Symbolen van herkenning

Kleuren in de eredienst

In de eerste tijd van de christelijke kerk waren de kleden en de kleding ongeveer zoals de mensen het thuis gewend waren. Met name de Romeinse burger die het kon betalen droeg witte kleding. Maar in de bijbel had de kleur wit ook nog een symbolische betekenis. In het Oude Testament is wit een feestkleur, kleur van de reinheid en van vergeving van de zonden. En wie vergeven is kan opnieuw beginnen, een nieuw bestaan opbouwen. In het Nieuwe Testament is wit ook de kleur van reinheid en van toewijding aan God. Op afbeeldingen uit de Oude Kerk zien we dat de voorgangers witte kleding dragen. Toen er meer welvaart kwam kreeg het kleed van de voorganger bij feestdagen een versiering. Daardoor kreeg zo'n feestdag een extra accent. Paus Innocentius III omstreeks 1200 gaf regels voor het gebruik van kleuren in de eredienst: wit voor de feestdagen, rood voor de martelaarsdagen, zwart voor de boetedagen en groen voor de dagen die over bleven.
De Reformatie had nauwelijks aandacht voor versiering in de kerk. Dus ook niet voor kleuren. De Lutherse en de Anglicaanse kerk kenden wel kleuren. In de 20e eeuw komt er onder invloed van de liturgische beweging weer belangstelling voor kleuren in de (reformatorische) kerk. Ook is er een groeiende belangstelling voor symbolen.

De kleur zwart is een symbool van de dood. Bij begrafenissen wordt dan ook vaak zwarte kleding gedragen. In de eredienst is zwart de liturgische kleur voor Goede Vrijdag.

Groen is de kleur van groeiende planten, m.n. in de lente en zomer. Het is een symbool voor leven. Liturgisch gezien is groen de triomf van het leven over de dood. De kleur wordt gebruikt in de tijd tussen de feesten.

Rood is de kleur van het bloed. Liturgisch is het de kleur voor de herdenking van de heiligen en martelaren van de kerk. Als kleur van het vuur wordt het voor het Pinksterfeest gebruikt.

Wit is het symbool van de zuiverheid, de reinheid en de onschuld. Het is de liturgische kleur voor de feestdagen van Kerstmis en Pasen.

Paars is de kleur van de boetedoening en rouw. Purper is ook de kleur voor een koninklijk gewaad. De liturgische kleur wordt gebruikt in de weken van Advent en de voorbereiding (40 dagentijd) op Pasen.
    


Christelijke symbolen

De Adelaar of arend is het symbool van de Hemelvaart van Christus, omdat deze vogel hoger vliegt dan alle vogels en het licht van de zon kan verdragen.

De Banier is het teken van overwinning. Het Lam van God draagt het als een teken van overwinning op de dood.

De Ark is een beeld voor de kerk omdat deze de door de zondvloed heenkomt door Gods genade en gered door het water van de doop.

Engelen begeleiden het leven en het sterven van Jezus.(aankondiging van de geboorte, verzoeking, Gethsémané) Maar ze begeleiden ook de gelovigen(b.v. Ha.12:15)

Christus is de Alpha en de Omega (Op.1:8)Dit wijst op zijn goddelijkheid en zijn eenheid met God.

Op de bazuin of de trompet wordt geblazen bij bijzondere gelegenheden zoals een veldslag of de aankondiging van de komst van God. Het is een symbool van het laatste oordeel. Op Paasmorgen roepen de trom- petten op tot horen en actie.

Het Anker is een teken van hoop. In Hebreeën 6 wordt de hoop een anker voor de ziel genoemd.

De beker die mensen moeten drinken wijst op het lot dat zij moeten ondergaan.
Uit de beker waarover een dankzegging wordt uitgespro- ken, wordt tijdens het Avond- maal, gedron ken door de gelovigen. Dit gebeurt om te gedenken wat de Here Jezus Christus heeft gedaan.

Het Aureool wordt gebruikt bij de afbeelding van goddelijke personen: God, Christus, en de Heilige Geest in de gedaante van een duif.

Het Brandende braambos is een teken van Gods openbaring.(Ex.3)En wijst op de zuiverheid van Maria en de overschaduwing door de Heilige Geest. 

