJS gesproken
623 - Over SCHOOL gesproken
624 - Over ZINGEVING gesproken
625 - Overleving in tijden van nood
626 - Het Laatste Oordeel
627 - Slot van deze zevende serie studie :De Nieuwe Hemel en de Nieuwe Aarde!
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 7
(hoewel niet onderstreept zijn onderstaande studies te gebruiken)
701 - Het Levende woord van God
702 - Wat staat er eigenlijk in de Bijbel ?
703 - De Bijbel is werkelijk compleet
704 - De inhoud van de Bijbel
705 - Het ontstaan van de Bijbel
706 - Hoe dienen we met de Bijbel om te gaan ?
707 - Invloed van de Bijbel op ons leven
708 - De Bijbel doet ons Jezus kennen
709 - Een Open Brief van God aan jou
710 - Bijbel: Boek voor doelgericht leven
711- Of je het er mee eens bent of niet: Jezus is God !
712 - De Wederkomst van Jezus Christus
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 8
801 - Liefde
802 - Toekomst
803 - Gebed: Evangelie in notedop
804 - Over zelfbeheersing nagedacht
805 - Vertrouw op God
806 - Nadenken over Genade
807 - Beloftes van God
808 - Zaligsprekingen van Jezus
809 - Gemeente zijn
810 - Nagedacht over de Prediking in de kerk
811 - Nagedacht over de Sacramenten van de kerk
812 - Nagedacht over de Kerkleer van de kerk
813 - Nagedacht over de Ambten in de kerk
814 - Nagedacht over de Identiteit van een christen
815 - Nagedacht over de Tucht in de kerk
816 - Nagedacht over het Lichaam van Christus
819 - Nagedacht over Orde in de kerk
820 - Bezinning op het Ónze Vader'
821 - Bezinning op 'Verhoring'
822 - Bezinning op 'God's wil' 1
823 - Bezinning op 'God's wil' 2
824 - Bezinning op 'God's wil' 3
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 9
901 - Zoeken en vinden
902 - Voor wie leven we eigenlijk?
903 - Dansen op de vulkaan?
904 - Belangrijke zaken over Bijbel, God en Jezus
905 - Gebed, ziekte en verwachting
906 - Het einde van deze wereld
907 - Christelijke vrijheid
908 - De profeet Haggaï in de schijnwerper
909 - Het Evangelie van Johannes
910 - Gelovigen uit de Bijbel
911 - Over genade en waarhied nagedacht
912 - Inspiratie
913 - Openbaringen
914 - Het vinden van rust
915 - Over Profeten nagedacht
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 10
1001 - De doden zullen herleven - troosrijke boodschap
1002 - Hedendaagse taak : Net-werken
1003 - Gezien worden
1004 - Zekerheid
1005 - Depressief
1006 - Schuld en verontschuldiging
1007 - Geduld en groei
1008 - Paulus, een gevangene in de Heere
1009 - Christen zijn...ja, maar hoe dan?
1010 - Van een Farizeeër die christen werd
1011 - Het ware leven
1012 - Het ware medeleven
Deze serie is nog in ontwikkeling
Overzicht Studies van de Holyhome-site - serie 11
1100 - Inleiding
1104 - De Heilige Geest deel 1
1105 - De Heilige Geest deel 2
1106 - De_Heilige_Geest-deel 3
1108 - De Heilige Geest deel 5
1109 - Positie en wandel van de gelovige
1110 - De twee naturen van de Christen
1111 - Geloven Geloof en werken
1114 - Bijbelse geschiedenis van gelovigen
1115 - De tegenstelling tussen gelovigen en ongelovigen
1116 - Inspiratie en Auteur Bijbel
1117 - De manier waarop God zegeningen geeft
1119 - Wat staat een christen nog te wachten
1120 - Priesterschap van de christen
1121 - Demonen en demonie in de Bijbel
1124 - Christelijke dienstbaarheid
1125 - De Liefde van de Here God voor de mensheid
1127 - Het mens zijn van Jezus
1129 - Behoudenis en Zaligheid alleen in Jezus
1130 - Wat is zonde
1131 - Het Verzoenende Bloed van Jezus
1132 - De Heer Jezus onze Herder
1134 - Wat de Heer Jezus Christus is geworden
1135 - Verlossing in het Oude testament
1137 - De twee komsten van Christus
1139 - Praktisch resultaat voor de gelovige
1140 - De Oordelen
1142 - Christus onze Bevrijder
1148 - Christenen en naam Christenen
"Wie zoekt zal vinden, wie klopt zal worden opengedaan"
"Aan de vrucht herkent men de boom"
Voor een kritische denker is het geloof in de Bijbel niet eenvoudig,
vooral niet als je vast zit aan de strakke dogma's. In onze zoektocht
naar antwoorden, in deze serie allerlei gedachten, waar je misschien
als zoekende iets mee kunt doen. Neem echter deze gedachten niet blind
voor waarheid aan, maar zoek zelf ook naar de waarheid in de Bijbel.
