Schatgraven in de Bijbel 
Studie Series
Hier
nog veel meer informatie
KIJKEN
LUISTEREN
Waarom holyhome.nl ?1- Bijbelstudies die nieuwsgierig maken.
2- Bijbelstudies die je persoonlijk raken.
3- Studerende je persoonlijkheid ontwikkelen.
4- Bijbelmateriaal dat je in beweging zet.
5- Ontdek normen en waarden van de Bijbel.
6- Bijbel als bron van waaruit je mag leven.
7- Zelfhulp voor geestelijke ontwikkeling.
Groninger Biebel'
De
Bijbel is niet een boek wat je zomaar even van kaft tot kaft leest. Het
kan lastig zijn om je weg door de Bijbel te vinden, als je niet weet
wat zich wanneer heeft afgespeeld. Deze site kan je helpen om de Bijbel
beter te leren kennen. Ontdek de bron van vrede, het Woord van God.
Elk dij vertraauw in mie het . . . .
Elk
dij vertraauw in mie het, zel veur altied leven blieven.
Op zo'n menaaier het God zain loaten dat e van mensen holdt:
zien zeun - zien ainegste alderdeegs! - het e der hènstuurd.
Elk
dij vertraauw in hom het, zel nait omkommen: dij blift leven veur
altied (Johannes 3 : 16).
Op zo'n menaaier het God zain loaten dat e van mensen holdt: zien zeun
- zien ainegste alderdeegs! - het e der hènstuurd. Elk dij
vertraauw in hom het, zel nait omkommen: dij blift leven veur altied.
HET WAS IN HET
JAAR 2008
Laidbouk Psaalms in t Grunnegers
Laidbouk Gezangen in t Grunnegers
Groninger Biebel na dertig jaar klaar
Na dertig jaar van vertalen is de bijbel nu ook in het Gronings
beschikbaar. De 'biebel' wordt zaterdag in de Groningse Martinikerk
gepresenteerd. Een team van zestig vrijwilligers is al die jaren bezig
geweest de Heilige Schrift in het dialect over te zetten.
De vertaling is een initiatief van de Liudgerstichting, die zich
bezighoudt met het levend houden van de Groningse streektaal. In 1973
ontstond het idee om de bijbel in het Gronings te vertalen.
De stichting belegt ook kerkdiensten die in het Groninger dialect
worden gehouden. Ook het Liedboek voor de Kerken, waaruit door veel
protestantse gemeenten wordt gezongen, is door de stichting in het
Gronings vertaald.
De Liudgerstichting krijgt in 2008 de K. ter Laan-prijs voor haar
project 'Grunneger Biebelvertoalen'.
De stichting heeft de Bijbel vanuit het Grieks en Hebreeuws in het
Gronings vertaald. Aan deze vertaling is meer dan dertig jaar gewerkt.
Met het toekennen van de K. ter Laan-prijs wordt waardering
uitgesproken voor alle vrijwilligers, die hebben meegeholpen aan de
vertaling. De eerste druk van de Groningse Bijbel ligt in oktober 2008
in de boekhandel.
De K. ter Laan-prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of
instelling, die zich belangeloos heeft ingezet voor de Groningse taal
of cultuur.
Geschiedenis
In 1973 begon het vertalen van de bijbel in het Gronings. De Culturele
Commissie van de provincie Groningen stelde toen twee commissies in:
een voor het Oude en een voor het Nieuwe Testament.
Aanleiding vormde de behoefte aan bijbelteksten in de streektaal voor
de 'Grunneger dainsten': kerkdiensten in de streektaal, die vrijwel
wekelijks ergens in de provincie plaats vonden en vinden. In 1959 was
er overigens al een begin gemaakt met het vertalen van psalmen en
gezangen.
Het vertalen begon schoorvoetend, maar kreeg in 1987 een impuls toen
besloten werd om twee bijbelboeken te vertalen: 1 Samuël en
het
evangelie naar Lukas.. Commissaris van de koningin Henk Vonhoff en
burgemeestr De Jong van Leek mochten de eerste boekjes op 24 november
1988 in Leek in ontvangst nemen.
