Een fles wasverzachter kost bij Action vaak minder dan een euro. Dat prijsverschil met A-merken is groot, maar zegt weinig over wat er echt in de fles zit. Voor je een bidon in je winkelmandje gooit, zijn er een paar dingen die je eerst moet checken. Niet alle goedkope wasverzachters zijn namelijk hetzelfde, en sommige kunnen zelfs problemen geven.
Wat belooft een wasverzachter en wat levert hij echt?
Een wasverzachter doet precies wat de naam zegt: hij maakt je wasgoed zachter. Dat gebeurt doordat er een dun laagje op de vezels wordt aangebracht. De wrijving tussen de draden neemt af, waardoor katoen minder stug aanvoelt en je minder statische elektriciteit hebt. Ook strijken gaat daardoor iets makkelijker. De geur die aan het product zit, blijft vaak hangen doordat microcapsules met parfum bij elke beweging openscheuren.
Wat een wasverzachter niet doet, is je wasgoed schoner maken. Dat is het werk van je wasmiddel. Als een handdoek muf ruikt, los je dat niet op met een scheut parfum, maar met een beter wasprogramma of een hogere temperatuur. Wie te veel wasverzachter gebruikt, riskeert bovendien dat het laagje zich ophoopt in de machine of op de vezels. Dat kan op termijn de absorptie van handdoeken verminderen en de ventilatie van sportkledij verstoppen.
Waar je op moet letten bij de samenstelling
De grootste valkuil bij goedkope wasverzachters zit in de ingrediëntenlijst. Uit een analyse van de Consumentenbond blijkt dat een groot deel van de geteste producten parfums of conserveermiddelen bevat die allergieën kunnen uitlokken. Van de 18 onderzochte flacons waren er maar vier die geen enkel allergeen bevatten. Dat betekent niet dat alle andere flessen gevaarlijk zijn, maar wel dat je als gebruiker met een gevoelige huid beter oplet.
Op het etiket staan de ingrediënten in kleine letters. Parfums die als allergeen bekendstaan, moeten vermeld worden als ze in een concentratie van meer dan 0,01 procent aanwezig zijn. Toch kunnen mensen die al overgevoelig zijn, ook reageren op lagere hoeveelheden. De conserveermiddelen methylisothiazolinone (MIT) en benzisothiazolinone (BIT) zijn bijzonder berucht bij dermatologen. Ze veroorzaken vaak contactallergieën en moeten altijd op de verpakking staan, ongeacht de dosis.
Van de 8 wasverzachters die zich op de markt presenteren als geschikt voor een gevoelige huid, bevatten er 5 alsnog een parfum of conserveermiddel dat als allergeen bekendstaat.
Een product dat zichzelf ‘hypoallergeen’ of ‘dermatologisch getest’ noemt, is dus geen garantie. Het label zegt niets over de kwaliteit van de test of over de afwezigheid van irriterende stoffen. Wie zeker wil zijn, doet er goed aan de ingrediëntenlijst zelf te controleren. De lijst van 26 erkende parfumallergenen is online makkelijk te vinden.
Diluted, concentrated of ultra concentrated: wat koop je bij Action?
Action verkoopt meestal wasverzachters in flessen van 1 tot 1,5 liter. Dat zijn bijna altijd concentraten of ultraconcentraten. De aanduiding ‘ultra’ is overigens vooral een marketingterm. Er is geen wettelijke definitie die zegt hoeveel actieve stof er precies in moet zitten. Een fles van 750 ml met dezelfde dosering per wasbeurt kan dus duurder of goedkoper uitvallen dan een literfles, afhankelijk van de concentratie.
Het voordeel van een concentraat is dat je minder plastic weggooit en dat de fles minder plaats inneemt in je kast. Het nadeel is dat het risico op overdoseren groter wordt. Veel mensen gieten te veel in het bakje, omdat ze denken dat een vol dopje nodig is. Bij een ultraconcentraat is een halve dop vaak al genoeg. Te veel product leidt tot aanslag in de machine en op je kleding, en dat wil je niet.
Vergelijk je de prijs per wasbeurt, dan valt het verschil tussen een goedkope winkel als Action en een A-merk vaak klein uit. De goedkoopste flessen bevatten soms minder actieve stof, waardoor je per wasbeurt evenveel betaalt als bij een duurder product. Kijk dus niet naar de prijs per fles, maar naar het aantal wasbeurten dat op de verpakking staat.
Wanneer gebruik je beter geen wasverzachter?
Een wasverzachter is niet altijd nodig. In gebieden met zacht water is de kans op kalkaanslag klein, en het effect van een wasverzachter is dan minimaal. Ook voor bepaalde stoffen is het product af te raden:
- Handdoeken en badtextiel worden minder absorberend door het laagje. Ze drogen je minder goed af.
- Microvezeldoekjes en sportkledij verliezen hun ademend vermogen. Het laagje verstopt de poriën in de stof.
- Babykleding en beddengoed voor kleine kinderen kunnen beter zonder parfum en conserveermiddelen, omdat de huid van baby’s dunner is en sneller irriteert.
- Brandvertragende stoffen (bijvoorbeeld in pyjama’s of bankbekleding) kunnen hun werking verliezen door de chemische laag.
Wil je toch een frisse geur zonder de nadelen van een wasverzachter, dan kun je overwegen om alleen een scheutje azijn in het bakje te doen. Dat onttrekt kalk en maakt de was iets zachter, zonder dat het een laagje achterlaat. De geur van azijn trekt snel weg.
Welke wasverzachter past bij jouw situatie?
De keuze hangt af van wat je belangrijk vindt. Voor iemand zonder huidproblemen en met hard water kan een goedkope fles van Action volstaan, mits je de dosering respecteert. Heb je last van eczeem, astma of een allergie, dan is het beter om een product te kiezen zonder parfum en zonder MIT of BIT. Die zijn vaak duurder, maar het alternatief is huidirritatie die je niet zomaar oplost.
Een eenvoudige manier om te controleren of een wasverzachter geschikt is: draai de fles om en lees de ingrediëntenlijst. Staat er een van de 26 parfumallergenen of een isothiazolinone in, en reageer jij daarop? Laat die fles dan staan. Hetzelfde geldt voor producten die zich ‘hypoallergeen’ noemen maar geen duidelijke ingrediëntenlijst tonen. Het is jouw huid, niet die van de marketeer.
