Vastentijd en Lijdenstijd


Door het jaar heen staan er bijzondere dagen op onze kalender. sinds jaar en dag gaat dat zo. daar ook zo onze aandacht aan besteden. Om je enig houvast te geven op deze site een overzicht van de christelijke feesten. Niet dat ze allemaal even indringend worden gevierd, maar meer dan de moeite waard om er niet alleen mee op de hoogte te zijn maar je ook eens nader in te verdiepen. Hieronder én hiernaast een schat aan informatie. Veel genoegen ermee. 

De kerk: plek voor veel vieringen

Schargraven     We houden een behoorlijk aantal christelijke feestdagen. Maar wat houden die dagen eigenlijk in, behalve dat het vrije dagen zijn? Alleen maar recreëren of...?

Deze dagen hebben allemaal gemeen dat ze hun oorsprong vinden in de bijbel. Elke feestdag is gekoppeld aan een gebeurtenis in de bijbel, die voor christenen een belangrijke betekenis heeft. Maar welke gebeurtenis, en dus betekenis, is gekoppeld aan welke feestdag?

Over lijdenstijd en vastentijd

Bijbelstudies    Vaak genoemd: 40-dagentijd of Vastentijd
De Lijdenstijd is de periode van veertig dagen die voor Pasen valt in het Christelijke kerkelijk jaar. De 40-dagentijd begint opAswoensdag.
Voor veel Christenen is de 40-dagentijd een vastentijd, een tijd van inkeer en voorbereiding voor Pasen. Protestantse kerken nemen geen vastentijd in acht.

Een tijd van gebed en inkeer
De Christelijke kerken die de 40-dagentijd in acht nemen gebruiken deze als een tijd voor gebed en inkeer.
Weinig mensen vasten de hele periode; sommigen doen dat wel op Aswoensdag en Goede Vrijdag. Veel gelovigen leven soberder dan normaal als een vorm van zelf-discipline.
Veel Christenen gebruiken de periode voor meditatie en contemplatie.

Waarom 40 dagen?
40 is een belangrijk en betekenis getal in de Joods-Christelijke geschriften:
In het bijbelboek Genesis regent het 40 dagen en nachten: de aarde wordt vernietigd door de grote watermassa.
Het Hebreeuwse volk dat weggetrokken was uit Egypte was 40 jaar in de woestijn voor ze het door God beloofde land introkken.
Mozes vaste 40 dagen voor hij de Tien Geboden ontving op de berg Sinai.
Jesus vaste 40 dagen in de woestijn als voorbereiding op zijn taak.
Vooral het laatste wordt door de meeste Christenen gezien als de sleutel voor de duur van de voorbereidingstijd voor Pasen.

De kleur Paars
Paars is de symbolische kleur die in veel kerken gebruikt wordt in de 40-dagentijd voor kleden die over de tafel hangen (antependia) en stola's (een soort sjaal die de voorganger om heeft in de kleur van het kerkelijk jaar).
Paars wordt om twee redenen gebruikt. Ten eerste omdat het geassocieerd wordt met rouw en zo de pijn en het lijden van de kruisiging verbeeldt. E ten tweede omdat het de kleur is die verbonden is met het koninklijke, en dit geeft Christus koningschap door kruisiging naar opstanding weer. resurrection and sovereignty.

Oost en West
Zowel de Oosters orthodoxe als de Westerse kerken betrachten de lijdenstijd, maar zij tellen de 40 dagen verschillend.
De westese kerk slaat de zondagen over (die gevierd worden als de dag van de opstanding) terwijl de oosterse kerk de zondagen meetelt.
Zo begint de lijdenstijd op verschillende dagen.
Westerse kerken beginnen de 40-dagentijd op de 7e woensdag voor Pasen (Aswoensdag).
Oosters Orthodoxe kerken beginnen de 40-dagentijd op de maandag van de 7e week voor Pasen en eindigen op de vrijdag 9 dagen voor Pasen. Oosters Orthodoxe kerken noemen deze periode de 'Grote 40-dagentijd'

Veertig dagen wachttijd
Voor de joden was de logische consequentie van de bevrijding uit Egypte de intocht in het beloofde land. In de praktijk liep dit niet allemaal even gladjes. De belofte van een eigen land was immers niet zomaar een achteloos cadeautje van JHWH, maar onderdeel van een verbond. JHWH hield zich aan zijn beloften als het volk zich tenminste aan de daaraan verbonden voorwaarden hield. Dat laatste was zeker niet altijd het geval. Het werd een veertig jaren durende woestijntocht onder erbarmelijke omstandigheden voordat men dit doorhad en ook vagelijk begon te begrijpen dat JHWH een meer dan rechtvaardige God was en zijn volk nooit in de steek liet.

Eindelijk kon men nu net als ooit de Rode Zee nu de Jordaan feestelijk oversteken om vervolgens in het nieuwe. land het paasfeest te vieren. Sindsdien is het getal veertig het symbool voor de periode van verwachting en inkeer en vooral van bezinning geworden. De woestijn functioneerde als een soort retraiteoord. We zien dit bijvoorbeld terug bij niemand minder dan Elia. Als hij in 1 Koningen 19 op eigen initiatief en zonder JHWH te raadplegen voor zijn leven vlucht, gaan er veertig dagen voorbij voordat hij weer met JHWH op de Horeb, de berg van het verbond, in het reine komt. Ook hem blijft JHWH echter op zijn tocht door een engel bijstaan.

In het Nieuwe Testament zet deze traditie zich voort. Jezus zelf trok zich volgens de drie synoptici - ditmaal vrijwillig - na eerst in de Jordaan gedoopt te zijn, veertig dagen in de woestijn terug om zich op zijn toekomstige taak te bezinnen. Hij doorstaat daar alle bekoringen voorbeeldig en opnieuw horen we van bijstand door engelen. In verband met Pasen is het interessant te constateren dat volgens Handelingen 1,3 de periode tussen verrijzenis en hemelvaart opnieuw veertig dagen besloeg. Het is een periode waarin de zending tot verkondiging van het nieuwe verbond wordt geboden. Net als bij het oude verbond staan hier tegenover beloften ook verplichtingen. Ons hierop te bezinnen en hiernaar ook te handelen is in feite de opdracht in de periode tussen Jezus' verrijzenis en die van onze eindtijd.