Ten behoeve van het groeiende werk 'op het gebied van het Grunnegers in
kerk en kerklied werd in 1989 de Uudgerstichten opgericht. Die speelt
sindsdien een coördinerende rol bij het vertaalwerk en bij de
organisatie van de Grunneger dainsten.
De Ludgerstichten organiseert ook elk jaar een bijbelvertaalwedstrijd.
De deelnemers krijgen een bijbelgedeelte op en moeten dat in goud en
geef Grunnegers overzetten.
Deze laatste activiteit leidde in 1994 tot cursus bijbelvertalen, in
samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen. Er deden dertig mensen
aan mee. Een aantal van hen ging, na de tweejarige cursus, helpen bij
het bijbelvertaalwerk.
Het karwei van de Groninger vertaling is inmiddels voor het grootste
deel klaar. De boeken Job, Psalmen, Koningen en Kronieken zijn nog in
'behandeling' bij de respectievelijke commissies. Er zijn nu nog dertig
vertalers bezig. Ooit waren dat er zestig. Coördinator Marten
van
Dijken verwacht dat de complete bijbel in het Gronings rond het jaar
gereed 2005 is.
Tenslotte dit: compliment voor de Groningers dat deze teksten op
internet zijn te vinden. Daar kunnen de Friezen een puntje aan zuigen !
Dat steekt mij als Fries behoorlijk.
PSAALM 23
De HEER is mien hedder,
k heb naargens gain verlet om.
Hai let mie ja deelliggen
in mooi gaail gruinlaand.
Hai brengt mie aal zuitjes
noar wotter in rust.
Hai geft mie nije kracht,
en laaidt mie langs n vaaileg pad
tot eer van zien noam.
Al mos ik in t duustern bie t pad,
ik zol nait baang wezen:
ie binnen ja bie mie,
joen stòk en joen staf,
dij geven mie moud.
Ie nuigen mie aan toavel
veur t oog van de vijand,
ie zaalven mie mit eulie,
mien beker lopt over.
Gelok en joen laifde binnen om mie tou
zo laank as ik leef,
zo laank as ik leef,
mag ik wonen in t hoes van de HEER.
Groningers
en religie
Groningen heeft een zeer hoog percentage niet-kerkelijken (1999: 59%
bron CBS), met name in de stad en het oosten van de provincie, waar het
percentage destijds al boven de 60 lag. Volgens een recent onderzoek
van het WRR is het aantal niet-christenen recent nog verder gestegen.
Anno 2005 is nog slechts 1 op 4 Groningers aangesloten bij een kerk.
Hiermee is Groningen na Flevoland de meest ontkerkelijkte provincie van
Nederland. Per eind 2005 was ongeveer 20 procent van de Groninger
bevolking protestant en iets minder dan 5 procent van de bevolking was
katholiek. Met bijna 3 % kent de Islam in Groningen naar Nederlandse
begrippen relatief weinig volgelingen. Uitzonderingen hierop zijn
plaatsen als Appingedam, Delfzijl, Hoogezand en Veendam.
Na de Opstand werd ook in Groningen de Nederlands hervormde kerk het
voornaamste kerkgenootschap, maar er bleven verspreid door de
provincie, met name in de stad en in enclaves als Kloosterburen kleine
groepen katholieken. In het begin van de negentiende eeuw ontstond in
Ulrum een van de voorlopers van de Gereformeerde kerk. Met name het
Hogeland is tegenwoordig overwegend Gereformeerd. Het westen van de
provincie, met name de gemeenten Grootegast en Zuidhorn kent een
concentratie Gereformeerd vrijgemaakt.
De Veenkoloniën kent een veel gemengder beeld. De
verschillende
koloniën werden vaak door groepen gelijkgezinden bevolkt,
waardoor
er bijvoorbeeld katholieke dorpen als Zandberg en Kopstukken
ontstonden. Ook een Doopsgezind dorp als Lula is hiervan een voorbeeld.
De stad werd in 1956 zetel van het bisdom Groningen, dat de drie
noordelijke provincies en de Noordoostpolder omvat. Winschoten en de
stad kenden tot de Tweede Wereldoorlog beiden een relatief grote Joodse
gemeente.
