De verwekking van Jezus
De vindplaats van materiaal
voor Bijbelstudie, geloofstudie, catechese, school, kring, persoonlijk
geloof, studie thuis, kerk, club, nieuws, godsdienstonderwijs,
zingeving en vooral heel veel mogelijkheden om je Bijbelkennis te
vergroten. Blijf
niet afhankelijk van anderen maar lees zelf de Bijbel. Investeer in
geestelijke rijkdom.
Geboren uit een maagd - de maagd Maria
De Bijbel is niet een
boek wat je zomaar even van kaft tot kaft leest. Het kan lastig zijn om
je weg door de Bijbel te vinden, als je niet weet wat zich wanneer
heeft afgespeeld. Deze site kan je helpen om de Bijbel beter te leren
kennen. Ontdek de bron van vrede, het Woord van God.
De geboorte van Jezus Christus
geschiedde aldus. Terwijl zijn moeder Maria ondertrouwd was met Jozef,
bleek zij, voor dat zij gingen samenwonen, zwanger te zijn uit de
heilige Geest {Matth.1 vers 18}.
Men
heeft het mysterie van de geboorte van Jezus dikwijls ontkend, omdat
men alle feiten wilde herleiden tot eigen beperkte ervaringen. Dit is
een uiterst schadelijke wijze om zo mee om te gaan.
Wij
zien in de Bijbelse geschiedenis dat, waar Gods verlossingsmacht zich
in de wereld openbaart, altijd sprake is van een bijzondere verwekking,
in het bijzonder de verwekking van de Messias. Als Jezus, de Zoon van
God, de Verlosser der wereld geboren moet worden, is er geen man die zo
liefheeft, dat hij dit Heilige Kind kan verwekken.
Als
we naar Abraham kijken, dan wordt aan hem de belofte gegeven, dat Sara
een kind zal krijgen. Hoe is mogelijk. Door de genade wordt Abrahams
liefde zo sterk, dat hij uit de verstorvenheid het leven oproept. Isaäk
wordt geboren. En toch, hoewel Abrahams liefde door de genade is
uitgeheven boven zichzelf, zo ver zelfs, dat het wonder van Isaäk
geboorte heeft plaatsgevonden uit dit ouderpaar, is de liefde niet
volmaakt. Daarom is Isaäk niet de Verlosser der wereld.
Als
Jezus, de Zoon van God, de Messias van Israël, de Verlosser der wereld
geboren moet worden, is er geen man die zo liefheeft, dat hij dit
Heilige Kind kan verwekken. Geen man is er in de wereld, zelfs als hij
de hoogste genade Gods ontvangt, die zo oneindig liefheeft, want de
genade zal altijd weer in de mens vertroebeld worden. Zonde is altijd
en gebrek aan liefde. Het tekort aan liefde heeft de verlossing
tegengehouden. Daarom gaat God, als de Messias verwacht moet worden,
aan de man voorbij. Het is Gods Heilige Geest, Zijn, eigen Geest, die
uit de mogelijkheden van de vrouw, het Kind verwekt. Alleen de
volmaakte liefde van God zelf kon deze verwekking doen plaats vinden.
Hoe heeft Jozef het feit van de zwangerschap van Maria geïnterpreteerd.
Als Maria zwanger is, moet zij wel overspel gepleegd hebben, is dat wat
Jozef beweerd? Prachtig staat er in Matth1 vers 19. “Daar nu Jozef,
haar man rechtschapen was en haar niet in opspraak wilde brengen, was
hij van zins in stilte van haar te scheiden”.
Dat betekent dat Jozef geen wraakgedachte had
Hij
wordt een rechtvaardige genoemd. Een rechtvaardige zoekt geen
vergelding, zoekt geen wraak. De rechtvaardige{tsaddiq}is bevrijd van
de wraakgedachte. Jozef wil Maria in stilte verlaten, zonder aanklacht,
zonder verwijt, misschien wel verdrietig, maar niet met wraakgevoelens.
