INLEIDING OP DE BIJBEL - 2

Lees de BijbelDe vindplaats van materiaal voor Bijbelstudie, geloofstudie, catechese, school, kring, persoonlijk geloof, studie thuis, kerk, club, nieuws, godsdienstonderwijs, zingeving en vooral heel veel mogelijkheden om je Bijbelkennis te vergroten. Blijf niet afhankelijk van anderen maar lees zelf de Bijbel. Investeer in geestelijke rijkdom.

Let op! Wat is de bijbel voor boek?

Lees de BijbelLet op! Wat is de bijbel voor boek?

Het woord 'bijbel' is afgeleid van het Griekse biblia dat 'boeken' betekent. 

De bijbel vormt als één groot boek een eenheid, maar is tegelijkertijd een verzameling losse boeken van uiteenlopend karakter. 

De bijbelboeken samen bevatten de heilige geschriften van joden en christenen. Het zijn verhalen en gebeurtenissen, religieuze wetten en leefregels, liederen, profetieën en spreuken, die eeuwenlang van generatie op generatie mondeling zijn doorgegeven. Op zeker moment zijn al die genres op schrift gesteld en bewerkt of aangevuld tot de bijbelboeken die we nog steeds kennen. Tussen het ontstaan van het eerste en laatste bijbelboek liggen ruim elf eeuwen, en er zijn tal van auteurs bij betrokken geweest. Later zijn die boeken tot één boek samengebracht.

Oude Testament of Tenach

De bijbel bestaat uit twee 'hoofdafdelingen'. Het eerste deel gaat over de tijd tussen het ontstaan van de wereld en het begin van onze jaartelling – de jaren vóór Christus dus. Dit deel heeft als hoofdthema het verbond dat God sluit met het volk Israël, en de afstamming en geschiedenis van het joodse volk. De in totaal 39 bijbelboeken in dit gedeelte zijn geschreven in het Hebreeuws en het Aramees, en ontstaan tussen 1000 en 200 v.Chr. in het Midden-Oosten. Voor joden gelden alleen deze geschriften, die ze samen 'Tenach' noemen, als Heilige Schrift. Christenen noemen deze boeken samen het 'Oude Testament'.

Het Oude Testament (Vetus Testamentum in het Latijn), subtiel verschillend van Hebreeuwse Bijbel, is het eerste gedeelte van de Bijbel dat dateert van voor het begin van de christelijke jaartelling. Het is gebaseerd op de Tenach die in het Hebreeuws geschreven is, met uitzondering van een paar passages die in het Aramees zijn geschreven (zie het Bijbelboek Daniël).

Inhoud en canon

Het Oude Testament bevat boeken van verschillende inhoud. Er zijn historische boeken die de overgeleverde geschiedenis van het joodse volk beschrijven, boeken met uitspraken van profeten, wetboeken en boeken met liederen en spreuken.

Binnen de christelijke kerken is de samenstelling van het Oude Testament niet overal gelijk. Enkele Bijbelboeken en delen van boeken zijn wel deel van de Rooms-Katholieke en de Oosters-orthodoxe canon maar niet van de protestantse canon. Deze zijn bekend als apocriefe of deuteroncanonieke boeken. De katholieke Bijbel telt 46 boeken, de protestantse 39. De protestantse inhoud van het Oude Testament is gelijk aan die van de Tenach maar de indeling verschilt. De Rooms-Katholieke canon sluit een paar boeken uit die de meeste Oosters-orthodoxe kerken wel als deel van de canon beschouwen.

Interpretatie van het Oude Testament

De christenen noemen dit Bijbelgedeelte het Oude Testament omdat het zou wijzen naar de komst van Jezus Christus en omdat het aan het Nieuwe Testament vooraf gaat. In het Nieuwe Testament worden daarom voor het Oude Testament ook de namen 'Eerste Verbond' of 'Eerste Testament' gebruikt maar deze slaan meer op het verbond waarvan in het Oude Testament verslag wordt gedaan dan op de Oudtestamentische boeken zelf.

Volgens de overlevering heeft Jezus Christus na Zijn opstanding Zijn volgelingen de apostelen het Nieuwe Testament laten optekenen waarbij dezen zouden zijn geïnspireerd door de Heilige Geest; hierin wordt volgens veel christenen aangetoond dat veel beloftes en profetieën van het Oude Testament zijn vervuld en dat daardoor een nieuw tijdperk is ingegaan.

Nieuwe Testament

Het tweede deel van de bijbel, het 'Nieuwe Testament', vormt samen met het 'Oude Testament' de Heilige Schrift van de christenen. In dit deel staat het leven en de leer van Jezus van Nazareth en het ontstaan van de christelijke kerk centraal. Deze afdeling telt 27 bijbelboeken, die tussen ongeveer 50 en 100 n.Chr. zijn opgetekend in het Grieks. Deze boeken – waaronder veel brieven – zijn geschreven in het Middellandse Zeegebied dat in die tijd deel was van het Romeinse Rijk.