De bijenkorf is een attribuut van grote pre- dikers, die met hun zoete woorden de mensen trekken. Ook een sym- bool voor maagdelijkheid

Brood was het hoofdvoedsel in de landen rond de Middellandse Zee. En zoals brood noodzakelijk is om te leven, zo is geloof in Jezus nodig voor het eeuwige leven.

Een boek of boekrol representeert het Woord van God en treffen we vaak aan bij apostelen, evangelisten en heiligen. In laatste bijbelboek draagt Christus "Het boek des levens."

De altijd groene ceder is een teken van blijvend heil en geluk. Het Heilige der Heilige was bekleed met cederhout.

De bel of klok roept tot aanbidding en roept het evangelie uit.

Het lam Gods is verbon- den met de offergedach- te. Joh1:29.Het is veel voorkomend door Op5:6.

De deur scheidt het veilige binnen van dat  wat buiten is. Het is een ingang tot veiligheid en een uitvalsbasis naar de wereld. Jezus is de deur die de schapen beschermt in de stal. En Hij vormt de opening naar de weide.

De deurpost werd in de nacht voor de uittocht bestreken met bloed opdat de bewoners niet door de engel van het verderf getroffen zouden worden.

De dolfijn is een symbool voor Christus als de Verlosser. Drie dolfijnen vormen een symbool voor de Drieëenheid.

Het schild van de Drieëen heid toont hoe Vader, Zoon en Heilige Geest drie onderscheiden personen en toch één God zijn.

De duif als teken van reinheid en vrede verwijst naar de Heilige Geest. De duif met de olijftak in de snavel is vredessymbool

De druif verwijst naar het Avondmaal en het offer van Christus. De druif is tegeljk een teken van leven(bloedsymbool) en van lijden.

De ladder is het symbool voor het streven naar eeuwigheid.(Jakob in Bethel) En het is een lij- denswerktuig gebruikt om de spons aan te reiken.

De distel symboliseert dorheid, droogheid, onvruchtbaarheid en leed. Wordt gebruikt in voorstellingen van het lijden van Christus.

Een brandende lamp in een gewijde ruimte verwijst naar de aanwezigheid van de Heer.En het verwijst naar het volle leven. Een lamp die uit is verwijst naar de dood.

De lelie verwijst naar onschuld en maagde- lijkheid met name voor Maria.

Het hout van de eik werd als onverwoestbaar ge- zien en daarom als sym- bool van onsterfelijkheid en het eeuwige leven.

Een fontein met zeven stralen verwijst naar de zeven gaven van de Heilige Geest. Of verwijst naar het eeuwige leven.

De geheven Hand is de hand van een heerser.

De harp is door de vorm van een driehoek een symbool van de lofzang op de Drieëenheid.

Het lelietje van dalen verwijst naar Christus als brenger van het heil en het Evangelie.

De ezel is een teken van zachtmoedigheid en be- hulpzaamheid. Symbool van de vredesvorst en messiaanse tijd (Intocht)

Graankorrels wijzen op Christus omdat Hij het brood des levens is. Ook is het een symbool voor het Avondmaal.

Christus is de Zon der gerechtigheid. En zo staat Hij tegenover de zwakke kerk die gesymboliseerd wordt door de maan.

Op de stenen tafels stonden de 10 geboden. Deze werden door God aan Mozes gegeven.

Dobbelstenen door de soldaten gebruikt om te dobbelen om de mantel van Jezus.



Christelijke symbolen: Het Kruis
Het kruisteken verwijst naar het lijden van Christus 
en is het christelijke symbool bij uitstek.

Het byzantijnse kruis wordt in de Grieks orthodoxe kerk gebruikt.


De drie treden onder het kruis verwijzen naar de heuvel Golgotha of Calvarië. Daarom heet dit kruis Calvarië kruis. De drie treden verwijzen ook naar geloof, hoop en liefde.


Het Keltische kruis werd gebruikt door de Keltische christenen in Groot Brittannië en Ierland.

Dit bloeiende leliekruis herinnert aan de Drieëenheid en de opstanding.


Jeruzalemkruis. Het centrale kruis beeldt het OTwet uit. De vier kruisjes beelden het evangelie uit als vervulling van de wet.

Het kruis symboliseert het einde van de wereld en het koningschap van Christus over de wereld


De knoppen aan de uiteinden van het kruis (appels) symboliseren de vruchten van het 
christelijke leven.