Toen die overweging bij hem opkwam, zie een engel des Heren verscheen
hem in de droom{vers 20}.”Toen Jozef uit zijn slaap ontwaakt was, deed
hij, zoals de engel des Heren hem bevolen had en hij nam zijn vrouw tot
zich” {vers 24}. Als Jozef is teruggeroepen, staat hij open voor de
Goddelijke onderwijzing, “Vrees niet, Maria, uw vrouw, tot u te nemen,
want wat in haar verwekt is, is uit de Heilige Geest” {vers 20}. Hier
zien we dat zelfs een rechtvaardige te kort schiet om de Verlosser te
verwekken. Daarom ging God Jozef voorbij, want de Goddelijke volmaakte
liefde, de Heilige Geest ging zelf dit kind verwekken. Dat het kind
verwekt is door de Heilige Geest blijkt uit wat Hij zal zijn. Zijn naam
drukt dit uit: JHWH is redding. Hoe blijkt die redding in de wereld?
“Want Hij is het, die zijn volk zal redden van hun zonden” {vers21b}.
Het is merkwaardig, dat het hier niet gaat over de zonden der volkeren,
maar alleen over het volk, het volk Israël. Er wordt gesproken van
redding van zonden. Wat is zonde? Zonde is “doel missen”. Wat is het
doel van het volk Israël? De redding der wereld, daartoe is het volk
uitverkoren. Het tekort hiervan is het doel missen, de zonde van
Israël. Dit Kind, Jezus redt Zijn volk van dit tekort. Hij volmaakt
Israël als Zijn koning. Daarom zegt Hij straks niet “het betaamt Mij”,
maar ”het betaamt ons alle gerechtigheid te vervullen” {Matth.3 vers
15}. Als Koning van Zijn volk voert Hij de bestemming van Zijn volk
volmaakt uit. Daarom richt Jezus Zich direct op het volk van Israël en
niet op de volkeren. Niet om de volkeren in de steek te laten, maar
juist om te redden.
“Toen
Jozef uit zijn slaap ontwaakt was, deed hij, zoals de engel des Heren
hem bevolen had en hij nam zijn vrouw tot zich. En hij had geen
gemeenschap met haar, voordat zij een zoon gebaard had. En hij gaf hem
de naam Jezus {Matth.1 vers 24-25}
Daarmee
erkent Jozef Maria als zijn zuivere, ongeschonden vrouw. Hij heeft door
Gods genade de waarheid op Maria gekregen. En hiermee doet hij nog
meer. Hij aanvaardt het Kind. Hij geeft dit Kind zijn Koninklijke naam.
“het was niet uit het bloed, noch uit de wil des mans, noch uit de wil
des vleses” maar Jozef gaf hem toch de naam Jezus. Hij geeft het Kind
de glans van het Davidisch Messiaans Koningschap. God is bij verwekking
van Jezus aan de man Jozef voorbijgegaan. Jozef {de mens}schoot in
liefde te kort. Deze is niet de man en de verwekker, maar de bewaarder
en beschermer van het heil. Jozef is hierin groots en getrouw geweest.
Hij was een rechtvaardige. Een rechtvaardige is ook iemand, die aan God
voldoet in de situatie, waarin hij geplaatst is, die zijn
verantwoordelijkheid op zich neemt. De rechtvaardige is gekenmerkt door
“vreze Gods”, dit is door liefdevolle eerbied voor God zelf. Hij weet
daarmee ook zijn plaats “hij bekende haar niet” staat er geschreven.
Tenslotte
staat er “en gij zult Zijn naam roepen Jezus” {vers 21} Dit is JHWH, is
redding. Aanroepen is iets anders dan een naam geven. Wij geven namen
om te onderscheiden. Maar hier wordt het Kind aangeroepen, zoals God
bevolen heeft hem aan te roepen. Deze aanroep is tegelijk het erkennen
van het vertrouwen in Gods belofte.
In dit Kind is, de Here de redding
Rechtvaardige
Nog
even iets over de Rechtvaardige, we zagen dat een rechtvaardige bevrijd
is van de wraakgedachte. Hoe zit het dan met God? Als we over De
Rechtvaardige spreken komen we bij Hem terecht. Hij heeft Zijn Zoon
niet gestuurd om te sterven, maar om het Koninkrijk te vestigen op
aarde. We zien dat zo mooi in Matth.21 vers 37, de pachter stuurden
zijn slaven, maar werden allen gedood. Vanuit Zijn Liefde stuurde hij
op het laatst zijn Zoon, “Mijn zoon zullen zij ontzien” want de liefde
kent geen wraak, is lankmoedig, is goedertieren, is niet afgunstig, zij
rekent het kwade niet toe{1Kor.13}. Vanuit de liefde stuurde God Zijn
Zoon naar deze aarde, met de gedachte, “Mijn Zoon zullen zij ontzien”,
maar de mens dacht anders, net zoals de Steen, die door de bouwlieden
werd afgekeurd. Maar God gaat in Zijn onnavolgbare liefde er een
“Hoeksteen” van maken. “deze is tot een hoeksteen geworden; van de Here
is dit geschied, en het is wonderlijk in onze ogen.
