Mijmeren onder de terebint - 36
Over
rijkdom nagedacht
De Bijbel is niet een
boek
wat je zomaar even van kaft tot kaft leest. Het kan lastig zijn om je
weg door de Bijbel te vinden, als je niet weet wat zich wanneer heeft
afgespeeld. Deze site kan je helpen om de Bijbel beter te leren kennen.
Ontdek de bron van vrede, het Woord van God.
Hier vind je alle
pagina’s van de ontspannende Terebint studie-serie : 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34
35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
52
53
(naar
begin van deze serie)
Mijmeren
- ontsnappen aan de waan van de dag
Oplaadstation
voor onze geestelijke accu. (Luister
hier)
Even mijmeren
onder de Terebint, ontsnappen aan de waan van de dag. Oplaadstation
voor onze geestelijke accu. Deze week onder het motto:
Over
rijkdom nagedacht
1 Koningen 10: 14-29 en
Marcus 10
Zou je rijk
willen zijn?
Op zich ben je geneigd te zeggen: wat is er nou mooier dan rijk te
zijn! Wat is er nou mooier om veel geld te hebben. Niets toch? Dan kun
je je alles veroorloven, al de dingen kopen die je al lang eens hebt
gewenst. Dan kun je aanschaffen, wat je hartje maar begeert! En als je
heel rijk bent, dan hoef je ook niet meer te gaan werken. Je kunt je
baan opzeggen en hoeft ’s ochtends niet meer naar je werk om
geld te verdienen. Als je daar zin in hebt, mág het wel ,
maar het hoeft niet. Want je hebt immers al, wat nodig is! Je bent
‘binnen’, zoals dat heet. Je kunt je leven ook op
een andere, meer aangename manier inrichten.
Toch hoe aantrekkelijk het ook lijkt, om onvoorstelbaar rijk te zijn,
toch blijkt ook altijd weer dat mensen er maar heel moeilijk mee om
kunnen gaan. Als je tegenwoordig in de loterij wint, krijg je adviseurs
en psychologen op bezoek, die je willen helpen, daar goed mee om te
gaan dat je opeens heel rijk bent geworden. Want altijd weer blijkt dat
het misgaat. Of: al het geld is binnen de kortste keren weer op. Of: de
relaties met andere mensen, met je vrouw of met je kinderen of met je
vrienden gaan langzamerhand kapot. Grote rijkdom kan ook tot een soort
verslaving worden die evenals alcohol meer kapot maakt dan je lief is.
En evenals je alcohol moet leren drinken, moet je ook leren goed om te
gaan met al de rijkdom in je leven! Vandaar al die adviseurs en
psychologen om dat aan je uit te leggen. Het hebben van veel rijkdom
betekent, dat je niet zomaar alles op je beloop moet laten, maar dat je
er heel bewust mee om moet gaan.
Rijk zijn
– niet zonder risico’s
Als je opeens met zoveel geld wordt geconfronteerd, is het alsof je aan
een prachtige vliegreis bent begonnen, alsof je nu ergens heel boven in
de lucht heerlijk aan het zweven bent geslagen, aan het gewone leven
ontstegen, maar dan iemand wel opeens tegen je zegt: hier, nu mag je
ook eens zelf de besturing overnemen. Je moet het nu zélf
doen! Wat vroeger ‘vanzelf’ ging, gaat nu niet meer
vanzelf. Je moet dan opeens alles zelf in evenwicht houden en er zelf
voor gaan zorgen dat je niet met al je hebben en houden gaat
neerstorten en brokken gaat maken. Als je rijk bent, mag je –
dat is het nadeel – alles niet zo maar op z’n
beloop en gewoon maar doen wat je hartje je ingeeft, dan gaat het
geheid mis. Maar je moet evenals de piloot van een vliegtuig alles
onder controle houden, jezelf intomen en matigen, zodat je veilig
verder kunt. – Er zijn best veel rijke mensen, die op
z’n tijd wel eens weer hebben terugverlangt naar de tijd, dat
ze nog níet zo veel geld en daarmee: zo veel
verantwoordelijkheden hadden. - En het verhaal dat we gelezen hebben
over de rijke jongeling laat ook zien, dat je niet altijd
gelúkkig wordt als je rijk bent. Hoe kan ik deel krijgen aan
het ééuwige leven, vraagt hij aan Jezus. In die
vraag zit iets in van de vraag: hoe kan ik een leven krijgen dat
écht leuk is!?? - Er zijn ook dingen in het leven, die
gewoon belángrijker zijn dan materiele rijkdom. Dat zijn de
dingen van het hárt, de échte dingen. Die het
leven écht helemaal leuk en gaaf maken, en doen slagen.