Dit is een russisch orthodoxe kruis. De bovenste dwarsbalk wijst op het opschrift INRI.


Dit is een bloeiend kruis, dat aan de Drieëenheid herinnert.

Andreaskruis. Andreas voelde zich onwaardig om net zo gekruisigd te worden als de Here Jezus. Hij vroeg om een ander kruis. Een symbool van nederigheid en lijden.

Dit latijnse kruis met alfa en omega herinnert ons eraan dat de Heer nu regeert in heerlijkheid.

Het kruis is een eenvoudig kruis in de vorm van de griekse letter tau. Het is het kruis van de OTische profetie. Het teken dat de Israëlieten maakten met Pasen om bloed aan de deurpost te strijken.

Geboortekruis in de vorm van een ster herinnert aan Jezus' geboorte.

Pauselijk kruis met de drie gebieden waarover het gezag wordt uitgeoefend: de kerk, de wereld, de hemel.

Overwinningskruis. dat de eerste letters IC verbindt met de laatste letters XC van Jezus Christus. En het griekse woord voor overwinnaar NIKA.

De vier puntige uiteinden van dit latijnse kruis wijzen op het lijden van Christus toen hij werd gekruisigd.

Dit kruis is een symbool van de strijdende kerk. Het stamt uit de tijd van de ridders en kastelen.

Latijns kruis herinnert ons aan het offer van de Here Jezus. Het lege kruis herinnert ons ook aan de opstanding en de hoop op het eeuwige leven.

Dit kruis werd gebruikt door Columba op het eiland Iona in de zesde eeuw.

Ankerkruis symboliseert de christelijke hoop in Chris- tus. Clemens bisschop van Rome werd gebonden op een anker in de zee gewor- pen door keizer Trajanus.


Patriarchenkruis. In de kunst dragen de patriar- chen dit kruis. Later werd het ook door kardinalen en bisschoppen gedragen.

Maltezerkruis gedragen door de ridders van de Johannieter orde.

Hugenotenkruis. Het hugenotenkruis was oorspronkelijk een teken waaraan Franse protestanten herkend konden worden. Tegenwoordig  is het een belangrijk symbool voor reformatorische christenen. Het centrum wordt gevormd door vier vlammen die samen een Maltezer kruis vormen. Zij zijn verbonden door een kroon met een Franse lelie. De kroon wijst op loyaliteit van de hugenoten t.a.v. land en koning. De vier harten verwijzen naar liefde in het algemeen en de liefde voor het Evangelie in het bijzonder. Op de uiteinden van het kruis bevinden zich acht parels. Een parel staat voor zuiverheid. Maar de acht parels verwijzen naar de groepen mensen in de Bergrede die door Jezus Christus worden zalig gesproken: armen van geest, zachtmoedigen,treurenden, zij die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, barmhartigen, zuiveren van hart, vreedzamen, zij die vervolging lijden terwille van de gerechtigheid. De duif onderaan het kruis is een symbool voor de Heilige Geest, maar deze symboliseert ook het leed dat door vervolging ontstond. In plaats van een duif zou er vroeger ook wel een traan onder aan het kruis hebben gehangen.
Lutherroos. Maarten Luther schrijft hier zelf over:
“Nu ge vraagt, of de graveur zijn werk goed gedaan heeft, wil ik u meteen vertellen, hoe ik dit zegel bedoeld heb als een merkteken van mijn theologie. Het eerste moet een kruis zijn, een zwart kruis in een hart in zijn natuurlijke kleur, om er mij steeds weer aan te herinneren dat het geloof in de Gekruisigde ons zalig maakt. Want de rechtvaardige zal uit zijn geloof leven, uit zijn geloof aan de Gekruisigde. Zulk een hart moet midden in een witte roos staan om aan te duiden dat het geloof vreugde, troost en vrede geeft. Daarom moet die roos wit zijn en niet rood, want wit is de kleur der geesten en van alle engelen. Zulk een roos staat in een hemelsblauw veld omdat die vreugde in de geest en in het geloof de aanvang is van de komende hemelse vreugde. En dan daaromheen een gouden ring, die zegt dat deze zaligheid in de hemel eeuwig duurt en geen einde heeft en zoveel kostelijker is dan alle aardse vreugde en goed, als het goud schoner is, edeler en kostbaarder dan alle andere metalen.”

