Sint Maarten

Door het jaar heen staan er bijzondere dagen op onze kalender. sinds jaar en dag gaat dat zo. daar ook zo onze aandacht aan besteden. Om je enig houvast te geven op deze site een overzicht van de christelijke feesten. Niet dat ze allemaal even indringend worden gevierd, maar meer dan de moeite waard om er niet alleen mee op de hoogte te zijn maar je ook eens nader in te verdiepen. Hieronder én hiernaast een schat aan informatie. Veel genoegen ermee. 

Schargraven    We houden een behoorlijk aantal christelijke feestdagen. Maar wat houden die dagen eigenlijk in, behalve dat het vrije dagen zijn? Alleen maar recreëren of...?

11 november St. Maarten

Op 11 november wordt het feest van Sint Maarten gevierd. Tussen ongeveer zes en acht uur 's avonds mogen kinderen met een lampion in de hand langs de deuren lopen. Na het aanbellen zingen ze liedjes ter ere van Sint Maarten en verwachten daarvoor een traktatie, doorgaans bestaande uit snoep of fruit.

Ook worden wel lampionoptochten georganiseerd door scholen en wijk- of buurtverenigingen. De kinderen hebben dan meestal tevoren zelf hun lampion vervaardigd, of een pompoen uitgehold om daarin een waxinelichtje te kunnen plaatsen. In sommige plaatsen rijdt de figuur van Sint-Maarten, als romeins officier, aan het hoofd van de stoet. Hoogtepunt van zo'n optocht is het moment waarop Sint Maartenmet een zwaard zijn mantel in tweeën snijdt en de helft geeft aan de figuur van een verkleumde bedelaar. Na afloop van de optocht worden de deelnemende kinderen vaak door het organiserend commissie getrakteerd.

Een tweede ritueel op Sint-Maartensdag is het ontsteken van een vuur. Dit gebeurt vooral in Limburg (en het aangrenzende Duitse Rijnland), maar ook in midden-Friesland. In de voorafgaande dagen wordt daartoe brandbaar materiaal verzameld door de wat oudere jeugd.

Martinus

Martinus (316-397) werd geboren in Hongarije en diende in het romeinse leger. Toen hij achttien was, liet hij zich dopen. Hij werd monnik en stichtte in Frankrijk verscheidene kloosters. In 372 werd hij gekozen tot bisschop van Tours. Daar werd hij op 11 november begraven.

Martinus werd om zijn liefdadigheid al spoedig vereerd. Zijn tijdgenoot Sulpicius Severus schreef een leven van de heilige. Daarin wordt verteld hoe Martinus als romeins soldaat voor de poorten van Amiens een bedelaar tegenkwam, die het koud had. Martinus trok zijn zwaard, sneed zijn rode mantel in tweeën en schonk een helft aan de bedelaar. Deze scène is in de beeldende kunst veelvuldig uitgebeeld en wordt in optochten tegenwoordig vaak nagespeeld.

Martinus werd onder andere patroon van de armen en, bij uitbreiding van de kinderen. Op de feestdag van deze heilige werd het gebruikelijk om hen iets te geven. Dit werd nog bevorderd doordat 11 november lange tijd het begin was van de veertig dagen durende vastentijd vóór Driekoningen op 6 januari. Ook volwassenen namen het er deze dag goed van, getuige vermeldingen van het eten van de Sint-Maartensgans.

De verering van Martinus bleef niet beperkt tot Frankrijk, waar enkele duizenden kerken aan hem gewijd zijn, maar verspreidde zich over heel Europa. In Nederland zijn er enkele tientallen Sint-Maartenskerken. Na de Reformatie bleef hij ook in protestantse gebieden in ere. Daaraan droeg bij dat Maarten Luther weliswaar op 10 november was geboren, maar op 11 november werd gedoopt.

Verklaringen

Zoals bij zoveel gebruiken, heeft men in de optochten met lichtjes en de Sint-Maartensvuren resten van oeroude heidense rituelen willen zien, die later overgoten werden met een christelijk sausje. Daarvoor bestaat echter geen enkele grond. Ondanks duidelijke uitspraken daarover in sommige volkskundige handboeken, al van Jan ter Gouw (1871) — 'vreugdevuren zijn van alle tijden en niet uitsluitend Germaansch' — tot S.J. van der Molen (1980) — 'in de verering van Sint Maartenin onze streken is (…) geen heidens element te ontdekken', wordt deze verklaring nog vaak vernomen.