Rijk zijn is
niet ultiem geluk
Ik vind het veelzeggend dat het over de immense rijkdom van koning
Salomo begint met de mededeling dat hij jaarlijks zo’n 666
talent goud ontving. 666 talent goud. Je zou er heel wiskundig tegenaan
kunnen kijken, en als je dan weet dat één talent
vroeger ongeveer 35 kg is geweest, dan zou je dus mogen concluderen dat
hij jaarlijks zo’n 23.000 kg aan goud ontving, 23 ton. Maar
daar gaat het hier denk ik niet om. Veel belangrijker is de symboliek
die in het getal 666 verstopt zit, in dit getal dat we later dan ook
nog een keer in de bijbel in het bijbelboek Openbaringen tegenkomen,
als het getal van de antichrist. Maar als je dit zo zegt, zou je
rijkdom te snel gaan demoniseren, alsof alle rijkdom gelijk van de
duivel afkomstig is, dat is natuurlijk niet zo. Al de rijkdom die
Salomo mocht ontvangen, werd hem immers geschonken van God de Heer,
bedoeld als een zegening in zijn leven. Maar het getal 666 zegt veel
over wat je dan van al de rijkdom mag verwachten! Niet veel namelijk!
Kijk, het getal 7 (zéven), dat is het getal van de volheid.
Het getal 7 is het getal, waar alles klopt. En het getal 666 moet je
eigenlijk lezen als 6,6,6, driekeer de 6, of anders gezegd: drie keer
de 6 die dan ook probeert de 7 te worden! 6,6,6 dat is de 6 die naar de
7 toe streeft, maar die de 7 net niet bereikt! Het is het allemaal
gewoon “net niet”! 6,6,6 is 3x het getal onze
werkdagen! We werken ons te pletter om ons leven goed en gaaf te maken,
maar hoe we ons ook inspannen: er wordt best wel veel bereikt, maar het
is het allemaal toch ook: “net niet”! –
Het echt goede, gave, geslaagde leven, het
ééuwige leven, kun je niet zelf bereiken met je 6
werkdagen, strevend naar de 7e dag. Zo’n leven,
zo’n 7e dag, moet jou als mens simpelweg
geschónken worden. – Onze tekst begint vanmorgen
bewust met de mededeling: Salomo ontving jaarlijks 666 talenten goud.
Hij ontving hééél veel goud
(méér kan haast niet – meer kan niet
“bij elkaar worden gewerkt”). Maar als je vraagt,
of het léuk is, al dit goud, dan moet je zeggen: het is het
op de een of andere manier ook allemaal net níet.
Rijk zijn
absurd verspillen van middelen
En dan worden er in de tekst nog allerlei andere, interessante dingen
over de rijkdom van Salomo gezegd. Zo staat er, dat hij honderden
schilden van de soldaten uit goud laat maken. Deze schilden waren in
die tijd normaal altijd uit hout gemaakt, uit stevig hout. Ze werden
opgehangen in een hal, staat er, in de hal met de naam ‘het
Woud van de Libanon’. Me mogen aannemen dat ze meer voor de
verfraaiing van die hal hebben gediend, dan om er echt mee te vechten.
– Want dat is óók een groot motief in
de beschrijving van al die rijkdom van Salomo. Hij heeft zo
ongelofelijk veel goud en geld! Voor hem is het al lang niet meer
alleen maar een betaalmiddel, zoals voor andere mensen, nee, hij kan al
het goud en het geld gaan verkwisten. Hij kan er honderden schilden van
maken, 7 kg zwaar de grote, 2 kg zwaar de kleine, en in zijn
ontvangsthal al versiering aanbrengen. – Hetzelfde geldt als
we in de tekst lezen, dat er in die tijd geen zilver werd gebruikt,
want aan zilver hechtte men in die tijd geen bijzondere waarde meer.
Maar zilver was in die tijd in al de landen daar aan de Middellandse
zee hét materiaal waaruit het géld werd gemaakt.
Iedereen in Israël heeft in die tijd blijkbaar zoveel geld,
dat hij er niets meer voor kan kopen. Men raakt het aan de straatstenen
niet kwijt. - Het geheel doet me wel wat denken aan al de oliestaten in
het Midden-Oosten, met hun enorme rijkdom. Waar moet je nog heen met al
je ene dollaartje. Iedereen koopt alleen nog groot en duur in, de
centen tellen niet meer mee.
Rijk zijn -
iedereen wil wat van je
Zo zou je nog veel meer over de rijkdom van Salomo kunnen vertellen.
Maar dat moet ik uit tijdgebrek laten zitten. Hij bouwde zijn rijkdom
uit tot één groot imperium. Met zelfs een heuse
vloot dat de zeeën bevoer. Dat is best opmerkelijk want
Israël had vroeger nooit goed contact met de middellandse zee,
de Filistijnen zaten hun daar in de weg. Blijkbaar is koning Salomo er
in geslaagd de Filistijnen te verslaan en zo contact met zee te
krijgen. In het hebreeuwse staat er, dat die vloot de naam Tarsis-vloot
had. En Tarsis ligt: in Spánje. Dat wil zeggen: Salomo had
werkelijk contact met heel de wereld, die toen bekend was. En ook dat
staat in de tekst, heel de wereld trekt naar hem toe, drijft handel met
hem, komt bij hem op bezoek. En in plaats van oorlog met hem te voeren,
brengt men geschénken voor Salomo mee: men wil met hem vrede
sluiten en zijn voordeel met hem doen.