Het Nieuwe Testament is een verzameling religieuze geschriften behorend tot het christendom. Het vormt het tweede deel van het heilige boek van de christenen, de Bijbel. Hoewel preciese datering moeilijk is wordt algemeen aangenomen dat de geschriften van het Nieuwe Testament dateren uit de eerste en/of tweede eeuw na Christus. De naam is een vertaling uit het Latijn van Novum Testamentum, wat een vertaling is uit het Grieks van Η Καινη Διαθηκη, Hê Kainê Diathêkê, hetgeen "Het Nieuwe Verbond of "Het Nieuwe Testament" betekent. De vroege christenen gebruikten het oorspronkelijk om hun relatie met God aan te geven.

Het Nieuwe Testament beschrijft daden en woorden van Jezus die volgens het christendom en het Nieuwe Testament de Messias (de Christus) en de stichter van het christendom is. Verder staan de vroege geschiedenis van de eerste christelijke gemeenschappen en de leer en de prediking van de apostelen erin beschreven. Het Nieuwe Testament vormt daarmee de voornaamste basis van het christelijk geloof. Binnen dat geloof wordt behalve de Bijbeltekst van het Oude Testament ook die van het Nieuwe Testament als het Woord van God beschouwd.

Deutero-canonieke boeken

De vorming van de afzonderlijke bijbelboeken tot de twee hoofdafdelingen is een ingewikkeld proces geweest. Uiteindelijk is in de periode rond het begin van de jaartelling in twee fasen vastgesteld welke boeken voldoende gezag en authenticiteit hadden om deel uit te maken van de Heilige Schrift. De 66 bijbelboeken van het Oude en Nieuwe Testament worden samen als definitieve verzameling beschouwd, die 'canon' wordt genoemd. Daarnaast is er nog een grote groep teksten die wel tot de bijbelse geschriften behoren, maar die niet in de canon zijn opgenomen. Tien van die boeken worden in veel bijbels als 'deuterocanonieke' bijbelboeken opgenomen bij het Oude Testament.

De deutero-canonieke boeken zijn geschriften die niet behoren tot de Hebreeuwse canon. Sommigen ervan gaan terug op oorspronkelijk in het Hebreeuws of Aramees geschreven handschriften. Anderen zijn oorspronkelijk in het Grieks geschreven. Uit deze deutero-canonieke boeken werd soms door de Kerkvaders en kerkelijke schrijvers uit de eerste eeuwen geciteerd. Ze werden door de Concilies van Florence (1441) en Trente (1546) in de canon van de Katholieke Kerk opgenomen omdat ze ook als geïnspireerd beschouwd worden. Het woord deutero-canoniek duidt aan dat ze in tweede instantie tot de canon gerekend worden.

Deze bijbelboeken worden door de protestantse kerken niet als theologisch en geestelijk gezaghebbend erkend en maken volgens hen geen deel uit van de Bijbel. Omdat Maarten Luther de Tenach als grondtekst voor zijn bijbelvertaling gebruikte - en niet de Septuagint - heeft hij ook de Hebreeuwse canon uit het jodendom overgenomen. De eerste versie van de (protestantse) statenvertaling bevatte deze zogenaamde deutero-canonieke boeken overigens wel, maar werden voorafgegaan door een 'waarschuwing voor de lezer' dat de boeken weliswaar nuttig waren om te lezen, maar niet tot de protestantse canon behoorden. In latere (protestantse) bijbeluitgaven werden de boeken echter weggelaten, oftewel: ze werden toegevoegd aan de protestantse lijst van apocriefe boeken.

Toegankelijkheid

Om dat grote boek toegankelijk te maken, is de tekst op een vaste manier ingedeeld. Om te beginnen zijn de verschillende bijbelboeken in de meeste bijbels in dezelfde volgorde gezet. Elke bijbel begint met het boek Genesis en eindigt met Openbaring, ook wel Apokalyps genoemd.

De hoofdstukken van de bijbelboeken zijn genummerd, en elk hoofdstuk is weer verdeeld in verzen, kleine stukjes van een paar zinnen of woorden. Elk vers heeft een eigen nummer. Op die manier kan precies naar een bepaalde bijbeltekst worden verwezen: Genesis 4:2-4 verwijst naar het bijbelboek Genesis, hoofdstuk 4, de verzen 2 tot en met 4.

Deze lijst bevat alle canonieke en deuterocanonieke bijbelboeken, met tussen haakjes de respectieve afkortingen. Al deze boeken zullen in de loop der tijd in www.bijbelencultuur.nl in de [Nieuwe Bijbelvertaling] beschikbaar komen. De reeds beschikbare boeken zijn vet gemarkeerd.