In populaire artikelen wordt ook vaak gewezen op een 'legende' over het 's avonds weggelopen rijdier van Sint-Maarten. Behulpzame dorpelingen gingen dat toen met lichtjes voor hem zoeken. Tjaard de Haan (1974) heeft er op gewezen dat deze legende afkomstig is uit het boek Mozaïk (1906) van de predikant-volkskundige F.W. Drijver, die deze weer had overgenomen uit een Belgische krant.

'Een originele verklaring voor het lopen met lichtjes op Sint Maarten werd gegeven door de Duitse volkskundige Dietz-Rüdiger Moser. Hij staat op het standpunt dat de oorsprong van veel gebruiken ligt in de liturgie van de katholieke kerk. Gedurende het kerkelijk jaar werden telkens bepaalde teksten uit de bijbel (perikopen) gelezen, waarover vervolgens gepreekt werd. Vele eeuwen was dat op 11 november: 'Niemand steekt een lamp aan en zet die in de kelder of onder de korenmaat, maar op de standaard, opdat wie binnentreden het licht zien' (Lukas 11:33 e.v.). Deze tekst gaf volgens Moser een duidelijke aansporing om op deze dag met lichtjes rond te gaan. De mogelijkheid dat juist deze tekst gekozen werd, omdat het gebruik al eerder bestond, wijst hij nadrukkelijk af. Deze verklaring is niet onaannemelijk. Het gaat echter te ver te stellen, zoals Moser impliceert, dat de Sint-Maartensstoeten in wezen, en nog steeds, een soort religieuze optochten zijn.

In het huidige etnologisch onderzoek wordt niet zozeer gezocht naar de oorsprong van een gebruik, maar staan de betekenissen centraal die mensen zelf aan hun handelen geven. Daarbij leunen deze echter dikwijls op opvattingen in de (populair-)wetenschappelijke literatuur.

Sint-Maartenlopen in de 20e eeuw

In de geschiedenis van het Sint-Maartenlopen, het meest in het oog springende element van het feest, kunnen in de twintigste eeuw— heel globaal — de volgende fasen worden onderscheiden.

•· Met Sint Maarten langs de deuren gaan en zingen om wat snoep of ook wel geld was aanvankelijk vooral een bezigheid van arme kinderen. Ouders die het wat beter hadden zagen liever niet dat hun kinderen daaraan deelnamen.

•· In de jaren '20- en '30 verandert deze houding. Er bestaat dan een grote belangstelling voor 'volkscultuur' en het Sint-Maartenlopen wordt gekoesterd als een 'volksgebruik'. Een bijna eerbiedige houding was daartegenover op zijn plaats. Tegelijkertijd werd enig ingrijpen noodzakelijk geacht.

•· Terwijl op foto's uit deze tijd duidelijk te zien is dat kinderen meestal met een papieren lampionnetje lopen, wordt in populair-volkskundige literatuur gepleit voor het behoud van de uitgeholde biet. Een stedelijk, commercieel attribuut wordt zo afgezet tegenover de gewilde 'authentieke expressie' van volkscultuur.

•· Particulieren en vooral winkeliers begonnen in deze tijd het bezoek van de zingende kinderen en hun gebedel hinderlijk te vinden. In enkele steden en dorpen in Noord-Holland en Friesland zorgde de 'opgeschoten jeugd' voor moeilijkheden door na het lopen van de kinderen vuurtjes aan te steken of voetzoekers te gooien, wat een 'ontaarding' van het feest heette. Daarom namen allerlei comités het initiatief tot een georganiseerde en ordelijke optocht van de kinderen. Om hen tot deelname daaraan te bewegen werden prijzen uitgeloofd voor het mooiste lichtje. Al kregen de optochten door deze organisatie een fraaier aanzien, sommigen meenden dat dit toch botste met de gewenste authenticiteit . Om daaraan tegemoet te komen mochten de kinderen soms na de optocht nog even op eigen gelegenheid gaan zingen.