Hulpmiddel om duidelijk te maken aan anderen wat je gelooft

Het hoogste doel
Het hoogste doel van ons leven is dat wij God eer geven en ons voor eeuwig in Hem verheugen. Hoe wij dat kunnen doen, leert God ons door Zijn heilig Woord, de Bijbel. Hij heeft Zijn Woord gegeven door de onfeilbare inspiratie van Zijn Heilige Geest. Daarom kunnen wij zeker weten wat we over Hem moeten geloven en wat Hij van ons vraagt.

God
Geloven dat God een geestelijk wezen is, oneindig, eeuwig en met niets of niemand te vergelijken. Er is maar één God, maar er zijn drie goddelijke personen: de Vader (mijn Schepper), de Zoon (mijn Verlosser) en de Heilige Geest (mijn Trooster). Aan Zijn macht, wijsheid, rechtvaardigheid, goedheid en waarheid kunnen wij ons met een gerust hart toevertrouwen.

Schepping en voorzienigheid
Geloven dat de hemel en de aarde, en alles wat daarin is, het werk van Gods handen zijn. Hij regeert ook alles wat Hij gemaakt heeft. Zo zal alles dienen tot het doel waartoe God het geschapen heeft. Daarom zullen wij, die op God vertrouwen, niet beschaamd worden, maar veilig rusten in de bescherming van Zijn almachtige liefde.

De zondeval
Geloven dat God de mens naar Zijn eigen beeld geschapen heeft, in kennis, gerechtigheid en heiligheid, en met hem een levensverbond heeft opgericht op voorwaarde van gehoorzaamheid. De mens is echter tegen God in opstand gekomen en is gevallen in zonde en ellendigheid. In die zonde en ellendigheid zijn wij ook geboren.

Verloren in zonde en schuld
Geloven dat we, gevallen in Adam (mijn eerste vader), van nature een ‘kind des toorns‘ zijn, onder het oordeel van God en verdorven in lichaam en ziel, geneigd tot het kwaad en onderworpen aan de eeuwige dood. Uit deze ellendige toestand kan ik niet verlost worden dan alleen door de onverdiende genade van God mijn Zaligmaker.

Uitverkiezing
Geloven dat God de wereld niet heeft losgelaten, om die in de zonde ten onder te laten gaan. In Zijn grote liefde waarmee Hij ons heeft liefgehad, heeft Hij Zich van eeuwigheid een ontelbaar grote menigte mensen uitverkoren, om hen uit hun zonde en ellende te verlossen en om door hen in deze wereld opnieuw Zijn koninkrijk der gerechtigheid op te richten. Wij mogen ervan verzekerd zijn dat wij zelf ook deel hebben aan dit koninkrijk als we vasthouden aan Christus de Heere.

Christus‘ werk op aarde
Geloven dat God Zijn volk met Zichzelf verzoend heeft door Jezus Christus onze Heere. Wij geloven dat Hij, hoewel Hij eeuwige Zoon van God was en altijd blijft, geboren is uit een vrouw, geboren onder de wet, opdat Hij degenen die onder de wet waren verlossen zou; wij geloven dat Hij de straf van mijn zonden gedragen heeft in Zijn eigen lichaam op het kruishout en in Zijn eigen persoon de gehoorzaamheid die wij aan de gerechtigheid van God schuldig zijn vervuld heeft en ons nu aan Zijn Vader voorstelt als Zijn verkregen eigendom, tot de verheerlijking van Zijn genade, voor eeuwig. Daarom doe wij afstand van elke eigen verdienste en stellen wij al ons vertrouwen alleen in het bloed en de gerechtigheid van Christus onze Verlosser.

Christus‘ werk in de hemel
Geloven dat Jezus Christus onze Verlosser, Die voor onze zonden gestorven is, opgewekt is voor onze rechtvaardiging. Daarna is Hij opgevaren naar de hemel, waar Hij zit aan de rechterhand van de almachtige Vader. Daar bidt Hij voortdurend voor Zijn volk en regeert Hij de gehele wereld als Hoofd over alle dingen ten behoeve van Zijn Kerk. Wij hoeven dus geen kwaad te vrezen en mogen zeker weten dat niets ons uit Zijn handen kan rukken en niets ons kan scheiden van Zijn liefde.