De messiaanse tussentijd waarin wij nu leven, dient in feite opgevat te worden als een zinnige woestijntocht waarvan de duur symbolisch in het teken van het getal veertig staat. In de liturgische kalender neemt dit getal dan ook niet geheel toevallig een belangrijke plaats in. Zo kennen we naast de veertigdaagse periode tussen Pasen en Hemelvaart en de veertigdagentijd vóór Pasen ook nog eens de advent. Kortom, er is voldoende tijd voor verwachting en bezin

VEERTIGDAGENTIJD

Bijbelstudies    Elk jaar opnieuw biedt de Kerk ons tijdens de 40 dagen voor Pasen, de kans orde op zaken te stellen in ons leven, grote schoonmaak te houden. Wij worden uitgenodigd om tijdens deze periode, die voorafgaat aan het grootste christelijke feest, eens na te denken over datgene waar het in het leven op aankomt, over datgene wat nu echt belangrijk is.

Wij worden eraan herinnerd dat ons leven een tocht is, een reis naar het beloofde land, de hemel, het vaderhuis. Deze tocht gelijkt op de lange reis van de Israëlieten naar het beloofde land Israël, lange reis die een aanvang nam bij de uittocht uit Egypte. Deze reis, of liever zwerftocht, duurde 40 jaar lang, destijds de duur van een mensenleven. Nagenoeg de ganse zwerftocht speelt zich af in de woestijn, onherbergzaam oord vol gevaren.

Het volk Israël is 40 jaar onderweg door de woestijn naar het beloofde land, Jezus zondert zich 40 dagen af om zich voor te bereiden op zijn zending en wij hebben elk jaar een tijd van 40 dagen om ons op Pasen voor te bereiden.

Voorbereiding op pasen
De veertigdagentijd is een periode die voorafgaat aan en voorbereidt op het Hoogfeest van Pasen. Het is een tijd van bekering, waarin mensen die katholiek willen worden zich voorbereiden op het doopsel, en gelovigen aan hun eigen doopsel worden herinnerd.

Oproep
Jezus_Christus roept op tot Bekering: hij vraagt de mens om zich vrij te maken van alle zonden, preoccupaties en beslommeringen die de weg tot het Rijk_Gods versperren.

Boetedoening en bekering
De Kerk heeft steeds geleerd, dat bekering niet eens en voor altijd gegeven kan zijn, maar steeds opnieuw moet worden beleefd en nagestreefd. De gelovige christen zondigt immers regelmatig, en raakt daardoor het zuivere zicht op God kwijt. Hij moet zich steeds opnieuw bekeren, en Boete doen voor zijn misstappen. De veertigdagentijd is in de katholieke traditie bij uitstek de tijd van hernieuwde bekering, en dus ook de tijd voor boetedoening.

Bidden, vasten en aalmoezen geven
De christen kan zijn boetvaardigheid op verschillende manieren uiten. De Schrift en de Kerkvaders leggen vooral op drie vormen de nadruk: het Gebed, de Aalmoes en het Vasten.

‘De vasten’
Vroeger speelde het vasten in de veertigdagentijd een hoofdrol; de veertigdagentijd werd daarom ook wel ‘de vastentijd’, ‘de vasten’ of – samengetrokken- ‘de veertigdaagse vasten’ genoemd.

Een stukje geschiedenis
De Kerk heeft zich vanaf haar vroegste begin door boete, vasten en gebed voorbereid op Pasen. In de eerste eeuw van het christendom beperkte deze voorbereiding zich tot Goede_Vrijdag en Paaszaterdag. Later werd de vastentijd steeds verder verlengd, totdat in 325 het Concilie_van_Nicea de duur ervan bepaalde op veertig dagen.

Gregorius de Grote
Paus Gregorius_de_Grote (590-604) bepaalde in 602 dat de vastentijd voortaan aanving met Aswoensdag. Daardoor omvatte de periode tot Pasen zes weken en vier dagen, tezamen dus welgeteld 46 dagen. Maar omdat op zondagen niet wordt gevast, bleven er 40 werkelijke vastendagen over. Deze praktijk werd door paus Urbanus II (1088-1099) tot Kerkwet geformuleerd.

Veertig: een heilig getal
Dat de Paasvasten een tijdsduur van veertig dagen heeft gekregen, gaat terug op de symbolische betekenis van het getal veertig. Het is een heilig getal in de joodse en christelijke traditie.

Joodse traditie
Veertig jaar zwierf het volk Israël door de woestijn op zijn tocht naar het beloofde Land. Veertig dagen verbleef Mozes op de berg, toen hij de Wet in tien geboden van God ontving. De profeet Elia ondernam een tocht van veertig dagen naar de berg, waarop God hem zou verschijnen.

Naar Jezus’ voorbeeld
Jezus trok zich veertig dagen in de woestijn terug om zich door vasten en bidden voor te bereiden op zijn zending onder de mensen. Hij leefde veertig dagen onthecht, zodat Hij zich helemaal kon openstellen voor de kracht van God en de boodschap van Gods liefde. Van die onthechting maakte de duivel gebruik om Jezus te verleiden, maar Jezus weerstond iedere verlokking en werd debekeerde, 'de heilige Gods' die met gezag preekte (Lucas 4, 1-33). Naar Jezus' terugtrekking in de woestijn is de veertigdagentijd voor Pasen gemodelleerd.

Vrijheid
Boetedoening en vasten bevrijden de gelovigen van aardse lasten en banden. Zo ontstaat ruimte om telkens opnieuw de kern van het Paasfeest te begrijpen en vooral te ervaren. Want Pasen is het feest van de ultieme vrijheid: de overwinning van het leven op de dood.

Liturgie
In de liturgie zijn de eerste vierenhalve week van de veertigdagentijd speciaal gericht op de zuivering en bekering der zielen. In de vijfde week is de aandacht gericht op het menselijke lijden van Christus. In de laatste week, de zogenoemde Goede_Week, staat het mysterie van dit lijden centraal. De liturgische kleur is paars, teken van boete. Alleen op zondag Halfvasten wordt het paars door rozerood vervangen. De Kerk viert met halfvasten namelijk dat Pasen naderbij komt: het is een blijde zondag. De Mis van halfvasten wordt begonnen met het woord Laetare, wat ‘verblijdt u’ betekent. De blijde zondag van halfvasten wordt, naar het beginwoord, ook wel ‘Zondag Laetare’ genoemd.