Vrede gemaakt
De
Vader heeft zich voorgenomen om door zijn Zoon een verzoening van
ontzaglijke omvang tot stand te brengen. En door hem, vrede gemaakt
hebbende door het bloed Zijns kruises, alle dingen weder met Zich te
verzoenen, door Hem, hetzij wat op de aarde, hetzij wat in de hemelen
is {Kol.1 vers 20}. Het trieste is dat men over het algemeen beweert,
dat het “bloed van het kruis” vrede heeft gemaakt door de toorn van de
Vader af te wenden, voor de schuld van de mens te betalen. Want Gij
hebt geen behagen in slachtoffers, dat ik die brengen zou; aan
brandoffers hebt Gij geen welbehagen {Ps.51 vers 18}. Maar in
werkelijkheid had God de wereld zo lief, dat Hij bereid was om mens te
worden en voor de wereld te sterven om haar Zijn liefde te tonen {Rom.5
vers 8; 1Joh.3 vers 16; 1Joh.4 vers 9}. De Vader was in Christus niet
zichzelf met de wereld verzoenende, maar de wereld met zichzelf
verzoenende {2Kor.5 vers 19} Hij was er niet op uit om Zijn eigen gunst
te winnen, maar om Zijn schepselen van vijanden in vrienden te
veranderen. Zo wordt het ook in Kol.1 vers 20 door Paulus gezegd “Het
behaagde de Vader…. om door de Zoon alle dingen met zichzelf te
verzoenen {niet: zichzelf met alle dingen te verzoenen!}
De
Vader stuurde vanuit, de Agapé {de niets terug vragende liefde}Zijn
Zoon met de gedachte “Mijn zoon zullen zij ontzien”. De mens dacht het
kwade, en dode de Rechtvaardige. Maar de vreugde Boodschap is; God is
liefde, dat is niet slechts een woord, maar een voldongen feit. Het
kwade is stuk gelopen op Zijn Agapé, Zijn niets terug verlangende
liefde, de vijandschap sterft aan de liefde.
Waarom is de maagdelijke geboorte zo belangrijk?
De
notie van de maagdelijke geboorte is van cruciaal belang (Jesaja 7:14;
Matteüs 1:23; Lucas 1:27,34). Laten we eerst eens kijken hoe de
schriftteksten deze gezegende gebeurtenis beschrijven. In antwoord op
Maria’s vraag “hoe?” antwoordt Gabriël: “De heilige Geest zal over je
komen en de kracht van de Allerhoogste zal je als een schaduw bedekken”
(Lucas 1:35). De engel moedigt Jozef met de volgende woorden aan om met
Maria te trouwen: “want het kind dat ze draagt is verwekt door de
heilige Geest” (Matteüs 1:20). Matteüs stelt: de maagd bleek “zwanger
te zijn door de heilige Geest” (Matteüs 1:18). Galaten 4:4 leert ons
ook over de Maagdelijke Geboorte: “Maar toen de tijd gekomen was zond
God zijn Zoon, geboren uit een vrouw”.
Uit
deze passages is het zeker duidelijk dat de geboorte van Jezus het
gevolg was van het werk van de Heilige Geest in het lichaam van Maria.
Het immateriële (de Geest) en het materiële (Maria’s baarmoeder) waren
hierin beide betrokken. Maria kon zichzelf natuurlijk niet zwanger
maken, en in dat opzicht was zij eenvoudigweg een “vaartuig”. Alleen
God kon het mirakel van de Incarnatie uitvoeren.