Het zijn gedachten, bedoeld om je aan het denken te zetten. Misschien
ben je het niet met de inhoud van bepaalde onderwerpen eens. Maar het
is niet mijn bedoeling om je te kwetsen, te beledigen, of te
discrimineren. Mocht je ergens op deze site iets beledigends ontdekken,
dan verzoek ik je dit te melden middels een mailtje, waarna ik indien
nodig dit zo snel mogelijk zal proberen aan te passen.
Er is geen ander boek dan de Bijbel
Geen alternatief. Er zijn veel boeken over de Bijbel, maar er is geen boek dat zich kan meten met de Bijbel. Je kan het Bijbellezen leuker maken door bijvoorbeeld de Bijbel te beluisteren als mp3 (bijvoorbeeld via downloadbijbel.nl). Maar dat is niet een echte oplossing. Hier een paar tips om Bijbellezen gemakkelijker te maken.
Bid
De Bijbel is niet een boek als andere boeken. Het is Gods boek en Gods
wereld. De Heilige Geest wil je helpen om te begrijpen wat God te
zeggen heeft. Voor je gaat Bijbellezen, bid dat de Heilige Geest je zal
helpen begrijpen waar het echt om gaat. En weet je, dat is de ervaring
van velen met mij, God verhoort dit gebed!
Vertaling
Kies een vertaling die je kan begrijpen. Er zijn veel vertalingen en
veel goede vertalingen. Een moeilijke vertaling kan soms een groot
obstakel voor je worden. Je zou een goede moderne vertaling kunnen
lezen zoals de Nieuwe Bijbelvertaling, de Herziene Statenvertaling.
Maar een eenvoudiger vertaling is zeker ook aan te bevelen als je niet
veel ervaring hebt met Bijbellezen. Denk dat bijvoorbeeld aan Het Boek
en Groot Nieuws Bijbel.
Delen
Wat je kan helpen is om samen met anderen te delen. Bijvoorbeeld met
een kleine groep of met je vrienden in het café. Het helpt om de
Bijbel toe te passen in het gewone leven. En, wees eerlijk, een relaxte
plek en leuk gezelschap zijn altijd goed!
Logboek
Hou een logboekje bij en schrijf alle dingen op die je hebt geleerd.
Als je houdt van een dagboekje schrijven kan je er een heel boekwerk
van maken. Ben je niet zo’n schrijver, schrijf dan puntsgewijs de
belangrijkste dingen op. Of bijvoorbeeld de les van de dag.
Neem de tijd
Je kan de hele Bijbel doorlezen op verschillende manieren. Bijvoorbeeld
door een leesrooster om de Bijbel door een jaar te lezen. Je kan grote
voornemens hebben. Maar dat werkt echt niet altijd. Soms is het erg
demotiverend. Neem de tijd. Het kan soms beter zijn om kleinere stukken
uit de Bijbel te nemen. Of te mediteren op een vers.