De voorvasten
Met voorvasten werd lange tijd bedoeld de liturgische periode van tweeënhalve week die voorafgaat aan Aswoensdag. Ook deze periode had een boetekarakter, zij het wat milder dan de veertigdagentijd. Na het Tweede_Vaticaans_Concilie is de voorvasten in de Westerse Kerk vervallen.

Septuagesima
De zondagen in de voorvasten werden wel Septuagesima, Sexagesima en Quinquagesima genoemd. Dit valt als volgt te verklaren. De Oosterse Kerk heeft in de loop der tijd ook vastenpraktijken gekend waarbij respectievelijk 70, 60 en 50 dagen voor Pasen al met vasten werd begonnen. Dit gegeven, gecombineerd met het feit dat de eerste zondag van de veertigdagentijd zondag Quadragesima wordt genoemd, leidde tot de termen Septuagesima, Sexagesima en Quinquagesima voor de zondagen in de Westerse voorvasten, te beginnen met zondag Septuagesima. Duidelijk mag zijn, dat deze zondagen niet feitelijk 70, 60 en 50 dagen voor Pasen vielen.

Speciale dagen in de veertigdagentijd
Aswoensdag en Goede_Vrijdag markeren het begin en het einde van de Vastentijd. Het zijn sinds het Tweede Vaticaans Concilie bovendien de enige verplichte vastendagen in de rooms-katholieke Kerk. Halfvasten, de vierde zondag van de vasten, wordt, zo is al vermeld, ook wel Zondag Laetare genoemd. De Goede_Week begint op Palmzondag, en voert via Witte_Donderdag en Goede_Vrijdag naar Stille_Zaterdag.

Bijzondere plaats van het doopsel
Tor slot nog een woord over de bijzondere plaats die het Doopsel in de veertigdagentijd toekomt. Er is al gesteld dat iedere individuele gelovige zich steeds opnieuw tot God moet bekeren, en daarvoor de veertigdagentijd in het bijzonder kan gebruiken. Welnu: wat geldt voor de individuele gelovige geldt ook voor de Kerk als geheel; ook de Kerk wil zich, als geloofsgemeenschap, in de vastentijd opnieuw tot Christus bekeren.

Doopvoorbereiding
De plaatselijke geloofsgemeenschap verzorgt de Doopcatechese van mensen die Katholiek_worden. Voor de parochie is de Doopcatechese een kans op hernieuwde bekering. Deze catechese is namelijk zo vormgegeven dat de gehele geloofsgemeenschap samen op weg wordt gezet met de ‘kandidaat-gelovige’, die ook wel ‘geloofsleerling’ wordt genoemd.

Sacramenten in de paaswake
In de derde week van de vasten vertrouwt de Kerk zinnebeeldig haar Geloof aan de geloofsleerling toe in de vorm van de Geloofsbelijdenis. In de vijfde week van de veertigdagentijd ontvangt de geloofsleerling het Onze_ Vader, de kristallisatie van het Gebed van de Kerk. Op Paaszaterdag geeft de geloofsleerling de geloofsbelijdenis en het Onze Vader aan de geloofsgemeenschap terug door beide teksten uit te spreken. In de Paaswake ten slotte viert de geloofsleerling met de gemeenschap de Sacramenten. Het is deze viering, waar in de doopscatechese de gehele veertigdagentijd naartoe wordt gewerkt.

(Hier nog veel meer informatie over de veertigdagentijd)

De veertigdaagse vasten Vasten - Jarenlang werd er nauwelijks over gesproken. De aloude katholieke traditie van de veertigdaagse vasten, als voorbereiding op het paasfeest, leek op sterven na dood. Maar nu is vasten weer helemaal in. Steeds meer mensen beseffen dat vasten goed voor hen kan zijn. We zien het van de moslims in de ramadan en we doen het in sapkuren en ontslakken. Het is gezond voor je lijf en reinigend voor je geest.
 
Het wordt tijd om te ontdekken wat vasten voor een katholieke christen kan betekenen. De oude regels en gebruiken rond de vastentijd moeten opnieuw doordacht en getoetst worden. Er is niet meer één verplichte vorm van vasten van kracht. Maar hoe moet je dan vasten? Deze site wil een staalkaart zijn van verschillende kanten en vormen van vasten. Lees en zoek erop wat u inspireert en bij u past.

Vasten of veertigdagentijd? 
De namen Veertigdagentijd en Vasten worden vaak door elkaar gebruikt of ook samengevoegd tot Veertigdaagse Vasten.

Dat deze periode een tijdsduur van veertig dagen heeft gekregen, gaat terug op de symbolische betekenis van het getal veertig. Veertig jaar zwierf het volk Israël door de woestijn op zijn tocht naar het beloofde Land. Veertig dagen verbleef Mozes op de berg, toen hij de Wet in tien geboden van God ontving. De profeet Elia ondernam een tocht van veertig dagen naar de berg, waarop God hem zou verschijnen. En Jezus trok zich veertig dagen in de woestijn terug om zich door vasten en bidden voor te bereiden op zijn zending onder de mensen. Veertig is dus een heilig getal in de joodse en christelijke traditie.

De voorbereiding op Pasen wordt gekenmerkt door onthechting, boete en bekering. Jezus leefde veertig dagen 'onthecht', zodat Hij zich helemaal kon openstellen voor de kracht van God en de boodschap van Gods liefde. Van die onthechting maakte de duivel gebruik om Jezus te verleiden, maar Jezus weerstond iedere verlokking en werd de bekeerde, 'de heilige Gods' die met gezag preekte (Lucas 4, 1-33) Jezus' terugtrekking in de woestijn is hét grote voorbeeld geworden voor de veertigdaagse vasten voor Pasen.

Vuistregels
Vasten is vasthouden aan regels omtrent minder eten en drinken. Minderen op lichamelijk vlak schept ruimte op geestelijk vlak. Maar vasten kan meer zijn dan het minderen van eten en drinken. Het kan een oefening zijn om innerlijk vrij te worden. De veertig dagen voor Pasen bieden daarvoor bij uitstek een goede gelegenheid.
 
Ieder van ons wordt beheerst door veel bindingen
Door me in de vastentijd van alcohol, of vlees, of roken te onthouden, test ik of ik verslaafd ben of nog vrij, of ik nog zelf kan bepalen wat ik wil eten en drinken, wel of niet rook, wel of geen koffie drink.
Verslaving maakt afhankelijk en is dat niet tegen de menselijk waardigheid?
Als een vrij mens ben ik geschapen, maar wat als ik over me laat beschikken?