Het
ontkennen van een fysieke verbinding tussen Maria en Jezus zou
impliceren dat Jezus niet werkelijk menselijk was. De Schriftteksten
onderwijzen ons dat Jezus volledig mens was, met een fysiek lichaam net
als het onze. Dit had Hij van Maria ontvangen. Tegelijkertijd was Jezus
volledig God, met een eeuwige, zondeloze aard. Zie Johannes 1:14; 1
Timoteüs 3:16; en Hebreeën 2:14-17.
Jezus
werd niet in zonde geboren; dat wil zeggen, Hij had geen zondige aard
(Hebreeën 7:26). Het lijkt er op dat de zondige aard van generatie tot
generatie via de vader wordt overgedragen (Romeinen 5:12, 17, 19). De
Maagdelijke Geboorte omzeilde de overdracht van de zondige aard en
maakte het voor de eeuwige God mogelijk om een perfect mens te worden.
"Maar
God heeft ons Zijn grote liefde getoond door Christus te sturen en Hem
voor ons te laten sterven toen wij nog schuldige zondaars waren."(Romeinen 5:8)
Jezus geboren uit de maagd Maria
De engel Gabriël werd van
Godswege gezonden naar Nazaret, tot een maagd die verloofd was met een
man die Jozef heette. De naam van de maagd was Mirjam in het
Nederlands: Maria.
Er zijn veel schilderijen
van de boodschap van de engel aan Maria. Zo’n engel wordt dan
voorgesteld als een bovenaards wezen, zo tussen God en mens, met grote
klapwiekende vleugels, want hij komt van boven naar beneden. God
woonde, in de gedachten van toen, in een ruimte hoog boven de wolken.
Als wij spreken over de hemel denken we die ook nog
‘ergens’ boven, terwijl we toch ook in de ’zevende
hemel’ van opperste geluk kunnen zijn, hier beneden. In ieder
geval is in de taal van de Bijbel een engel een verbindingspersoon
tussen hemel en aarde; een Godsgezant, een boodschapper van God.
Waar mensen zich geroepen
weten, waar ze geloven dat God hen aanspreekt om iets bijzonders te
doen, komt er in de Bijbel een engel of meerdere engelen aan te pas.
Denk maar aan de geboorte van Jezus waar eerst een engel, aan de
herders, het blijde nieuws kenbaar maakt en dan een hele schare engelen
‘glorie aan God in den hoge’ zingt. Zo is het ook in dit
evangelie waar het gaat om een beslissende boodschap, die té
groot en té onbegrijpelijk is en al ons denken en doen te boven
gaat. Ze wordt uitgesproken door de engel Gabriël. Zijn naam
betekent: man Gods of Gods kracht. Hij richt zich tot een jong meisje
van ongeveer 16 jaar. Zij is nog maagd, maar is wel al beloofd aan de
man Jozef. Maria, wordt van Godswege gegroet.
Dat was ongehoord. Dat
mocht helemaal niet. Vrouwen, zeker jonge vrouwen en zeker als ze
alleen waren, werden niet aangesproken door mannen. Vandaar dat Maria
schrikt, staat er. Ook voor die buitengewone groet en nog wel van God
zelf. Ze wordt ‘begenadigd’ genoemd! Zij zal een kind
krijgen. Zij, niet haar man Jozef. In die tijd had de vrouw geen enkel
aandeel in het krijgen van een kind. Alleen de man is de verwekker. De
vrouwelijke eicel was nog totaal onbekend. De vrouw is enkel de
ontvangende. Hier wordt dit meisje voor het eerst en tegen alles in,
aangezegd dat het kind haar kind zal zijn. Zij zal het leven schenken
en de man, met al zijn potentie, wordt naar het tweede plan verschoven.
Dat is de zin van die
mysterieuze woorden, dat het kind van Maria, zal verwekt worden uit
kracht van de heilige Geest en uit overschaduw van de Allerhoogste. De
maagdelijkheid van Maria heeft niets te maken met seksualiteit of
biologie of gynaecologie. Alsof de Bijbel daarin geïnteresseerd
zou zijn of daar zelfs maar iets van zou weten. De bijbel is een
geloofsboek en geen boek over menselijke anatomie. Trouwens, het was
gebruikelijk in de oudheid om van een uitzonderlijk groot man te zeggen
dat hij niet op een normaal menselijke wijze geboren was. Dat zei men
van de Egyptische farao’s. In de Griekse mythologie trouwen goden
met vrouwen. Uit die heilige huwelijken worden dan godenzonen geboren.