Uitleg
Heb je een studiebijbel, of een jongerenbijbel? Dan kunnen deze helpen
om meer te begrijpen. Kijk bijvoorbeeld naar de woorden die je niet
begrijpt. Zoek op deze site of elders op internet naar meer informatie
of lees de verwijsteksten die in sommige bijbels staan.
Relatie
Het is helemaal mooi als je de schrijver kent. En de schrijver van de
Bijbel is God Zelf door middel van de vele Bijbelschrijvers. Als je een
persoonlijke brief van een vriend krijgt, dan wil je zo graag alles
lezen. Zo is de Bijbel ook een liefdesbrief. Lees de Bijbel als een
liefdesbrief van Vader God voor jou.
Notities ver het ontstaan van de Bijbel
De Bijbel is een 'mega-seller': al eeuwenlang het
best verkochte en meest gelezen boek ter wereld. Wat maakt de Bijbel
eigenlijk zo bijzonder? Het is een boek dat ons altijd weer te boven
gaat, omdat God daarin het woord tot mensen richt. En wij mogen ons
door Hem laten aanspreken. Dit roept echter ook allerlei vragen op. Hoe
is de Bijbel ontstaan? Waarom heeft dit boek zo'n unieke
zeggingskracht? Hoe moet de Bijbel gelezen en geleefd worden? Zulke
kwesties vragen om gelovige doordenking. Maar dat doordenken is steeds
de moeite waard. De Bijbel is namelijk essentieel voor je geloof, voor
je relatie met God, voor je leven als christen. Omdat de HEER ons
hoogstpersoonlijk aanspreekt!
Bijbel (1)
Ons woord Bijbel gaat terug op een meervoud: biblia (het Griekse
enkelvoud is biblion: boek). De oorspronkelijke uitgave van de
Statenvertaling (1637) vermeldde dan ook op het titelblad: "Biblia, dat
is De gantsche H. Schrifture, vervattende alle de Canonijcke Boeken des
Ouden en des Nieuwen Testaments". Biblia duidt op een boekenverzameling
(zie Dan. 9:2) bekend als 'de Schriften' (Matth. 21:42; 2 Tim. 3:15).
In totaal telt de Bijbel 66 boeken, 39 oudtestamentische en 27
nieuwtestamentische. De Bijbel lijkt dus op een kleine bibliotheek.
Verschillende boeken, geschreven door mensen die stuk voor stuk door
God geïnspireerd werden, verzameld in één band.
Daarom kun je spreken over de verzamelde werken van de Heilige Geest.
Het Oude Testament is over een periode van tien eeuwen ontstaan, maar
binnen een beperkte geografische ruimte. Alles speelt zich af in het
Midden-Oosten. Het Nieuwe Testament is over een periode van slechts een
halve eeuw ontstaan, maar binnen een enorme geografische ruimte (de
driehoek Jeruzalem, Antiochië, Rome). Toch vormen al die
geschriften samen één boekwerk: goddelijk Woord op
schrift.
Woord (2)
Als christenen geloven wij niet in een boek, zoals de moslims, maar in
een Persoon. Zijn Woord is heilig, omdat Hijzelf heilig is. De levende
God is Iemand die spreekt. De Bijbel gaat dan ook grotendeels terug op
gesproken woord. Denk voor het Oude Testament aan de wetgeving op de
Sinaï, de spreukenwijsheid en de profetieën. En voor het
Nieuwe Testament aan het onderwijs van Jezus en de prediking van zijn
apostelen. Vroeg of laat is het gesprokene schriftelijk vastgelegd om
het zorgvuldig te bewaren voor latere generaties. Zo werd Gods Woord te
boek gesteld. "Nadat God vroeger vele malen en op velerlei wijze tot de
vaderen gesproken had door de profeten, heeft Hij nu... tot ons
gesproken door de Zoon" (Hebr. 1:1-2a). Nooit heeft God zich
duidelijker uitgesproken dan door zijn Zoon, het vleesgeworden Woord.
Van Hem getuigen alle profeten en apostelen. Het Boek spreekt vooral
over Jezus Christus. Alleen via de Zoon kunnen wij de Vader leren
kennen.