Zo kunnen ook onhebbelijkheden, angsten, ingeslepen gewoontes, hartstochten, te sterke bindingen aan werk, bezit of planning van carrière gaan beschikken over mijn vrijheid.
 
De veertigdaagse vastentijd geeft de mogelijkheid om dit soort bindingen op het spoor te komen. Onder andere door te luisteren naar kritische opmerkingen hierover van je omgeving. Bewustwording is daarom een eerste stap.

Een tweede stap is plannen maken die leiden naar verandering, naar het terugwinnen van je vrijheid. De oefeningen die op deze site staan bij ‘ In de praktijk’ kunnen daarbij helpen. Lees ze door en verwerk ze in je plan.

Een derde stap is je plan in praktijk brengen. Het resultaat? Zelf ervaren dat je niet toebehoort aan je hartstochten, verslavingen, behoeften en wensen, maar aan jezelf. Je bent weer vrij.

Als gelovige ben je zo beter in staat om (opnieuw) de kern van het Paasfeest te begrijpen en vooral te ervaren. Want Pasen is het feest van de ultieme vrijheid: de overwinning van het leven op de dood.

Pasen
Pasen betekent de hoop en de verwachting dat lijden en dood niet het laatste woord hebben, dat het leven zich daaraan weet te ontworstelen. Tijdens de paaswake wordt de brandende paaskaars naar binnen gebracht als symbool van de verrijzenis van de Heer: het licht van Christus dat duisternis en dood overwint.

Vasten in de bijbelVasten hoort tot de traditie van zowel het jodendom als het christendom.

De verzameling heilige boeken die christenen het OUDE TESTAMENT zijn gaan noemen, zijn in feite allemaal afkomstig uit het jodendom. Het is hun bijbel of TENACH, genoemd naar de eerste letters van de drie grote onderdelen Thora (Wet), Nebi’im (profeten)en Chetuvim (geschriften). De meeste van de vastendagen uit de Tenach die hieronder beschreven zijn, worden ook nu nog in het jodendom onderhouden.
Christenen kennen daarnaast de boeken van het NIEUWE TESTAMENT, die verdeeld worden in de vier Evangelies, het boek van de Handelingen, de brieven van de apostelen en het boek van de Openbaring.

Hoe er over vasten gedacht wordt in het Oude en het Nieuwe Testament
 
Vasten in het Oude Testament In het Oude Testament wordt slechts een algemeen voorgeschreven vasten- en boetedag genoemd: de Grote Verzoendag (Jom Kippoer). Tot op de dag van vandaag wordt deze dag gevierd in het jodendom.

‘Op Grote Verzoendag is het verboden te eten en te drinken, zich te wassen en zich te zalven, schoenen aan te trekken en echtelijke gemeenschap te hebben’. (Misjna VIII,1, Misjna is een verzameling joodse godsdienstige wetten, in de 3e eeuw bijeengebracht).

Naast het vasten is er op Jom Kippoer een hele dag durende viering in de synagoge waarin onder meer schuld wordt beleden, psalmen gezongen, uit de heilige Schrift gelezen . Behalve ernst en ootmoed klinkt ook hoop door, want God is een God die zonden vergeeft.

De bevrijdende klank van de sjofar, de ramshoorn, sluit Jom Kippoer af en daarmee ook de 25 uur durende vasten.
Daarna begint het feestelijke ‘aanbijten’ het eten van heerlijke hapjes: ‘Proef en geniet: hoe zoet is de Heer; gelukkig is de mens die bij Hem gaat schuilen’ (psalm 34,9).

Behalve de Grote Verzoendag worden in het Oude Testament niet verplichte rouwdagen genoemd waarop gevast wordt ter herinnering aan( bijbel)historische gebeurtenissen. Ook nu nog gevierd in het jodendom. Zoals bijvoorbeeld de dag dat Nebukadnessar van Babylon het beleg om Jeruzalem slaat, de dag dat de muren van Jeruzalem het begeven, de dag dat de tempel gevallen is en de dag dat de bevolking in Babylonische ballingschap gaat. (2 Koningen 25)

Later is er de vastendag van Ester bijgekomen (de dag voor Poerim). Voordat zij trachtte haar volk in Babel te redden, vastte zij. (Ester 4,16) Hier is het vasten een voorbereiding voor een belangrijke stap of beslissing.

Vasten is daarnaast een reactie op groot verdriet

Het verdriet kan zo afschuwelijk zijn, dat hij degene die het overkomt geheel verlamt en innerlijk verteert en toch ook weer volkomen voedt. De normale lichamelijke behoeften vervallen: de persoon vast als boete en als poging tot het ‘verbidden van God’. “Ik vergeet mijn brood te eten”, zei de dichter van Psalm 102.

Vasten kan ook een uitdrukking zijn van angst voor en keren van gevaar. Als de stad Ninevé vernietigd dreigt te worden vanwege de verdorven levenswijze van de bewoners, reageren de stedelingen als volgt: ‘Ze riepen vasten uit en sloegen zakken om van klein tot groot’, (Jona 3,5). En inderdaad, God ziet hen, krijgt spijt en brengt het onheil niet ten uitvoer.

In de loop van de tijd zijn vrome joden als vorm van een sobere levenswijze op maandag en donderdag gaan vasten (zie bijvoorbeeld: Lucas 18,12):
 
Vasten in het Nieuwe Testament in de evangelies

"Wanneer je vast, zet dan geen somber gezicht zoals de schijnheiligen, want zij vertrekken hun gezicht om met hun vasten op te vallen bij de mensen. Ik verzeker jullie, ze hebben hun loon al. Maar als jij vast, zalf dan je hoofd en was je gezicht, opdat het bij de mensen niet opvalt dat je vast, maar wel bij je Vader, die in het verborgene is; en je Vader, die in het verborgene ziet, zal het je lonen." (Matteüs 6, 16-18)

Blijkbaar beschouwt Jezus vasten als vanzelfsprekend. Voor Hem hangt vasten direct samen met bidden tot de Vader én met liefde voor je medemensen. Hij zegt ook hoe je je moet gedragen als je vast. Hij waarschuwt uitdrukkelijk tegen mensen die alleen maar vasten om gezien te worden (Matteüs 6,1). Het grote gevaar van elk vasten is immers het louter uiterlijke vertoon, zonder innerlijke toewending of bekering tot God en je medemensen.