De Heilige Geest
Geloven dat de verlossing die Christus verworven heeft toegepast wordt in het leven van al de Zijnen door de Heilige Geest. Hij werkt het geloof in ons en verbindt ons daardoor met Christus. Hij vernieuwt onze gehele natuur naar het beeld van God. Hij stelt ons ook in staat om meer en meer aan de zonde te sterven en op te staan in een nieuw leven; totdat ik, als dit genadige werk in ons voleindigd is, de heerlijkheid mag binnengaan; terwijl wij deze heerlijke toekomst verwachten, moeten wij streven naar volmaakte heiligheid in de vreze van God.

Bekering en geloof
Geloven dat God in het evangelie allereerst van ons vraagt dat wij ons, uit een waarachtig besef van onze zonde en ellende, met smart en haat van onze zonden afkeren en Jezus Christus ontvangen en voor de zaligheid rusten op Hem alleen. Zo, met Hem verbonden, ontvangen wij vergeving van onze zonden worden wij aangenomen als rechtvaardig in de ogen van God, alleen op grond van de gerechtigheid van Christus die ons toegerekend wordt en die wij door het geloof alleen ontvangen. Zo, en zo alleen, geloven wij dat we mogen behoren tot de kinderen van God en mogen delen in hun voorrechten.

Wandelen door de Geest
Wij geloven dat we, vergeven en aangenomen om Christus‘ wil, vervolgens moet wandelen in de Geest die Hij voor ons verworven heeft en door Wie de liefde in ons hart wordt uitgestort. Zo vervullen wij de gehoorzaamheid die we aan Christus als onze Koning verschuldigd zijn; zo verrichten wij getrouw alle plichten die de heilige wet van God mijn hemelse Vader mij oplegt; en zo vertonen wij in ons leven en handelen steeds het volmaakte voorbeeld dat Christus Jezus, onze Leidsman, ons gesteld heeft, Die voor ons gestorven is en Die ons Zijn Heilige Geest geschonken heeft, zodat wij de goede werken mogen doen, die God voorbereid heeft, opdat wij daarin zouden wandelen.

De kerk en de 'genademiddelen'
Geloven dat God Zijn kerk in deze wereld opgericht heeft. Hij heeft haar de bediening van het Woord, de heilige sacramenten en het gebed geschonken, opdat door deze middelen de uitnemende rijkdom van Zijn genade in het evangelie aan de wereld bekendgemaakt zou worden en, door de zegen van Christus en de werking van Zijn Geest in degenen die deze middelen door het geloof ontvangen, de weldaden van de verlossing aan Zijn volk uitgedeeld zouden worden. Wij moeten deze genademiddelen dus met ijver, voorbereiding en gebed waarnemen, zodat wij door deze middelen onderwezen en versterkt worden in het geloof, in de heiliging van het leven en in de liefde. Ook moet wij ons beijveren de wereld met dit evangelie en deze genademiddelen in aanraking te brengen.

Een heerlijke toekomst
Geloven dat Jezus Christus zal wederkomen in heerlijkheid zoals Hij eenmaal gekomen is in genade. Hij zal wederkomen om de wereld in gerechtigheid te oordelen en om een ieder Zijn eeuwige loon te geven. Als wij in Christus sterven, zal onze ziel bij ons sterven volmaakt worden in heiligheid en zullen wij naar de Heere gaan. Wanneer Christus terugkomt in Zijn majesteit zullen wij in heerlijkheid opgewekt worden en volmaakt gelukkig gemaakt worden in de volle genieting van God tot in eeuwigheid. Bemoedigd en gesterkt door deze zalige hoop wordt van ons vereist om hier op aarde gewillig te lijden als een goed soldaat van Christus Jezus, hiervan verzekerd: als wij met Hem sterven, zullen wij ook met Hem leven, als wij met Hem verdragen, zal ik ook met Hem heersen. 