Zo is Salomo dus op het hoogtepunt van zijn macht gezegend met heel
veel rijkdom en aandacht. In zijn tijd kan zich het klein volk
Israël meten met al de andere grote landen der aarde. En
Salomo laat zich dat welgevallen. De troon die hij voor zich zelf laat
bouwen, uit ivoor en goud, naar Egyptisch model zeggen de commentaren,
met allerlei leeuwen erom heen, spreekt boekdelen. Salomo laat het zich
welgevallen. God heeft hem gezegend met zoveel rijkdom en hij zit er nu
midden in!
Maar zoals in het begin al gezegd: het is wel heel fijn als je dan zo
rijk bent en al die mogelijkheden hebt. Maar wat een
gebéuren allemaal! Heel de wereld is in rep en roer om je
heen. Maar weet je dit vliegtuig met al de zegeningen wel veilig te
besturen? Hoe lang houdt zoiets vol? En wanneer is het voorbij? - En:
is dit nou alles? Is dit nou datgene: wat het leven uitmaakt: al die
rijkdom en aandacht van mensen voor je geld? – Het is best
leuk wat hier gebeurd, best gaaf, maar het is 6,6,6, het is net niet 7
(zéven), het echte, volle leven.
Rijk zijn -
iets zinvols maken van ‘dode centen’
Wat voor zin heeft je leven, als je zoveel geld hebt als Bill Gates
(zijn jaarlijks inkomen schijnt groter te zijn dan het
belastingsinkomen van het land Polen)… Als je zoveel geld
hebt, (het is misschien een wat rare vraag, maar) heeft je leven dan
eigenlijk nog wel zin!?? - Dan heeft het leven eigenlijk alleen nog
zin, als je met je geld iets zínvols doet! Iets bijzonders,
wat andere mensen goed doet. Dat heeft Bill Gates ook goed doorgehad op
een bepaald moment, dat het leven toch echt niet zo boeiend en leuk
blijft, als je alleen maar geld blijft vergaren en verder niets. Je
leven krijgt pas inhoud en kleur, als je er vervolgens er iets goeds
mee doet. Zo is hij dan ook begonnen veel geld te stoppen in projecten
in de derde wereld, en dat is hem ook aan te raden, om dat te doen.
Want anders wordt hij bedolven onder een berg dode centen, die hem
verder niets zullen geven in het leven. Geen zinvol bestaan. Geen
liefde.
Salomo is later, zo mag je het wel zeggen, aan zijn eigen rijkdom ten
onder gegaan. Hij werd op een bepaald moment zo opgeslokt door zijn
handel en wandel met andere volkeren en vrouwen, dat hij er compleet in
onder, in ten onder ging. De jonge man in het Evangelie van Marcus zag
blijkbaar het gevaar, en kwam nog net op tijd bij Jezus: om hem te
vragen, hoe hij niet alleen een goed leven, maar vooral ook een
ééuwig leven, kon krijgen. En Jezus geeft hem de
raad: geef je geld weg aan de armen! Maak er iets zinvols van! Doe er
iets goeds mee! Maak er iets indrukwekkends van: niet alleen voor
jezelf, maar ook voor anderen!
Later heeft Jezus het hem voorgedaan: door ook zichzelf met zijn hele
rijkdom wég te geven. Hij, aan God gelijk, werd een mens
zoals jij en ik (vgl. Filippenzen 2), maar dan zonder zonde. Een mens
zoals jij en ik, om naast ons te staan. Hij had geef zin, daar in de
goudglanzende heerlijkheid in de hemel alleen te blijven. Hij verkocht
alles, en verdeelde het onder de armen.
Van
‘hebben en houden’ naar ‘geven en
ontvangen’
Zoals ook God graag geeft – én ontvangt.
Gééft, uitdeelt van zijn Rijkdom! Geeft, ons het
leven geeft, het leven van een kind, en ons inkomen, en ons iets geeft
van de pracht van het leven en de schepping. Eigenlijk mag je wel
zeggen: zoals God ook graag geeft, zich helemaal weggeeft eigenlijk,
zich helemaal inzet, ook in zijn zoon Jezus Christus, om het ons naar
de zin te maken… zo ontvangt hij dan ook graag weer, van ons
terug! Ontvangt Hij graag weer iets terug, in de vorm van dankbaarheid.
Of in de vorm van lofprijzing. Of in de vorm van kleine goede milde
daden. Zo houdt je elkaar overeind: God ons en wij God in dit leven,
tot in eeuwigheid.
De vraag is: wat ga
jíj nu doen! Jij nu doen met je rijkdom? Laat al de
rijkdommen die je hebt, je niet tot een last worden, die je hart niet
kan bevredigen. Maar een bron van lust en liefde! Voor God –
en mensen.
naar top van deze pagina 