Jezus zelf bracht aan het begin van zijn openbare optreden 40 dagen en nachten door in de woestijn om er te vasten (Matteüs 4,1-2).
Dit gegeven is van grote invloed geweest op het ontstaan (vanaf de 4e eeuw) van de ‘ Vastentijd’ of 'Veertigdagentijd' als voorbereiding op het paasfeest.

Hoewel Jezus zelf vastte, laat hij ook de betrekkelijkheid ervan zien. Hij is bepaald geen genotsvijandige asceet.
Hij houdt van eten en drinken op zijn tijd. Er wordt zelfs over hem gezegd:
‘Kijk die veelvraat, die slemper, die vriend van tollenaars en zondaars.’(Lucas 7,34)
 
Of lees de tekst waar Jezus verweten wordt dat zijn leerlingen in tegenstelling tot de Farizeeën en de volgelingen van Johannes de Doper niet vasten:
"De leerlingen van Johannes en de farizeeën waren aan het vasten. Men kwam Hem zeggen: 'Waarom vasten de leerlingen van Johannes en de leerlingen van de farizeeën wel, maar doen uw leerlingen dat niet?' Jezus zei hun: 'Kunnen de bruiloftsgasten soms vasten zolang de bruidegom bij hen is? Zolang ze de bruidegom bij zich hebben, kunnen ze niet vasten. Maar er zullen dagen komen dat de bruidegom van hen is weggenomen, en dan, op die dag, zullen ze vasten." (Marcus 2,18-21)

Dus: als je vast, doe het dan met mate en weet dat voor Jezus vasten, bidden en aalmoezen geven bij elkaar horen!
 
In het boek van de Handelingen en de brieven van de apostelenIn het boek van de Handelingen schrijft de evangelist Lucas over het ontstaan van de kerk.
 Over vasten zijn de volgende passages te vinden:
- Met vasten en bidden zond de kerk van Antiochië Paulus en Barnabas uit (Hand 13,12 v.).
- De oudsten (de presbyters) werden met gebed en vasten in hun ambt bevestigd (Hand 14,23).
- Cornelius vastte voordat hij naar Petrus wordt verwezen (Hand 10,30).

In de brieven aan de Korinthiërs schrijft Paulus een enkele keer over vasten:
- Paulus spreekt over zijn gewoonten bij het vasten (2 Korinthiërs 6,5 en 11,17)
- Hij stelt vasten en onthouding voor in bijzondere gebedsperioden in het gezinsleven (1 Korinthiërs 7,5).

In de Handelingen en de Brieven zien we dat vasten en bidden steeds samengaan. Ze gaan vaak vooraf aan belangrijke stappen.

Vasten in de christelijke traditie InfoBij het begin van de vasten of de veertigdagentijd worden in de katholieke traditie twee kernteksten gelezen om ons op het juiste spoor te zetten. De eerste is van een profeet: ‘Scheur uw hart, niet uw kleren’, (uit Joël 2,12-18). De tweede tekst is een woord van Jezus uit het evangelie: ‘Wanneer je vast, zet dan geen somber gezicht zoals de schijnheiligen’ (uit Matteüs 6,16-18).
In het begin van de kerk- vasten door de week (vasten volgens kalender) We lezen in het evangelie van Lucas, dat de farizeeën tweemaal per week een vastendag hebben, de maandag en de donderdag. De vroege kerk neemt deze vastenpraktijk van het jodendom over, maar onderscheidt zich door de vastendagen te plaatsen op de woensdag en de vrijdag. De woensdag als herinnering aan het verraad door Judas, de vrijdag als herinnering aan het lijden en de dood van Jezus,. In sommige streken wordt ook de maandag een vastendag, in andere streken wordt de zaterdag als voorbereiding op de zondag een vastendag.

Op de woensdag en vrijdag eet men niet tot 15.00 uur of tot aan de avond, zoals later Benedictus in zijn klooster regel aanraadt (Regel van Benedictus, hoofdstuk 4,1; op welke uren de broeders moeten eten. Zie ook hieronder bij monnikendom)

- vasten als voorbereiding op pasen (vasten volgens kalender) 

Aanvankelijk vasten christenen de drie dagen voor Pasen, later wordt dat uitgebreid naar de hele Goede Week en op het einde van de derde eeuw beschouwt men de veertig dagen voor Pasen als een doorlopende tijd om te vasten. De drie dagen voor Pasen onthoudt men zich helemaal van voedsel.

Vanaf de vierde eeuw- quatertemperdagen (vasten volgens kalender)
In de vierde eeuw komen we ook al de quatertemperdagen tegen. Quatertemper betekent: vier tijden of vier seizoenen. Quatertemperdagen zijn de boete- en vastendagen, waarmee elk van de vier seizoenen wordt begonnen:
. woensdag, vrijdag en zaterdag in de pinksterweek;
. de derde volle week van september (na het feest van de kruisverheffing);
. de week na de derde zondag van de advent;
. de week na de eerste zondag van de vasten.

- vasten in het monnikendom

In de loop van de derde en vierde eeuw komt in het christendom een levenswijze tot ontwikkeling die bepalend wordt voor het gezicht van de kerk: het monnikendom.

In deze tijd wordt het christendom staatsgodsdienst en het is niet meer nodig om met de marteldood getuigenis af te leggen van het heil in Jezus Christus. Sommige gelovigen (mannen en vrouwen, abba’s en amma’s, doorgaans woestijnvaders genoemd) zoeken en vinden nieuwe manieren om de blijde boodschap te verkondigen. Ze trekken in navolging van Jezus, de woestijn in om zich daar eenzaamheid, armoede, gebed en seksuele onthouding geheel aan God te wijden. Er zijn vele verhalen van beproevingen in de woestijn. Voor deze anachoreten (anachorein = zich terugtrekken) of heremieten (eremos = woestijn, verlatenheid) bestaat er nog geen levensregel. Excessen komen voor: sommigen leven naakt als dieren en voeden zich met gras, anderen zitten hun leven lang op een zuil of leven reeds in hun graf.