•· Een toevallige omstandigheid was dat het feest van Sint Maarten, 11 november, samenviel met Wapenstilstandsdag, waarop sinds 1918 het einde van de Eerste Wereldoorlog werd herdacht. In de jaren dertig grepen comité's in verscheidene plaatsen dit gegeven aan om de Sint-Maartenoptochten het karakter te geven van een demonstratie voor de vrede. De meegevoerde lichtjes werden zo herduid tot vredeslichtjes. Onder de kinderen zelf lijken deze ideeën weinig weerklank gevonden te hebben, terwijl liefhebbers van 'volkscultuur' er de aantasting van de traditie in zagen.

•· In de jaren '50 en '60 speelden katholieke jeugdorganisaties zoals het 'Jongensgilde' en 'Jong Nederland', waarvan Sint Maartende patroonheilige was, een actieve rol bij het Sint-Maartensfeest. Zij organiseerden in steden en dorpen grootse optochten, waarvan steevast de opvoering van de scène van de manteldeling door Sint Maartente paard een onderdeel vormde. De optochten werden besloten met een Sint-Maartensvuur. Deze vieringen dienden ertoe de katholieke identiteit van de deelnemende jongeren, en van het publiek, te demonstreren en te versterken. Aan het eind van de jaren '60, als de ontzuiling doorzet, neemt de specifieke betrokkenheid van katholieke verenigingen bij het Sint-Maartensfeest geleidelijk af.

•· Afgezien van vieringen in scholen op antroposofische grondslag, lijkt de huidige Sint-Maartensviering niet meer ideologisch te worden ingekleurd. Wel wordt vaak in algemene termen gewezen op de symboliek van het licht in het donker, en wordt hier en daar opgeroepen tot vormen van liefdadigheid. Het rondgaan met lampionnetjes en het zingen van Sint-Maartensliedjes zijn tegenwoordig in de eerste plaats bedoeld om de kinderen een paar spannende uren te bezorgen, met de kans om veel snoep te krijgen. Vooral in nieuwe buurten heeft het gebruik een integrerende functie. Het komt thans op zeer veel plaatsen in Nederland voor, ook buiten de oorspronkelijke kerngebieden van Noord-Holland boven het IJ, de noordelijke provincies en Limburg.

•Na Sinterklaas is Sint Maarten nog een belangrijk volks- en vooral kinderfeest in Nederland. Met name in Groningen, Drenthe, Noord-Holland (West Friesland), Brabant en Limburg trekken op de avond van de 11e november stoeten kinderen rond met lampions, gekocht bij de feestartikelenwinkel of zelf vervaardigd uit uitgeholde pompoenen of bieten. De kinderen gaan langs de deuren van de buurt, bellen aan en zingen een liedje. In het liedje wordt vaak naar Sint Maarten verwezen, maar er zijn ook varianten in de loop van de tijd ontstaan waar Sint Maarten niet meer in voorkomt. Een bekend liedje luidt:

Sint Maarten, Sint Maarten
De koeien hebben staarten
De meisjes hebben rokken aan
Daar komt Sinte Maarten aan

(op de wijze van Sinterklaas Kapoentje)

 De bedoeling is dat de kinderen na het zingen een traktatie krijgen van de bewoners waar ze aangebeld hebben. Snoep, geld en volgens een hedendaagse televisiereclamespot ook yoghurt is welkom. Als deze bewoners niets geven, of net doen alsof ze niet thuis zijn, hebben de kinderen ook wel een liedje om hen hun gierigheid in te peperen. In bepaalde streken wordt op Sint Maarten nog een andere traditie in stand gehouden. Bijvoorbeeld in Limburg worden in de avond van 11 november vuren gestookt met verzameld brandhout.

Het blijft gissen naar wat precies de oorsprong van het Sint Maartenfeest is. Het verband tussen de weldaad van Martinus ten opzichte van de bedelaar en het "bedelen" door de kinderen ligt voor de hand.

