holyhome.nl

Preken over de Heidelbergse Catechismus

In 1586 bepaalde de Synode van Den Haag dat op iedere zondagmiddag een tweede dienst moet worden gehouden en dat in die dienst uit de Heidelbergse Catechismus moet worden gepreekt. De neergang begon echter in de negentiende eeuw. In 1863 bepaalde de synode dat het al of niet preken uit de Catechismus aan de predikanten zelf overgelaten moest worden. ,,Toch is ze gebleven tot op de dag van vandaag. De kerkorde van 1951 kent de catechismuspreek in de leerdienst. Ook de nieuwe kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland spreekt over de leerdienst, al wordt helaas de Heidelbergse Catechismus daarbij niet meer expliciet genoemd.

Vooral hoe er uit de Heidelbergse Catechismus gepreekt wordt, is aan herziening toe. De HC-tekst moet niet analytisch, woord voor woord, geëxegetiseerd worden in de catechismuspreek. Beter is om te komen tot ,,themaprediking. ,,Prediking waarin de bijbelse grondwoorden aan de orde komen, zoals de verzoening, de heiliging, het berouw over de zonde, Gods leiding in het leven, enz. Het bijbels ABC, zou je kunnen zeggen..

De catechismuspreek is geen lezing, les of beschouwing over een onderwerp. ,,Catechismusprediking is bediening van het Woord. Net als vroeger hoort het daarbij te gaan om wat de Catechismus voor ons te betekenen heeft. Het moet daarom gaan over onderwerpen als de plaats van de kerk in de samenleving, de missionaire roeping van de kerk, de verhouding kerk en Israël, de verhouding christelijk geloof en andere godsdiensten, met name de islam, discriminatie en antisemitisme, nationalisme, de houding tegenover allochtonen, de plaats en de betekenis van de charismata, de ethische beslissingen, de notie van het koninkrijk van God, de media. Vragen waar we elke dag mee te maken hebben, in steeds heviger mate.

Hoe boeiend en leerzaam het indertijd was kan je ontdekken in de onderstaande preken die ik voor je vond op het wereldwijde web. Preken die staan als een dijk. Monumentale prediking van een voorganger die helaas de oorlog niet heeft mogen overleven.

Het begin van de eeuwige vreugde

Catechismusprediking van Ds. J.W. Tunderman (1904-1942)

kies hier	onderwerp	kies hier	onderwerp
Zondag 1	ONZE ENIGE TROOST	Zondag 26	DE DOOP I
Zondag 2	KENNIS VAN ONZE ELLENDE	Zondag 27	DE DOOP II
Zondag 3	OORSPRONG VAN DE ZONDE	Zondag 28/29	HET HEILIG AVONDMAAL I
Zondag 4	HET RECHT, DE TOORN EN DE STRAF VAN GOD	Zondag 29	HET HEILIG AVONDMAAL II
Zondag 5	DE MIDDELAAR	Zondag 30	HET HEILIG AVONDMAAL III
Zondag 6	CHRISTUS, ONZE MIDDELAAR	Zondag 31	DE SLEUTELS VAN HET HEMELRIJK
Zondag 7	HET GELOOF	Zondag 32	ONZE DANKBAARHEID
Zondag 8	APOSTOLISCHE GELOOFSBELIJDENIS	Zondag 33	DE WARE BEKERING
Zondag 9	GOD DE VADER, DE ALMACHTIGE SCHEPPER	Zondag 34	DE WET VAN DE HERE
Zondag 10	GODS VOORZIENIGHEID	Zondag 35	HET TWEEDE GEBOD
Zondag 11	DE NAAM JEZUS	Zondag 36/37	HET DERDE GEBOD
Zondag 12	CHRISTUS EN CHRISTENEN	Zondag 38	HET VIERDE GEBOD
Zondag 13	JEZUS CHRISTUS, ZOON VAN GOD, ONZE HERE	Zondag 39	HET VIJFDE GEBOD
Zondag 14	HET WONDER VAN CHRISTUS GEBOORTE	Zondag 40	HET ZESDE GEBOD
Zondag 15	HET LIJDEN VAN JEZUS	Zondag 41	HET ZEVENDE GEBOD
Zondag 16	ONS LEVEN IN DE DOOD VAN DE ZOON VAN GOD	Zondag 42	HET ACHTSTE GEBOD
Zondag 17	DE OPSTANDING VAN ONZE HERE JEZUS CHRISTUS	Zondag 43	HET NEGENDE GEBOD
Zondag 18	DE HEMELVAART VAN JEZUS CHRISTUS	Zondag 44	HET TIENDE GEBOD / VOLMAAKTHEID
Zondag 19	CHRISTUS HEERLIJKHEID EN WEDERKOMST	Zondag 45	HET GEBED
Zondag 20	DE HEILIGE GEEST	Zondag 46	ONZE VADER IN DE HEMEL
Zondag 21a	DE HEILIGE, ALGEMENE, CHRISTELIJKE KERK	Zondag 47	DE EERSTE BEDE
Zondag 21b	DE GEMEENSCHAP DER HEILIGEN	Zondag 48	DE TWEEDE BEDE
Zondag 22	OPSTANDING VAN HET VLEES EN EEUWIG LEVEN	Zondag 49	DE DERDE BEDE
Zondag 23	DE RECHTVAARDIGING I	Zondag 50	DE VIERDE BEDE
Zondag 24	DE RECHTVAARDIGING II	Zondag 51	DE VIJFDE BEDE
Zondag 25	DE SACRAMENTEN	Zondag 52a	DE ZESDE BEDE
	Beluister hier preken                             Lees over Belijdenisgeschriften	Zondag 52b	LOFZEGGING EN AMEN