Wanneer later asceten (askesis = oefening, training) bij elkaar gaan wonen, ontstaan er leefgemeenschappen, de kloosters.
Benedictus is niet de eerste die een regel voor de kloosters heeft geschreven, maar zijn regel (uit 530) heeft wel tot op de dag van vandaag grote invloed. De kans op een sterke tegenstelling tussen lichaam en geest, ten koste van het lichaam is er altijd in het christendom geweest. Maar kenmerkend in de regel van Benedictus is de milde toon en de wijsheid die er uit spreekt. Geheel in de traditie van het jodendom blijven in het vasten lichaam en geest met elkaar verbonden, zonder valse tegenstellingen tussen lichaam en geest.

De kerkvaders Tertullianus (ic 240) en vooral Augustinus (ic 430) zien het lichaam en de menselijke natuur als zondig. De geest is voor hen de enige mogelijkheid om tot godskennis te komen. In deze vorm van geloven kan vasten snel tot een vorm van verwaarlozing van het lijfelijke, van lichaamsverachting uitgroeien. Omdat vrouwen door hen met natuur en lichaam worden geassocieerd en mannen met de geest, ontwikkelt zich een vrouwvijandige wijze van geloven, dat grote invloed heeft gehad op de plaats van vrouwen in de katholieke kerk.

Het vasten krijgt een reguliere plaats in het kloosterleven en ook alle andere gelovigen ontvangen ‘het zachte juk van het vasten’.
 
Vanaf de zestiende eeuw- vasten en sacramenten

Naast de vastendagen die bepaald worden door de kalender, ontstaat er ook het vasten dat bepaald wordt door het ontvangen van de sacramenten:
. als voorbereiding op het ontvangen van de doop en het vormsel, voor de verzoening bij de biecht.
. vóór de eucharistie ziet de gelovige af van eten en drinken: In de eucharistie vieren de gelovigen een maaltijd. De gelovige ziet af van eten en drinken om beter de zeer innige Godsontmoeting in de eucharistie te kunnen ervaren, wanneer brood en wijn ontvangen worden als lichaam en bloed van Christus.

- vasten en reformatie

De reformatoren uit de 16e eeuw lopen te hoop tegen de vaak louter uiterlijke vormen van vroomheid en inkeer bij het vasten. Er zijn er die demonstratief varkensworst eten tijdens de vastentijd. Later schaffen de reformatoren het verplichte vasten feitelijk af als een al te menselijke poging God te beïnvloeden en de genade te kopen.

Vanaf de twintigste eeuwHet vasten in de rooms- katholieke kerk lag inmiddels vast in uitgebreide regels van vasten en onthouding: meer regels dan inhoud, meer lichamelijk vasten dan het doen van gerechtigheid.. Het werd dan ook tijd tot een herbezinning op vasten.

Het Tweede Vaticaans Concilie (einde 1965) bracht de vastendagen terug tot twee verplichte: Aswoensdag en Goede Vrijdag.
De nadruk in de jaarlijkse Vastenactie wordt gelegd op de zorg voor de naaste en het doen van gerechtigheid.

De laatste jaren is de interesse voor het vasten als geestelijke en lichamelijke reiniging, als uitdrukking van verbondenheid met God aan het terugkomen.

Speciale dagen in de vastentijdInfoAswoensdag en Goede Vrijdag markeren het begin en het einde van de Vastentijd. Het zijn bovendien de enige verplichte vastendagen in de rooms-katholieke kerk. De laatste week van de vastentijd heet de Goede Week. Daarin vallen Palmzondag, Witte Donderdag en Goede vrijdag en eindigt op Paaszaterdag.

Aswoensdag

De Vastentijd begint met Aswoensdag. In de katholieke traditie krijgt de gelovige in de viering een 'askruisje'. Met as wordt op het voorhoofd van de gelovige een kruisje gemaakt als teken dat hij de Veertigdagentijd ingaat, een tijd van bezinning, bekering en boete.

Tijdens het toedienen van het askruisje zegt de voorganger tegen iedere gelovige afzonderlijk: 'Gedenk, mens, dat je stof bent en tot stof zult wederkeren'. Minder ingeburgerd, maar ook heel toepasselijk zijn de woorden: 'Bekeer u en leef volgens het Evangelie'.

As is door het vuur gezuiverd. As herinnert ook aan de vergankelijkheid van ons leven. In de tijd voor Christus was het de gewoonte om as over het hoofd te strooien bij begrafenisrituelen. Een ritueel dat ook bij Jesaja bekend was (Jesaja 61,2).

Wij kennen nog de uitdrukking 'in zak en as zitten'. Sinds de 10e eeuw wordt as gewijd om gebruikt te worden in de liturgie van deze dag. Sinds de 14e eeuw worden hiervoor de palmtakken verbrand die het vorig jaar op palmzondag gewijd zijn. Deze takken zijn dan een symbool van Jezus' vreugdevolle intrede in Jeruzalem.

Palmzondag

De laatste week voor Pasen wordt de Goede Week of de Stille Week genoemd en begint met Palm- of passiezondag. Alle vier de evangelisten melden op welke wijze Jezus Jeruzalem binnentrok om het joodse paasfeest te vieren: zittend op een ezel. De ezel was het rijdier van vroegere vorsten van Israël, die niet oorlogszuchtig, maar nederig van karakter waren. Daarom riep de profeet Zacharia over de toekomstige Messias uit dat Hij op een ezel zou komen.
 
"Jubel, dochter van Sion,
juich, dochter van Jeruzalem!
Zie, uw koning komt naar u toe,
hij is rechtvaardig en zegevierend,
hij is nederig, hij rijdt op een ezel,
op een veulen, het jong van een ezelin.

Toen Jezus Jeruzalem binnenkwam, trokken de omstanders takken van de palmboom en juichten hem toe. Zo komen we aan de naam Palmzondag.
 
Witte donderdag

De donderdag in de Goede Week wordt Witte Donderdag genoemd.

Op de laatste avond van zijn leven -een donderdag- hield Jezus met zijn leerlingen het joodse paasmaal. Het was een bijzondere maaltijd.

Voor de maaltijd begint -schrijft de evangelist Johannes- doet Jezus tot verbazing van zijn leerlingen een handdoek om en gaat als een knecht hun voeten wassen. Een uitdrukkelijk voorbeeld van de dienstbaarheid, waardoor het Rijk van God, waar Jezus het steeds over heeft, tot stand zal komen.