 READ THE BOOK - THE BIBLE CHANGE YOUR LIFE

Deutsch
de
English en français fr italiano it Nederlands nl español es português pt Norsk no svenska sv Polski pl čeština cz Slovák sk Magyar hu român ro Български bg hrvatski hr Pyсский ru Türkçe tr عربي ar

       

Heer, wees mijn Gids

                              

INFO: DE WEG - DE WAARHEIDHET LEVENFILM - AUDIO


Wie zoekt zal vinden           


www Holyhome.nl

Boeiende Series :

Bijbelvertalingen
Bijbel en Kunst
Bijbels Prentenboek
Biblische Bildern
Encyclopedie
E-books en Pdf
De Heilige Schrift
Aan de voeten van Jezus
Onder de Terebint
In de Wijngaard
De Bergrede
Gelijkenissen van Jezus
Oude Schoolplaten
De Zaligsprekingen van Jezus
Vakantie tijd
Recreatie tijd
Goede Vruchten
Geestesgaven
Tijd met Jezus
Film over Jezus
Barmhartigheid
Catechese lessen
Het Onze Vader
De Tien Geboden
De Bijbel is boeiend
Bijbelverhalen in beeld
Presentaties
Bijbelse Onderwerpen
Bible Study Tools (meertalig)
Vrede van God voor jou
Oude bijbel tegels
Kijk ook eens op:

Godsdienstles
Bijbelmobiel
Bijbel Movies Online Free
Christendom Startpagina
Zingeving Startpagina
Informatie over alle kerken in Nederland: Kerkzoeker
* Bible Study: The Bible alone!

* L'étude biblique: Rien que la Bible!

* Bibelstudium: Allein die Bibel!


Materiaal voor het Digibord
Werkbladen Bijbelverhalen
OT Hebreeuws-Engels
NT Grieks-Engels
Naslagwerken
Belijdenissen
Missale Romanum + Afbeeldingen
Stripboek over Jezus
Christelijke Symbolen
Plaatjes Afbeeldingen Clipart
Evangelie op Postzegels
Harmonium Huisorgel
Godsdiensten en Religies
Prachtige klanken
Chritian Country Music
* Software voor Bijbelstudie

Read and Hear the Holy Bible in over 40 languages:


De Statenvertaling is opgenomen in de canon van de Nederlandse geschiedenis. Het boek der boeken Een stempel gedrukt op de Nederlandse cultuur:


  Webmaster    Assistente



Waard om te weten :

Een hartelijk welkom op de site
Deze pagina printen
Sitemap
Wie zoekt zal vinden



Zondag
Advent
Kerstfeest
Driekoningen
Vastentijd
Goede Vrijdag
Aswoensdag
Palmzondag
Palmpasen
De stille week
Witte donderdag
Stille zaterdag
Paaswake
Pasen - Paasfeest
Hemelvaartsdag
Pinksteren
Biddag
Dankdag
Avondmaal
Doop
Belijdenis
Oudjaarsdag
Nieuwjaarsdag
Sint Maarten
Sint Nicolaas
Halloween
Hervormingsdag
Dodenherdenking
Bevrijdingsdag
Koninginnedag
Gebedsweek
Huwelijk
Begrafenis
Vakantie
Recreatie
Feest- en Gedenkdagen
Symbolen van herkenning

Vragen naar de weg
Leerzame antwoorden op levens- en geloofsvragen

Hebreeën 4:12 zegt: "Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden"Lees eens: Het zwijgen van God

God heeft zoveel liefde voor de wereld, dat Hij Zijn enige Zoon heeft gegeven; zodat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat maar eeuwig leven heeft. Lees eens:  God's Liefde

Meer weten over de Psalmen, gezangen, liturgieën, belijdenisgeschriften: Catechismus, Dordtse Leerregels en veel andere informatie? . Kijk opOnline-bijbel.nl

Bible-people - stories of famous men and women in the Bible
Bible-archaeology - archaeological evidence and the Bible
Bible-art - paintings and artworks of Bible events
Bible-top ten - ways to hell, films, heroes, villains, murders....
Bible-architecture - houses, palaces, fortresses
Women in the Bible -
 great women of the Bible
The Life of Jesus Christ - story, paintings, maps


Read more for Study - (Apocrypha, Historic Works, Pseudepigrapha, Old Testament Apocrypha, New Testament Apocrypha, New Testament Discoveries, Commentary, New Testament Pseudepigrapha, Egyptian, Babylonian, Ugaritic, Dead Sea Scrolls (NL-uitleg over de rollen)

Bijbel voor Slechtzienden Online       en ook:  Begrippenlijst   -1-   -2-



Spirit24 omdat er meer is