Klik hier voor het document over de predikant die bovenstaande preken heeft gehouden !

DE APOSTOLISCHE GELOOSBELIJDENIS

Belijdenis = Kleurbekennen 1. Ik geloof in God den Vader, den Almachtige, Schepper des hemels en der aarde. 2. En in Jezus Christus, Zijn eniggeboren Zoon, onze Heere; 3. Die ontvangen is van den Heiligen Geest, geboren uit de maagd Maria; 4. Die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle; 5. ten derden dage wederom opgestaan van de doden; 6. opgevaren ten hemel, zittende ter rechterhand Gods des almachtigen Vaders; 7. vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden. 8. Ik geloof in den Heiligen Geest. 9. Ik geloof een heilige, algemene, Christelijke Kerk, de gemeenschap der heiligen; 10. vergeving der zonden; 11. wederopstanding uit de dood; 12. en een eeuwig leven. Veel mensen raken hierdoor zo getroffen dat zij hun leven in de handen leggen van God, ondersteboven als ze zijn van God de Vader die voor hen zorgt. Aan jou de vrije keus ! Daarbij, het is zeer leerzaam kennis te nemen van oude belijdenisgeschriften die het denken in Nederland tot op de dag van vandaag nog steeds beïnvloeden (én zelfs ver daarbuiten). De twee onderstaande belijdenisgeschriften kun je volledig online bestuderen én wat zo mooi is: je kunt vanuit de tekst rechtstreeks de bijbelteksten er bij halen om te lezen welke bijbelse fundamenten de opstellers hebben gebruikt. klik hier ook eens op : <Nederlandse Geloofsbelijdenis De Nederlandse Geloofsbelijdenis is iets ouder dan de Heidelbergse Catechismus, ze dateert van 1561, maar is desondanks minder bekend dan de laatstgenoemde. Hoewel beide geschriften inhoudelijk verwant zijn, leggen ze toch geheel verschillende accenten. Dat heeft voor een deel zijn oorzaak in het verschil in oorsprong. De Catechismus is vanouds bedoeld als catechetisch geschrift: onderwijs voor de geloofskandidaten. De Nederlandse Geloofsbelijdenis is bedoeld als verdedigingsgeschrift. In de nacht van 1 op 2 november 1561 werd er een verzegeld pakje over de muur geworpen van het kasteel te Doornik (tegenwoordig België). Het bevatte de Geloofsbelijdenis, voorafgegaan door een brief aan koning Philips II, beide in het Frans gesteld. De bedoeling was de intenties van de Reformatie, een beweging die zich ook in de Nederlanden steeds sterker liet gelden, te verhelderen. De Nederlandse Geloofsbelijdenis is opgesteld door Guido de Brès, calvinistisch predikant in onder meer Doornik (1522 - 1567, gestorven als martelaar). Hij sloot zich in de Geloofsbelijdenis aan bij de belijdenis van de Franse kerken, die in 1559 te Parijs was vastgesteld. Deze belijdenis is sterk beïnvloed door het gedachtengoed van Calvijn zelf. Dit heeft tot gevolg dat de Nederlandse Geloofsbelijdenis in het algemeen calvinistischer - of zo men wil calvijnser - is dan de Heidelbergse Catechismus, die ook lutherse invloeden vertoont. De eerste Nederlandse vertaling van de Nederlandse Geloofsbelijdenis verscheen in 1562. In de volgende decennia zijn er enkele kleinere wijzigingen in aan gebracht. Deze hebben inhoudelijk echter slechts een beperkte betekenis. De synode van Dordrecht heeft in 1619 een officiële (herziene) tekst van de Geloofsbelijdenis vastgesteld, zowel in het Nederlands als in het Frans. Voor de ondertekening: zie de inleiding daaromtrent. Tot op de dag van vandaag komt het in kerken van de gereformeerde gezindte voor - en vroeger ook wel in de Gereformeerde Kerken - dat