Feesten
en Gedenkdagen KONINGINNEDAG - 30 APRIL
Door het jaar heen staan
er
bijzondere dagen op onze kalender. sinds jaar en dag gaat dat zo. daar
ook zo onze aandacht aan besteden. Om je enig houvast te geven op deze
site een overzicht van de christelijke feesten. Niet dat ze allemaal
even indringend worden gevierd, maar meer dan de moeite waard om er
niet alleen mee op de hoogte te zijn maar je ook eens nader in te
verdiepen. Hieronder én hiernaast een schat aan informatie.
Veel genoegen ermee.
De kerk: KONINGINNEDAG
We
houden een behoorlijk aantal christelijke feestdagen. Maar wat houden
die
dagen eigenlijk in, behalve dat het vrije dagen zijn? Alleen maar
recreëren of...?
Koninginnedag is een
nationale feestdag in Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba en
wordt sinds 1949 gevierd op 30 april (voorheen 31 augustus, de
verjaardag van koningin Wilhelmina). De dag wordt gevierd met
verschillende festiviteiten (ook op de voorafgaande 'koninginnenacht')
en een vrijmarkt.
Sinds 1980 wordt in jaren waarin Koninginnedag op een zondag valt
(bijvoorbeeld in 2006), de dag op zaterdag 29 april gevierd. Hiervoor
werd Koninginnedag gevierd op 1 mei als het op een zondag viel.
Geschiedenis
Nog voor de ‘echte Koninginnedag’ werd op 31 augustus 1885
de eerste ‘Prinsessedag’ georganiseerd, de vijfde
verjaardag van de jonge prinses Wilhelmina. Het initiatief hiertoe werd
genomen om de nationale eenheid te benadrukken. Na de dood van koning
Willem III in 1890, werd Prinsessedag opgevolgd door de viering van
‘Koninginnedag’. Deze dag ontwikkelde zich tot een feestdag
voor kinderen. Op haar achttiende verjaardag, 31 augustus 1898, werd
Wilhelmina regerend vorstin. De inhuldiging vond op 6 september plaats.
Tot 1948 werd Koninginnedag op 31 augustus gevierd.
Nadat koningin Juliana haar moeder Wilhelmina in 1948 was opgevolgd,
werd vanaf 1949 Koninginnedag gevierd op haar verjaardag, 30 april.
Terwijl koningin Wilhelmina en haar familie nooit aanwezig waren bij de
festiviteiten, kreeg koningin Juliana jaarlijks een bloemenhulde op
Paleis Soestdijk. Vanaf de jaren vijftig was dit evenement via de
televisie te volgen. Terwijl Koninginnedag in de naoorlogse jaren nog
een gewone werkdag was, kregen in de loop der jaren steeds meer mensen
een vrije dag, zodat 30 april kon uitgroeien tot een landelijk feestdag.
Bij de troonopvolging op 30 april 1980 besloot koningin Beatrix deze
dag in stand te houden als dag van aanvaarding van haar ambt als
staatshoofd en inhuldiging als koningin der Nederlanden, en om haar
moeder te eren. Een praktische overweging was dat het op haar eigen
verjaardag (31 januari) het weer, in tegenstelling tot eind april, niet
geschikt was voor een grootschalig buitenevenement. Beatrix wijzigde
ook de vorm van Koninginnedag.
Viering en festiviteiten
Ten tijde van koningin Juliana werd op 30 april een defilé
gehouden. De gehele koninklijke familie stond op het bordes van Paleis
Soestdijk. Vele Nederlanders en rijksgenoten liepen langs in de
kilometerslange optocht en gaven geschenken, en ook bloemen, waarmee
het bordes werd bedekt. 's Morgens liepen schoolkinderen in optocht
naar het stadhuis om de burgemeester een aubade van patriottische
liederen te brengen, afgesloten met het Wilhelmus. Daarna werden in
vele dorpen en steden traditionele kinderspelen georganiseerd, zoals
zaklopen en koekhappen. De dag werd traditioneel besloten met een
lampionoptocht. Op veel plaatsen werden en worden ook festiviteiten
voor de oudere jeugd en volwassenen georganiseerd, zoals optredens van
pop- en jazzbands.
De huidige vorstin koningin Beatrix bezoekt op Koninginnedag samen met
zo veel mogelijk leden van de koninklijke familie één of
(meestal) twee plaatsen in Nederland. De laatste jaren zijn dat meestal
een (kleine) plaats en een wat grotere provinciestad in
één omgeving. In deze plaatsen wordt ze door de
plaatselijke bevolking ontvangen met speciale vieringen, die vaak de
vorm aannemen van demonstraties van ouderwetse dansen en ambachten, en
sport- en zangdemonstraties. Sommige plaatsen steken het geheel in een
wat eigentijdser jasje. Een terugkerend onderdeel is altijd het
koekhappen, dit op verzoek van de koninklijke familie zelf.
De traditie wil dat burgers op Koninginnedag geen vergunning nodig
hebben om op straat te venten. Dit soepele beleid leidt tot uitgebreide
vlooienmarkten (de zogeheten vrijmarkt). In de praktijk legt een
burgemeester uit veiligheidsoverwegingen de verkoop van bijvoorbeeld
voedsel en drank nog wel eens aan banden.
Tevens worden er op veel plaatsen uitgebreide openluchtfeesten
gehouden. Vooral Amsterdam staat bekend om zijn grote vrijmarkt en
trekt elk jaar rond de half miljoen bezoekers. Behalve Amsterdammers
zelf zijn er natuurlijk ook vele duizenden bezoekers uit de rest van
het land en een groot aantal buitenlandse bezoekers. Voor veel
toeristen is 'Queen's Day' een van de belangrijkste evenementen van het
jaar in Amsterdam.
Omdat Koninginnedag voor velen een verplichte vrije dag is, grijpen
veel mensen de kans aan om dan uit te slapen en de voorafgaande avond
uit te gaan. Deze avond voor de Koninginnedag wordt ook wel
Koninginnenacht genoemd. In Apeldoorn en omstreken staat deze nacht
bekend als Prinsennacht en wordt juist de nacht na Koninginnedag
Koninginnenacht genoemd.
naar top van deze pagina 