Overzicht van de Bijbel-inhoud. Wil je een bijbelboek bekijken klik dan op: Studiebijbel

Oude Testament     

Genesis (Gen.)
 Exodus (Ex.)
 Leviticus (Lev.)
 Numeri (Num.)
 Deuteronomium (Deut.)
 Jozua (Joz.)
 Rechters (Re.)
 Ruth (Ruth)
 1 Samuël (1 Sam.)
 2 Samuël (2 Sam.)
 1 Koningen (1 Kon.)
 2 Koningen (2 Kon.)
 1 Kronieken (1 Kron.)
 2 Kronieken (2 Kron.)
 Ezra (Ezra)
 Nehemia (Neh.)
 Ester (Est.)
 Job (Job)
 Psalmen (Ps.)
 Spreuken (Spr.)
 Prediker (Pr.)
 Hooglied (Hoogl.)
 Jesaja (Jes.)
 Jeremia (Jer.)
 Klaagliederen (Klaagl.)
 Ezechiël (Ez.)
 Daniël (Dan.)
 Hosea (Hos.)
 Joël (Joël)
 Amos (Am.)
 Obadja ( Ob.)
 Jona (Jona)
 Micha (Mi.)
 Nahum (Nah.)
 Habakuk (Hab.)
 Sefanja (Sef.)
 Haggai (Hag.)
 Zacharia (Zach.)
 Maleachi (Mal.)

Nieuwe Testament

 Matteüs (Mat.)
 Marcus (Mar.)
 Lucas (Luc.)
 Johannes (Joh.)
 Handelingen (Hand.)
 Romeinen (Rom.)
 1 Korintiërs (1 Kor.)
 2 Korintiërs (2 Kor.)
 Galaten (Gal.)
 Efeziërs (Ef.)
 Filippenzen (Fil.)
 Kolossenzen (Kol.)
 1 Tessalonicenzen (1 Tess.)
 2 Tessalonicenzen (2 Tess.)
 1 Timoteüs (1 Tim.)
 2 Timoteüs (2 Tim.)
 Titus (Tit.)
 Filemon (Filem.)
 Hebreeërs (Heb.)
 Jakobus (Jak.)
 1 Petrus (1 Petr.)
 2 Petrus (2 Petr.)
 1 Johannes (1 Joh.)
 2 Johannes (2 Joh.)
 3 Johannes (3 Joh.)
 Judas (Judas)
 Openbaring/Apokalyps (Op./Apok.)

 Deuterocanonieke boeken

 Tobit (Tobit)
 Judit (Judit)
 Ester (Grieks) (Est.)
 1 Makkabeeën (1 Makk.)
 2 Makkabeeën (2 Makk.)
 De wijsheid van Salomo (Wijsh.)
 De wijsheid van Jezus Sirach (Sir.)
 Baruch (Bar.)
 Daniël (Grieks) (Az./Sus./Bel)
 Het gebed van Manasse (Man.)

  
VIJF MAAL SOLA

De vijf sola's zijn vijf Latijnse stellingen die tijdens de Reformatie geformuleerd zijn om het gereformmerde geloof samen te vatten. De stellingen zijn zo gefomuleerd dat de nadruk gelegd wordt op het verschil met de leer van de katholieke kerk.

Sola gratia (Alleen door genade)

De redding komt alleen door vergeving door God en niet door de verdienste van de zondaar (de mens). Dit dogma (leerstelling) is een reactie op de katholieke leer van de menselijke verdienste.

Sola fide (Alleen door geloof)

Rechtvaardiging (zondeloos worden voor God) komt alleen door geloof, niet door goede werken. Hoewel rechtvaardiging alleen mogelijk is door geloof, komt geloof in de klassieke protestantse traditie altijd samen met het doen van goede werken. Kortom: geloof leidt tot rechtvaardiging en goede werken. Deze doctrine is in tegenstelling met de katholieke leer dat geloof en goede werken leiden tot rechtvaardiging. Deze doctrine wordt door sommigen gezien als een van de belangrijkste oorzaken van de reformatie omdat het de centrale doctrine was van Maarten Luther.

Sola scriptura (alleen door de Bijbel)

Alleen de Bijbel is het Woord van God en de Bijbel is toegankelijk voor iedereen (dat wil zeggen; iedereen kan de Bijbel lezen en interpreteren). Deze doctrine is in tegenstelling met de leer van de katholieke kerk dat de Bijbel alleen goed geïnterpreteerd kan worden door de Heilige Apostolische Traditie van het Magisterium (dat wil zeggen; de Bijbel kan alleen goed geïnterpreteerd worden door de Paus en de Bisschoppen tijdens kerkelijk overleg). Deze doctrine wordt ook wel de formele oorzaak van de reformatie omdat het de onderliggende reden was voor de onenigheid over sola fide.

Solus Christus (Alleen Christus; soms Solo Christo, Alleen door Christus)

Alleen Christus in een tussenpersoon tussen mens en God. Maria, de heiligen, de priesters (buiten Christus zelf) kunnen niet als tussenpersoon dienen of redding brengen. Deze doctrine is gericht tegen de katholieke doctrines van de tussenkomst van heiligen en de functie van de priester.
Soli Deo gloria (Alle eer is alleen aan God)

Al het goede komt enkel door God, niet door de mens. De redding is alleen mogelijk door God, niet alleen door de kruisdood van Christus, maar ook door het geven van geloof (door God aan de mens) waardoor de redding mogelijk wordt. Reformatoren geloofden dat mensen en hun instellingen (specefiek de katholieke heiligen en de Paus) de eer die zij kregen niet waardig waren.

DE WEG - DE WAARHEID - HET LEVEN

naar top van deze pagina  

mail holyhome