Later brak Hij het brood, deelde het aan zijn tafelgenoten uit en zei: "Dit is mijn lichaam; het is voor jullie. Blijf dit doen om Mij te gedenken''
 
Na de maaltijd zei Hij zo ook van de beker: 'Deze beker is het nieuwe verbond door mijn bloed. 
Blijf dit doen om Mij te gedenken, telkens wanneer jullie eruit drinken. " (1 Korintiërs 11, 23-25)

Door de prachtige symbolen van brood en wijn biedt Jezus zichzelf aan.

Dit paasmaal staat in de katholieke traditie bekend als het Laatste Avondmaal. Het vormt de oorsprong van wat katholieken de mis of de viering van de eucharistie noemen.
 
Goede vrijdag

Op Goede Vrijdag gaat het om de gedachtenis van het lijden en de dood van Jezus. We vieren de betekenis van Jezus' kruisdood voor onze verlossing.

In veel kerken komt men om drie uur 's middags bijeen om de kruisweg te bidden. In de kerk hangen voorstellingen met de 14 verschillende stappen of staties van Jezus' kruisweg vanaf de veroordeling door Pontius Pilatus tot aan de kruisiging op de berg Golgotha (Calvarië). In de kruiswegviering wordt stilgestaan bij de verschillende staties van Jezus' lijdensweg.

De naam 'Goede Vrijdag' zegt dat bij alle rouw ook een beginnende vreugde aanwezig is om wat door Jezus werd volbracht. Er is een onlosmakelijke band met de verrijzenis, dat met Pasen gevierd wordt.  

Vasten in andere tradities
Vasten in het jodendomDe belangrijkste vastendag in het Jodendom was en is Grote Verzoendag. Een beschrijving daarvan vindt u onder Oude testament. Daar vindt u ook andere vastendagen genoemd die niet altijd meer in de huidige tijd gevierd worden. Klik hier voor informatie.

Vasten in de islamvasten in de koran
Vasten in de islam wordt in de koran, het heilige boek van de islam, beschreven als een geregeld en onafgebroken vasten, ongeacht de toestand waarin het individu of het volk verkeert.

Vasten hangt niet af van incidentele gebeurtenissen. Het is niet bedoeld om Gods toorn tot bedaren te brengen of Gods erbarming af te smeken door vrijwillig te lijden.

Vasten is voorgeschreven, het is voor iedere moslim een vrome plicht. In de koran komt vasten in die zin ter sprake in vers 183 van de soera Bakara:

"O gij die gelooft! Het vasten is aan u voorgeschreven zoals het voorgeschreven was aan wie vóór jullie waren , opdat gij vroom zult zijn." Met 'wie vóór jullie waren' worden joden en christenen bedoeld.

Wanneer vasten op andere plaatsen in de koran genoemd wordt, is het in de betekenis van: ter vergoeding van, als boete.
Vaak verbindt men het vasten ook met het woord uit de koran:

‘Ik blijf bij mijn Heer, die mij voedt en mij te drinken geeft’. (soera 26,79)
Ramadan

In de maand Ramadan -volgens de Islamitische jaartelling- houden alle moslims verplicht vasten. Dat wil zeggen: men onthoudt zich van eten en drinken en seksuele omgang van een uur vóór zonsopgang tot zonsondergang. Na zonsondergang is eten en drinken geoorloofd, zoekt men elkaar op en ontmoet elkaar aan de feestelijke maaltijd.

Het vasten in de maand Ramadan is één van de vijf godsdienstige plichten van de Islam.

Andere aspecten van het vasten in de Ramadan zijn: liefdadigheid en het vrijlaten van een slaaf.

Voor moslims die wonen in islamitische landen is deze vastenmaand ook een feestmaand. Heel het maatschappelijk en sociale leven wordt door het vasten getekend. Voor moslims in Nederland is de ramadan moeilijker te volbrengen, het leven gaat gewoon door en op het werk en in de wijk hebben de autochtone Nederlanders nauwelijks weet van deze vastenpraktijk.
 
Vasten in de islamitische catechismus
Als je je afvraagt wat de zin is van het vasten tijdens de ramadan, is gezondheid het eerst wat genoemd wordt.

Daarnaast blijkt vasten goed voor de geestelijke en lichamelijke discipline: ‘opdat ulieden u zult hoeden’.
Door je een maand lang dag in, dag uit te onthouden van eten, drinken en sex, ervaar je aan den lijve wat het is sterk te zijn en je te hoeden voor alle kwaad. Iedere dag opnieuw oefen je je om alles te vermijden wat onwettig is. Iedere dag opnieuw weet je dat je het kwaad moet verafschuwen. Een maand in het jaar oefen je dat je geen slaaf van je lusten bent, maar de meester.

De vasten heeft ook een sociale waarde.
Op de eerste plaats worden alle gelovigen, rijk en arm, hoog en laag vijf maal per dag verenigd in de moskee op voet van volkomen gelijkheid. Terwijl de tafel van de rijke normaal gesproken enige malen per dag overladen is en de tafel der armen vrijwel leeg is, vasten beiden gedurende de dag en worden de rijken gestimuleerd na zonsopgang eenvoudige spijzen te gebruiken. De onderlinge verbondenheid groeit en bloeit gedurende de vastenmaand, omdat men elkaar na zonsondergang opzoekt.

Een laatste reden om te vasten is: omdat God het zo bevolen heeft. Maar dat is echt achteraan. Dat is ook het islamitisch denken over het algemeen. Een heel objectieve moraal: dingen zijn niet goed omdat God ze beveelt, maar God beveelt dingen omdat die in zichzelf goed zijn.

Vasten en gezondheid
(Dit schreef Prof. Dr. Smalhout voor de vastensite van 2001)

Vasten is het zich onthouden van voedsel en drank. Er zijn talrijke varianten. Bijvoorbeeld alleen niet eten maar wel drinken. Of alleen bepaalde spijzen niet nuttigen, of sommige maaltijden overslaan. Vanaf de oudste tijden had vasten een religieuze betekenis. Zo werd er gevast om boete te doen voor bepaalde daden, of om vurige gebeden kracht bij te zetten of om zich voor te bereiden op een belangrijke taak, opdracht of onderneming.

Het gebruik komt in vrijwel alle religies voor. Bijvoorbeeld de Ramadan bij de Islamieten.