Kerken
in Provincie Groningen
Hoewel relatief dunbevolkt heeft het noorden van Nederland een grote
rijkdom aan monumentale kerken. Van de bijna 1600 oude kerken in
Nederland ligt ongeveer een kwart in een van deze twee noordelijke
provicies. Hiervan liggen er 148 in Groningen. Klik
hier voor een overzicht van de kerken in deze
mooie provincie.
De
geschiedenis van de provincie Groningen
De geschiedenis van de provincie Groningen is voor een groot gedeelte
de geschiedenis van het proces waarbij de stad in de loop der jaren
steeds meer de macht kreeg over de Ommelanden. Daarvoor ligt echter nog
een periode waarin het grootste deel van de provincie een geheel vormde
met het naburige Westerlauwers Friesland en Oost-Friesland. Het was een
gebied dat het meeste weg had van de huidige Waddenzee. Bij eb viel het
droog, bij vloed stond het grotendeels onder water. In dat
kwelderlandschap was permanente bewoning alleen mogelijk op wierden.
Overigens wijst de aanwezigheid van een hunebed bij Noordlaren er op
dat de bewoningsgeschiedenis ten minste teruggaat tot de steentijd. De
vondst van een hunebed bij Delfzijl is een aanwijzing dat die bewoning
zich niet alleen beperkte tot het grensgebied met Drenthe. Volgens
sommigen is de aanwezigheid van dat hunebed een bewijs voor de theorie
dat de hunebedbouwers vanaf zee het land in trokken.
De oudst bekende vermelding van de stad Groningen dateert uit 1040. De
stad was op dat moment in ieder geval nominaal bezit van de bisschop
van Utrecht. Aangenomen wordt dat de stad van origine een Drents dorp
was, maar er zijn ook aanwijzingen dat de stad deels bewoond werd door
Friezen. Het Saksische karakter heeft in ieder geval de overhand
gekregen.
De stad had oorspronkelijk enige concurrentie van Appingedam, maar
nadat de stad er in geslaagd was om het stapelrecht te verwerven was de
dominante positie gevestigd. De invloed van de stad breidde zich
gestaag uit. Het toppunt van haar macht werd bereikt aan het einde van
de vijftiende eeuw, toen haar invloed tot ver in de huidige provincie
Friesland reikte.
Na verloop van tijd nam de hele provincie de taal van de stad over,
maar behield een aantal Friese woorden en uitdrukkingen. In sommige
delen van de provincie, met name het Oldambt en Westerwolde was de stad
uiteindelijk ook formeel de baas.
In de tijd van de Republiek was de gangbare aanduiding voor Groningen
Stad en Lande. Die volgorde was geen toeval. De heerschappij van de
stad over grote delen van de provincie eindigde in bestuurlijke zin na
de Franse tijd. Toen werd de huidige provincie ingesteld waarbinnen de
bijzondere positie van de stad formeel werd afgeschaft. De stad bleef
echter nog wel eigenaar van grote delen van het Oldambt, Westerwolde en
de Veenkoloniën. Daar kwam pas een einde aan in de tachtiger
jaren
van de twintigste eeuw.
Grönnens
Laid - Gronings Volkslied
Van Lauwerszee tot Dollard tou,
Van Drenthe tot aan 't Wad,
Doar gruit, doar bluit ain wonderland,
Rondom ain wondre stad.
Ain pronkjewail in golden raand
Is Grönnen, Stad en Ommelaand;
Ain pronkjewail in golden raand
Is Stad en Ommelaand!
Doar broest de zee, doar hoelt de wind,
Doar soest 't aan diek en wad,
Moar rustig waarkt en wuilt het volk,
Het volk van Loug en Stad.
Ain pronkjewail in golden raand
Is Grönnen, Stad en Ommelaand;
Ain pronkjewail in golden raand
Is Stad en Ommelaand!
Doar woont de dege degelkhaaid,
De wille, vast as stoal,
Doar vuilt het haart, de tonge sprekt,
In richt- en slichte toal.
Ain pronkjewail in golden raand
Is Grönnen, Stad en Ommelaand;
Ain pronkjewail in golden raand
Is Stad en Ommelaand!
naar top van deze pagina 