Taal (3)
De Bijbel is niet in het Nederlands geschreven. Daarom gebruiken wij
een of meer Bijbelvertalingen. Het Oude Testament is grotendeels
geschreven in het Hebreeuws, een semitische taal. Sommige hoofdstukken
uit Ezra en Daniël en enkele losse woorden uit andere bijbelboeken
zijn geschreven in het Aramees (sterk verwant aan het Hebreeuws). Het
Nieuwe Testament is helemaal geschreven in het Grieks, de wereldtaal in
de hellenistische cultuur. Jezus en zijn apostelen spraken van huis uit
Aramees en sommige woorden zijn in vergriekste vorm genoteerd,
bijvoorbeeld: Abba, Maranatha, Gehenna.
Testament (4)
In Jeremia 31:31 is sprake van een nieuw verbond dat de HEER met zijn
volk zal sluiten. Het Hebreeuwse woord voor 'verbond' werd door de
Septuagint niet met sunthèkè maar met
diathèkè vertaald (waarschijnlijk om uit te drukken dat
het bij Gods verbond met mensen niet om twee gelijkwaardige partijen
gaat). In gewoon Grieks betekent het woord diathèkè
echter: 'testament'. En dat werd in de Latijnse kerkbijbel eenvoudig
weergegeven als testamentum. Het nieuwe verbond werd door Jezus' bloed
bezegeld (Marc. 22:20; 1 Cor. 11:25). En daarmee was het traditionele
verbond verouderd (Hebr. 8:7-13). Mozes kan niet meer zonder Jezus
Christus gelezen worden (2 Cor. 3:14-16). Met Testament (Oud/Nieuw) is
dus bedoeld: de bijbelboeken die behoren bij het oude/nieuwe verbond.
Maar de Bijbel bestaat niet uit twee losse delen. Profeten en apostelen
horen principieel bij elkaar. In het Nieuwe Testament wordt beschreven
hoe het Oude Testament door Jezus Christus is vervuld.
Tenach (5)
TeNaCH is een kunstmatig letterwoord, samengesteld uit de Hebreeuwse
termen Thora (wet), Nebi'im (profeten) en Chetoebim (geschriften). Met
behulp van deze driedeling werd door de joden het geheel van de Heilige
Schrift aangeduid. Dit is ook de Bijbel die Jezus gelezen heeft.
Volgens Lucas 24:44 gebruikte Hij een vergelijkbare formulering: 'Alles
wat over Mij geschreven staat in de wet van Mozes en de profeten en de
psalmen [het eerste boek van de groep Geschriften] moest vervuld
worden. Toen opende Hij hun verstand, zodat zij de Schriften begrepen'.
Handschriften (6)
Helaas is van geen enkel bijbelboek het oorspronkelijke handschrift
(autograaf) bewaard gebleven. We beschikken alleen over afschriften.
Het oudste tekstfragment uit het Oude Testament is een zilveren amulet
met de priesterzegen (Num. 6:24-26), te dateren in de zevende eeuw voor
Chr. Het oudste tekstfragment uit het Nieuwe Testament stamt uit
plusminus 125 na Chr. (enkele verzen uit het Johannes-evangelie op een
klein stukje papyrus). Traditioneel werden in de joodse synagoge
Schriftrollen gebruikt, terwijl onder christenen de handzame codexvorm
populair werd. Zo'n codex, een soort katern, kon bestaan uit papyrus
(met cursief schrift) of perkament (met eerst een groter, later een
kleiner lettertype). De wetenschap die zich bezighoudt met het
onderzoek van de handschriften heet tekstkritiek (NB Dit is iets anders
dan Schriftkritiek; men kan tekstkritische methoden beoefenen uit
eerbied voor de Schrift). Verschillende lezingen worden met elkaar en
met oude vertalingen vergeleken om na te gaan wat vermoedelijk de
oorspronkelijke tekst was. Daarbij spelen factoren als ouderdom,
kwaliteit en geografische spreiding van die lezingen een belangrijke
rol. Meestal gaat het trouwens niet om principiële verschillen.