 READ THE BOOK - THE BIBLE CHANGE YOUR LIFE

Deutsch
de
English en français fr italiano it Nederlands nl español es português pt Norsk no svenska sv Polski pl čeština cz Slovák sk Magyar hu român ro Български bg hrvatski hr Pyсский ru Türkçe tr عربي ar

       

Heer, wees mijn Gids

                              

INFO: DE WEG - DE WAARHEIDHET LEVENFILM - AUDIO


Wie zoekt zal vinden           


www Holyhome.nl

Boeiende Series :

Bijbelvertalingen
Bijbel en Kunst
Bijbels Prentenboek
Biblische Bildern
Encyclopedie
E-books en Pdf
De Heilige Schrift
Aan de voeten van Jezus
Onder de Terebint
In de Wijngaard
De Bergrede
Gelijkenissen van Jezus
Oude Schoolplaten
De Zaligsprekingen van Jezus
Vakantie tijd
Recreatie tijd
Goede Vruchten
Geestesgaven
Tijd met Jezus
Film over Jezus
Barmhartigheid
Catechese lessen
Het Onze Vader
De Tien Geboden
De Bijbel is boeiend
Bijbelverhalen in beeld
Presentaties
Bijbelse Onderwerpen
Bible Study Tools (meertalig)
Vrede van God voor jou
Oude bijbel tegels
Kijk ook eens op:

Godsdienstles
Bijbelmobiel
Bijbel Movies Online Free
Christendom Startpagina
Zingeving Startpagina
Informatie over alle kerken in Nederland: Kerkzoeker
* Bible Study: The Bible alone!

* L'étude biblique: Rien que la Bible!

* Bibelstudium: Allein die Bibel!


Materiaal voor het Digibord
Werkbladen Bijbelverhalen
OT Hebreeuws-Engels
NT Grieks-Engels
Naslagwerken
Belijdenissen
Missale Romanum + Afbeeldingen
Stripboek over Jezus
Christelijke Symbolen
Plaatjes Afbeeldingen Clipart
Evangelie op Postzegels
Harmonium Huisorgel
Godsdiensten en Religies
Prachtige klanken
Chritian Country Music
* Software voor Bijbelstudie

Read and Hear the Holy Bible in over 40 languages:


De Statenvertaling is opgenomen in de canon van de Nederlandse geschiedenis. Het boek der boeken Een stempel gedrukt op de Nederlandse cultuur:


  Webmaster    Assistente



Waard om te weten :

Een hartelijk welkom op de site
Deze pagina printen
Sitemap
Wie zoekt zal vinden



Zondag
Advent
Kerstfeest
Driekoningen
Vastentijd
Goede Vrijdag
Aswoensdag
Palmzondag
Palmpasen
De stille week
Witte donderdag
Stille zaterdag
Paaswake
Pasen - Paasfeest
Hemelvaartsdag
Pinksteren
Biddag
Dankdag
Avondmaal
Doop
Belijdenis
Oudjaarsdag
Nieuwjaarsdag
Sint Maarten
Sint Nicolaas
Halloween
Hervormingsdag
Dodenherdenking
Bevrijdingsdag
Koninginnedag
Gebedsweek
Huwelijk
Begrafenis
Vakantie
Recreatie
Feest- en Gedenkdagen
Symbolen van herkenning

Vragen naar de weg
Leerzame antwoorden op levens- en geloofsvragen

Hebreeën 4:12 zegt: "Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden"Lees eens: Het zwijgen van God

God heeft zoveel liefde voor de wereld, dat Hij Zijn enige Zoon heeft gegeven; zodat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat maar eeuwig leven heeft. Lees eens:  God's Liefde

Meer weten over de Psalmen, gezangen, liturgieën, belijdenisgeschriften: Catechismus, Dordtse Leerregels en veel andere informatie? . Kijk opOnline-bijbel.nl

Bible-people - stories of famous men and women in the Bible
Bible-archaeology - archaeological evidence and the Bible
Bible-art - paintings and artworks of Bible events
Bible-top ten - ways to hell, films, heroes, villains, murders....
Bible-architecture - houses, palaces, fortresses
Women in the Bible -
 great women of the Bible
The Life of Jesus Christ - story, paintings, maps


Read more for Study - (Apocrypha, Historic Works, Pseudepigrapha, Old Testament Apocrypha, New Testament Apocrypha, New Testament Discoveries, Commentary, New Testament Pseudepigrapha, Egyptian, Babylonian, Ugaritic, Dead Sea Scrolls (NL-uitleg over de rollen)

Bijbel voor Slechtzienden Online       en ook:  Begrippenlijst   -1-   -2-



Spirit24 omdat er meer is