Je hebt vast wel eens gehoord dat kamerplanten meer doen dan alleen gezelligheid brengen. Sommige soorten filteren schadelijke stoffen uit de lucht. Maar welke planten zet je nu in de woonkamer en welke zijn geschikt voor de slaapkamer? Het antwoord hangt af van de lichtinval, de luchtvochtigheid en vooral van welke gifstoffen je wilt aanpakken. De Nasa-studie van Bill Wolverton legde al in de jaren tachtig de basis voor dit onderzoek, en sindsdien is de lijst met bewezen effectieve planten flink gegroeid.
Waarom werken planten als luchtreiniger in huis?
Planten nemen via hun bladeren en wortels stoffen op uit de lucht. Het gaat om vluchtige organische stoffen (VOS) zoals formaldehyde, benzeen, trichloorethyleen en ammoniak. Deze komen vrij uit meubels, verf, schoonmaakmiddelen, kaarsen en tapijt. Een plant zet die stoffen om in onschadelijke suikers en zetmeel. Hoe meer bladoppervlak, hoe meer de plant kan verwerken. De fougère de Boston en de lierre staan bekend om hun hoge opnamecapaciteit. De Bostonvaren, of Nephrolepis exaltata, werkt ook nog als natuurlijke luchtbevochtiger. In een droge, verwarmde woonkamer is dat een extra voordeel. Zet hem wel op een plek met indirect licht en besproei het blad regelmatig, anders droogt hij uit.
Niet elke plant werkt even goed tegen elke stof. De Aloe vera pakt bijvoorbeeld monoxyde de carbone aan, maar is minder effectief tegen formaldehyde. De Anthurium is dan weer een ster in het verwijderen van ammoniak, een stof die veel in schoonmaakmiddelen zit. Daarom is het slim om meerdere soorten te combineren. Een mix van drie tot vijf planten van verschillende families geeft het beste resultaat.
Welke planten zijn geschikt voor de slaapkamer?
In de slaapkamer wil je planten die weinig onderhoud vragen en die geen sterke geuren afgeven die de slaap kunnen verstoren. Ook het lichtniveau is vaak lager dan in de woonkamer. De Sansevieria, ook wel vrouwentong genoemd, is een uitstekende keuze. Hij zet ’s nachts CO₂ om in zuurstof, wat veel planten overdag doen. Dat maakt hem ideaal voor een slaapkamer. De plant verdraagt weinig licht en heeft maar eens per maand water nodig.
De Pothos of liane du diable is een andere sterke kandidaat. Hij groeit snel, ook in een minder lichte hoek, en filtert benzeen, formaldehyde en trichloorethyleen. Hang hem op in een macramé-hanger of zet hem op een hoge kast. De orchidée staat ook op de lijst van effectieve luchtzuiveraars. Ze haalt VOS uit de lucht, maar heeft wel een lichte plek nodig en een hoge luchtvochtigheid. In een badkamer met raam doet ze het uitstekend, maar in een droge slaapkamer overleeft ze minder lang.
Uit de Nasa-studie bleek dat de Areca-palm (Chrysalidocarpus lutescens) een van de beste planten is voor het verwijderen van formaldehyde en xyleen. Hij heeft wel veel licht nodig.
Vermijd in de slaapkamer planten met een sterke geur, zoals de Gerbera Daisy of bepaalde soorten lelies. Die kunnen bij gevoelige mensen hoofdpijn of allergie veroorzaken. Ook de Ficus benjamina kan sap bevatten dat irriteert. Zet hem liever in de woonkamer.
Welke planten zijn het beste voor de woonkamer?
In de woonkamer is meer ruimte en vaak beter licht. Hier kun je grotere planten neerzetten die meer bladoppervlak hebben. De Dracaena marginata, of drakenbloedboom, is een populaire keuze. Hij heeft een opvallende, slanke stam met puntige bladeren en filtert benzeen, formaldehyde, xyleen en trichloorethyleen. Hij staat graag in helder, indirect licht en heeft weinig water nodig. Laat de grond tussen gietbeurten opdrogen.
De Fougère Kimberly Queen lijkt op de Bostonvaren, maar is compacter en verdraagt meer droogte. Ze pakt formaldehyde, tolueen en xyleen aan. Zet haar in een hangpot of op een bijzettafeltje, uit de directe zon. De Spathiphyllum, of lepelplant, is een van de weinige bloeiende kamerplanten die ook nog luchtzuiverend werkt. Hij filtert benzeen, formaldehyde en trichloorethyleen. De witte bloemen verschijnen het hele jaar door, mits de plant voldoende licht krijgt. Hij staat het liefst op een plek met veel indirect licht, maar overleeft ook in een donkerdere hoek.
Voor een groot raam op het zuiden is de Areca-palm een goede optie. Hij kan wel twee meter hoog worden en heeft veel licht nodig. Hij werkt als een natuurlijke luchtbevochtiger en filtert formaldehyde. De Ficus sabre (Ficus lyrata) met zijn grote, violenvormige bladeren is een echte blikvanger. Hij pakt tolueen, benzeen en trichloorethyleen aan. Geef hem een vaste plek, want hij houdt niet van verplaatsen. Draai de pot af en toe voor een gelijkmatige groei.
Welke combinatie werkt het beste?
Een effectieve combinatie voor een gemiddelde woonkamer van 25 tot 30 vierkante meter bestaat uit drie tot vier planten. Zet een Dracaena marginata bij de tv of computer, waar hij elektromagnetische straling helpt neutraliseren. Plaats een Spathiphyllum in de buurt van de keuken of een raam, waar hij de meeste dampen opvangt. Hang een Pothos in een hoek waar weinig licht komt. Zet tot slot een Fougère de Boston op een plek waar de lucht droog is, bijvoorbeeld naast de verwarming. Besproei hem dagelijks voor een optimaal effect.
Voor de slaapkamer is een combinatie van een Sansevieria en een Pothos voldoende. De Sansevieria staat op de grond of op een kast, de Pothos hangt of staat op een plank. Beide vragen weinig onderhoud en doen het goed bij weinig licht. Vermijd planten met veel blad dat snel stof verzamelt, zoals de Ficus benjamina. Dat stof kan de luchtkwaliteit juist verslechteren.
Let op: niet alle planten zijn veilig voor huisdieren. De Anthurium, Spathiphyllum en Pothos zijn giftig bij inslikken. Zet ze buiten bereik van katten en honden, of kies voor veilige alternatieven zoals de Areca-palm of de Calathea. Die zijn niet giftig en filteren ook een aantal stoffen, al zijn ze minder effectief dan de top tien van de Nasa-lijst.
Houd het realistisch: planten zijn geen wondermiddel
Een paar planten in huis vervangen geen mechanisch luchtreinigingssysteem. De Nasa-studie vond plaats in een afgesloten kamer met een hoge dichtheid aan planten. In een gewone woonkamer is het effect kleiner, maar nog steeds meetbaar. Planten verlagen de piekconcentraties van schadelijke stoffen, vooral in combinatie met goed ventileren. Zet ramen dagelijks open, ook in de winter. Planten werken het beste als aanvulling op een gezond binnenklimaat, niet als vervanging van ventilatie.
Kies planten die passen bij jouw leefstijl. Geef je makkelijk te veel water? Kies dan voor een Sansevieria of Dracaena. Heb je een donkere hoek? Een Pothos of Spathiphyllum overleeft daar. Wil je bloemen? De Anthurium bloeit maandenlang. De juiste plant op de juiste plek maakt het verschil tussen een dode plant en een gezonde, luchtzuiverende kamergenoot.