Zie verder 'Masoretische tekst' en 'Meerderheidstekst'.
Masoretische tekst (7)
Eeuwenlang hebben de rabbijnen gewerkt aan een betrouwbare tekst van de
Hebreeuwse Bijbel. Deze officiële overlevering wordt Masora
genoemd en de overleveraars zelf heten Masoreten. Aanvankelijk bestond
de Bijbeltekst uitsluitend uit een reeks van rechts naar links
geschreven medeklinkers, zoals bij het Hebreeuwse kwadraatschrift
gebruikelijk was. Pas vanaf de zesde eeuw na Christus is men begonnen
de uitspraak van deze consonantentekst (= tekst bestaande uit
medeklinkers) vast te leggen door er vocaal- (= klinker) en
accenttekens in aan te brengen. Het aldus door de school van Ben Aser
in Tiberias ontwikkelde systeem, zoals het bewaard bleef in de Codex
Leningradensis (1008 na Chr.), ligt nog steeds ten grondslag aan alle
wetenschappelijke uitgaven van het Oude Testament. Opmerkelijk was de
vondst van complete Schriftrollen (onder andere een Jesaja-handschrift)
uit de enorme bibliotheek van de Qumran-gemeenschap. Deze
bijbelteksten, die voornamelijk uit de tweede en derde eeuw voor
Christus dateren, vertonen overeenkomst met de veel latere Masoretische
tekst, afgezien van talloze spellingsvarianten.
Meerderheidstekst (8)
Vanaf de Reformatie tot ongeveer 1900 was voor het Nieuwe Testament een
algemeen aanvaarde tekstoverlevering in gebruik. Die tekst komt in
verreweg de meeste handschriften voor en was vooral in het Oosten door
de christelijke kerk bewaard (Byzantijnse tekst). De Statenvertaling
gaat nog op deze Meerderheidstekst terug. Sinds het begin van de
twintigste eeuw heeft zich echter een omslag voltrokken: men gaf de
voorkeur niet aan de meeste, maar aan de oudste handschriften. Moderne
Bijbelvertalingen zijn gebaseerd op een Griekse tekst die veel waarde
hecht aan de ouderdom van de handschriften, met name de in Egypte
gevonden papyri. Toch moet bedacht worden dat hoge ouderdom niet
automatisch garant staat voor de kwaliteit van een manuscript. Soms
blijkt dat de papyri verrassend steun bieden aan een bepaalde lezing
uit de Meerderheidstekst.
Septuagint (9)
De oudste vertaling van de Hebreeuwse Bijbel in het Grieks (vanaf de
derde eeuw voor Christus) is afkomstig uit Egypte. Toen de grote joodse
gemeenschap in Alexandrië onder invloed kwam van het hellenisme en
de Griekse taal het Hebreeuws (en Aramees) als omgangstaal had
vervangen, kon men de Tenach niet meer begrijpen en werd een vertaling
gemaakt in het Grieks. Die kreeg de naam Septuaginta (Latijn voor:
zeventig, afgekort als LXX), omdat er 70 of 72 vertalers aan gewerkt
zouden hebben. Volgens de legende waren ze onafhankelijk van elkaar tot
hetzelfde resultaat gekomen. Om die reden gold deze vertaling als
geïnspireerd en gezaghebbend, evenals het Hebreeuwse origineel. In
de Septuagint, die vooral bestemd was voor gebruik in de diaspora,
werden echter behalve de vertaalde Tenach nog andere joodse geschriften
opgenomen. De verzameling telde vier delen: Pentateuch (de vijf boeken
van Mozes), Historische Boeken, Wijsheidsboeken, en Profetische Boeken.
Deze indeling vindt men nog steeds in de katholieke Bijbel (zie de
Willibrordvertaling). De protestantse Bijbel daarentegen beschouwt
alleen de Hebreeuwse Tenach als gezaghebbend; de overige boeken uit de
Septuagint worden vanwege hun onduidelijke herkomst apocrief genoemd.