In onze Joods-christelijke cultuur is een van de oudste beschrijvingen te vinden in het boek Jesaja 58:1-14.

Ook in de geneeskunde is het zich onthouden van voedsel grondig bestudeerd. Zonder eten en drinken sterft een mens meestal na ongeveer 10 à 12 dagen. Wordt er wel water gedronken, dan kan men het hongeren meer dan 40 dagen volhouden. In die tijd breekt het lichaam zijn eigen vetten en eiwitten af en gebruikt dat als voedsel. Vandaar dat mensen na een hongerperiode van 40 dagen tientallen kilo’s lichter zijn geworden.

Bij religieus vasten gebeurt dit eigenlijk nooit. Het totale vasten in de Joodse religie duurt zelden langer dan een à twee dagen. In de Islamitische Ramadan duurt het een maand, maar dan wordt wel iedere dag na zonsondergang uitvoerig gegeten. In de christelijke traditie betekent vasten meestal het zich vrijwillig onthouden van bepaalde gerechten of dranken, en heeft als zodanig geen invloed op de stofwisseling.

Als men een of twee dagen enkel maar water drinkt en niets eet wordt eerst de suikervoorraad in de lever aangesproken. Als die opraakt moet de stofwisseling omschakelen naar het verbranden van vet en eiwit. In die overgangsperiode kan men zich duizelig, slap en beverig voelen door een te laag bloedsuikergehalte. Daarom is religieus vasten ook beslist niet aan te bevelen bij diabetes patienten. Voor hen is het levensgevaarlijk. Maar het symbolisch vasten door het tijdelijk afzien van geliefde voedselsoorten en dranken kan religieus gezien waardevol zijn. Het heeft echter geen invloed op een ongewenst hoog lichaamsgewicht..

   
Heer, wees mijn Gids

 READ THE BOOK - THE BIBLE CHANGE YOUR LIFE

Deutsch
de
English en français fr italiano it Nederlands nl español es português pt Norsk no svenska sv Polski pl čeština cz Slovák sk Magyar hu român ro Български bg hrvatski hr Pyсский ru Türkçe tr عربي ar

       

                              

INFO: DE WEG - DE WAARHEIDHET LEVENFILM - AUDIO


Wie zoekt zal vinden           


www Holyhome.nl

Boeiende Series :

Bijbelvertalingen
Bijbel en Kunst
Bijbels Prentenboek
Biblische Bildern
Encyclopedie
E-books en Pdf
De Heilige Schrift
Aan de voeten van Jezus
Onder de Terebint
In de Wijngaard
De Bergrede
Gelijkenissen van Jezus
Oude Schoolplaten
De Zaligsprekingen van Jezus
Vakantie tijd
Recreatie tijd
Goede Vruchten
Geestesgaven
Tijd met Jezus
Film over Jezus
Barmhartigheid
Catechese lessen
Het Onze Vader
De Tien Geboden
De Bijbel is boeiend
Bijbelverhalen in beeld
Presentaties
Bijbelse Onderwerpen
Bible Study Tools (meertalig)
Vrede van God voor jou
Oude bijbel tegels
Kijk ook eens op:

Godsdienstles
Bijbelmobiel
Bijbel Movies Online Free
Christendom Startpagina
Zingeving Startpagina
Informatie over alle kerken in Nederland: Kerkzoeker
* Bible Study: The Bible alone!

* L'étude biblique: Rien que la Bible!

* Bibelstudium: Allein die Bibel!


Materiaal voor het Digibord
Werkbladen Bijbelverhalen
OT Hebreeuws-Engels
NT Grieks-Engels
Naslagwerken
Belijdenissen
Missale Romanum + Afbeeldingen
Stripboek over Jezus
Christelijke Symbolen
Plaatjes Afbeeldingen Clipart
Evangelie op Postzegels
Harmonium Huisorgel
Godsdiensten en Religies
Prachtige klanken
Chritian Country Music
* Software voor Bijbelstudie

Read and Hear the Holy Bible in over 40 languages:


De Statenvertaling is opgenomen in de canon van de Nederlandse geschiedenis. Het boek der boeken Een stempel gedrukt op de Nederlandse cultuur:


  Webmaster    Assistente



Waard om te weten :

Een hartelijk welkom op de site
Deze pagina printen
Sitemap
Wie zoekt zal vinden



Zondag
Advent
Kerstfeest
Driekoningen
Vastentijd
Goede Vrijdag
Aswoensdag
Palmzondag
Palmpasen
De stille week
Witte donderdag
Stille zaterdag
Paaswake
Pasen - Paasfeest
Hemelvaartsdag
Pinksteren
Biddag
Dankdag
Avondmaal
Doop
Belijdenis
Oudjaarsdag
Nieuwjaarsdag
Sint Maarten
Sint Nicolaas
Halloween
Hervormingsdag
Dodenherdenking
Bevrijdingsdag
Koninginnedag
Gebedsweek
Huwelijk
Begrafenis
Vakantie
Recreatie
Feest- en Gedenkdagen
Symbolen van herkenning

Vragen naar de weg
Leerzame antwoorden op levens- en geloofsvragen

Hebreeën 4:12 zegt: "Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden"Lees eens: Het zwijgen van God

God heeft zoveel liefde voor de wereld, dat Hij Zijn enige Zoon heeft gegeven; zodat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat maar eeuwig leven heeft. Lees eens:  God's Liefde

Meer weten over de Psalmen, gezangen, liturgieën, belijdenisgeschriften: Catechismus, Dordtse Leerregels en veel andere informatie? . Kijk opOnline-bijbel.nl

Bible-people - stories of famous men and women in the Bible
Bible-archaeology - archaeological evidence and the Bible
Bible-art - paintings and artworks of Bible events
Bible-top ten - ways to hell, films, heroes, villains, murders....
Bible-architecture - houses, palaces, fortresses
Women in the Bible -
 great women of the Bible
The Life of Jesus Christ - story, paintings, maps


Read more for Study - (Apocrypha, Historic Works, Pseudepigrapha, Old Testament Apocrypha, New Testament Apocrypha, New Testament Discoveries, Commentary, New Testament Pseudepigrapha, Egyptian, Babylonian, Ugaritic, Dead Sea Scrolls (NL-uitleg over de rollen)

Bijbel voor Slechtzienden Online       en ook:  Begrippenlijst   -1-   -2-



Spirit24 omdat er meer is