Ook keizers en koningen, denk maar aan de goddelijke keizer
Augustus.
In de Bijbel worden grote
profeten uit oude, onvruchtbare vrouwen geboren om te zeggen dat ze
eigenlijk mannen van God zijn en niet zomaar doodgewone mensen. We
kennen de namen van die oude, onvruchtbare vrouwen: Sara, Rebekka,
Hanna, Elisabeth, de moeder van Johannes de doper. Omdat Jezus die
‘zoon van de Allerhoogste’ wordt genoemd, keizers, koningen
en profeten overtreft, zegt Lucas dat hij geboren is uit de maagd
Maria. Je kan niet weten wie Jezus is door in het bevolkingsregister te
gaan kijken. Jezus was zoveel méér dan de zoon van Maria
en Jozef. Hij was bovenal ‘Zoon van God’. God zelf is de
oorsprong van Jezus. Paus Benedictus schreef destijds: ’Indien
Jezus geboren was op een normaal menselijke wijze, zoals iedereen van
ons, zou dat niets afdoen aan zijn goddelijk zoonschap.’
Het antwoord van Maria op wat
de engel Gabriël haar namens God gezegd had, is haar
‘fiat.’: ’Laat er met mij gebeuren wat u gezegd
hebt.’ Als God er is voor mij, dan ben ik er voor hem.
Gabriël geeft Maria nog een garantie. Haar nicht Elisabeth is
zwanger ofschoon zij oud en onvruchtbaar is. Want, zo zegt de engel:
’Bij God is niets onmogelijk’, althans wat betreft het
eigenlijk en uiteindelijk geluk van mensen. God is bedacht op het heil
van mensen, ook al is de situatie schijnbaar hopeloos en is er geen
uitzicht op toekomst. Daar, in dat kleine, door de Romeinen verdrukte
Palestina, in dat boerengat Nazaret, draagt een eenvoudig jong meisje
een nieuw begin. Haar kind brengt een nieuwe toekomst. Het zijn niet de
oppermachtige mannelijke potentaten zoals keizer Augustus, Pontius
Pilatus, koning Herodes, de hogepriesters en Sadduceeën die
bevrijding zullen brengen. Net als andere verhalen uit de Bijbel, is de
boodschap aan Maria, een verhaal over een God die bevrijding wil uit
onderdrukking, die gerechtigheid wil. Meer nog: die God wil dat niet
alleen, hij doet het ook via Maria en via allen die, zoals zij, geloven
in de kracht van de heilige Geest van God.
God roept en schreeuwt in
mensen die het onrecht niet pikken, die doorgaan en doorgaan, alsmaar
doorgaan met protesteren, te hoop lopen, betogen, gevangenis en
foltering trotseren, brieven schrijven, handtekeningen verzamelen.
Mensen die niet zeggen: het is vechten tegen de bierkaai, onbegonnen
werk. De geschiedenis leert dat het schijnbaar onbereikbare soms toch
mogelijk wordt. De Sovjet-Unie valt uiteen. De Berlijnse muur valt. Het
Oostblok bestaat niet meer. De apartheid is afgeschaft. Dictators
delven het onderspit: Stalin en Hitler, Marcos, Pinochet, Mobutu, Idi
Amin. En op vandaag moeten wij, die geloven in Gods kracht, het opnemen
tegen de duistere, hogere machten die driekwart van de wereldbevolking
arm en onmondig houden, die door ongenaakbare structuren uitbuiten,
bewapenen en vervuilen. We moeten koppig en weerbarstig volhouden dat
er niets onmogelijk is vanuit Gods Geestkracht, vanuit een geloof dat
bergen verzet: de bergen van geld, macht, wapens en corruptie.
Vandaag wordt ons dat geloof
voorgehouden in één van ons: een meisje, Maria uit
Nazaret die aanvaardt dat de Geest Gods haar overschaduwt en dat uit
haar het kind zal geboren worden dat Jezus genoemd wordt, wat betekent:
‘God redt’. Maria werd geroepen om die verwachting te
dragen, dat andere leven, die nieuwe toekomst: jouw verwachting, mijn
verwachting, ons aller verwachting. Daarom is Maria de begenadigde, de
‘gezegende onder alle vrouwen’.


