Apocrief (10)
Apocrief betekent 'verborgen', dat wil zeggen van onduidelijke
herkomst. Dit geldt vooral voor de geschriften uit de joodse traditie
die als geestelijke ondersteuning voor joden buiten Israël in de
Septuagint waren opgenomen. Ze worden onderscheiden van de canonieke
boeken en opgesomd in artikel 6 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis.
'De kerk mag deze boeken wel lezen en ervan leren, voor zover zij
overeenstemmen met de canonieke boeken'. Ze hebben namelijk geen
goddelijk gezag. De rooms-katholieke kerk spreekt over deuterocanonieke
boeken: gezaghebbende geschriften van een tweede categorie. In sommige
bijbeluitgaven is de groep apocriefe of deuterocanonieke boeken
opgenomen tussen het Oude en het Nieuwe Testament.
Canoniek (11)
Het Griekse woord kanoon (rietstok) wordt overdrachtelijk gebruikt om
een bepaalde richtlijn aan te duiden. Dat kan een christelijke
leefregel zijn (zie Gal. 6:16) of een kerkelijke afspraak: een canon is
ook een synodebesluit. Bij de Bijbelcanon gaat het om een leesregel. In
de besluiten van het Concilie van Laodicea (360 na Chr.) is voor het
eerst sprake van 'canonieke geschriften' van zowel het oude als het
nieuwe verbond. Het zijn alleen deze geschriften, aldus dit Concilie,
die in de gemeenten voorgelezen mogen worden. Canoniek wil zeggen:
gezaghebbend voor leer en leven. Om welke geschriften het gaat, worden
we niet gewaar. Zeven jaar later schrijft bisschop Athanasius zijn
Paasbrief, met daarin een complete opsomming van alle oud- en
nieuwtestamentische bijbelboeken. Een dergelijke lijst vinden we terug
in de besluiten van de Concilies van Hippo Regius en Carthago (resp.
393 en 397 na Chr.). Moeten we uit het voorgaande concluderen dat de
christelijke kerk binnen veertig jaar besloten heeft aan deze
geschriften goddelijk gezag toe te kennen? Laten we ons realiseren dat
de kerk nooit zonder canon is geweest. Het Oude Testament had men
overgenomen van het jodendom. Dat een canonieke boekenlijst werd
opgesteld, was veeleer bedoeld als leeswijzer voor de liturgie. Zo werd
officieel vastgelegd wat inmiddels algemeen aanvaard was. Wereldwijd
zou tijdens de eredienst in alle gemeenten uit dezelfde boeken gelezen
en gepreekt worden. Boeken die zich om zo te zeggen in het gebruik
bewezen hadden als geïnspireerd en die daarom door de christelijke
kerk konden worden ontvangen als heilig en canoniek. Dit was het
resultaat van een langdurig proces van erkenning. De Heilige Geest, de
grote Inspirator van de Schrift, heeft ervoor gezorgd dat de Bijbel
werd (h)erkend als het normatieve Woord van God.
Lamp (12)
'Uw woord is als een lamp, een helder licht, een schijnsel op mijn pad,
een eeuwig baken' (Psalm 119:40). Een lamp voor mijn voet: met zo'n
voetlicht kan ik de volgende stap zetten. Een licht op mijn pad: met
zo'n looplamp kan ik de route iets verder overzien. Ook Gods gebod
wordt vergeleken met een lamp voor onderweg (Spr. 6:23). Zo is Gods
woord dus, niet meer en niet minder. We moeten er goede aandacht aan
geven. Petrus noemt het profetische woord een lamp, die schijnt op een
duistere plaats, totdat de dag aanbreekt en de morgenster opgaat in uw
harten (2 Petr. 1:19). Als de grote Dag aanbreekt, verbleekt het
lamplicht en wordt alles overstraald door de oneindige glorie van God.



