in de middagdienst een artikel uit de Nederlandse Geloofsbelijdenis wordt voorgelezen: ter lering. Wie iets wil proeven van de sfeer van de Geloofsbelijdenis, leze alleen maar het eerste artikel: 'Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, dat er is een enig en eenvoudig geestelijk Wezen, dat wij God noemen: eeuwig, ondoorgrondelijk, onzienlijk, onveranderlijk, oneindig, almachtig, volkomen wijs, rechtvaardig, goed en een zeer overvloedige bron van al het goede.' De toon is zakelijk. De pastorale invalshoek van de Catechismus ontbreekt vrijwel geheel. Waar bij de Catechismus Jezus Christus direct naar voren geschoven werd (= christocentrisch), zet de Geloofsbelijdenis in bij God (= theocentrisch). Hoe consequent dit gebeurt, blijkt wel in artikel 2, waar het gaat over de wijze(n), waarop wij God leren kennen: uit de natuur en uit de Schriftuur. Jezus wordt daar niet genoemd! Hier komen we direct bij enkele kritische kanttekeningen. Kunnen wij zonder meer volhouden, dat God uit de natuur te kennen valt? Nemen we daarmee de zondeval voldoende serieus? Voor het paradijs - de schepping waaruit wij God zouden kunnen leren kennen! - staat immers een engel met een vlammend zwaard. In het verlengde daarvan kan men zich afvragen, of wij ons tegenwoordig zelfs niet veel scherper zouden moeten verzetten tegen natuurlijke Godskennis. Daarin onderscheiden wij ons namelijk wel heel in het bijzonder van nieuw opkomende religieuze bewegingen! Het is - nogmaals - jammer, dat de naam van Jezus hier niet reeds ergens in het begin klinkt. Hij is het, die ons geloof tot een christelijk geloof maakt! 6 De Nederlandse Geloofsbelijdenis telt in totaal 37 artikelen. Interessant is de relatief uitgebreide passage over de Schrift: het Woord van God (art. 3), de kanonieke boeken van de Heilige Schrift (art. 4), het gezag van de Heilige Schrift (art. 5), het onderscheid tussen de kanonieke en aprokriefe boeken (art. 6), de volkomenheid van de Schrift (art. 7). De Catechismus zwijgt daarover vrijwel geheel. Guido de Brès moest wel zo uitgebreid over de Schrift spreken, omdat hij de opvattingen van de Reformatie moest verdedigen tegenover de Rooms-Katholieke Kerk. 7 Historisch van belang zijn onder meer de artikelen 27 tot en met 30, die handelen over de kerk. Ze zijn in de calvinistische traditie van ons land menigmaal gebruikt bij scheiding en scheuring, alsmede om het eigen bestaan te rechtvaardigen. Wat scheuring betreft, wordt nogal eens art. 28 aangehaald: 'Om dit alles - onderwerping aan onderricht en tucht, alsmede bijdragen aan de opbouw van de gemeente; KWdJ - behoren alle gelovigen, overeenkomstig Gods Woord, zich af te scheiden van hen, die niet tot de Kerk behoren en zich te voegen bij deze vergadering op iedere plaats, waar God haar gesteld heeft'. Hoe dan te bepalen, of een kerk ook daadwerkelijk kerk is, staat in art. 29. De kenmerken zijn: 'de zuivere prediking van het Evangelie', 'de zuivere bediening van de Sacramenten', 'de kerkelijke tucht', dat wil zeggen Jezus Christus in alles erkennen 'als het enige Hoofd.' De conclusie is dan: 'Hieraan kan men met zekerheid de ware Kerk herkennen en niemand heeft het recht zich van haar af te zonderen.' Over een dringend appèl gesproken! 8 Ook art. 36, dat handelt over de overheid, heeft een geheel eigen geschiedenis. Dit artikel handelt over de overheid. Kuyper en een aantal medestanders hadden grote moeite met de derde zin, die huns inziens niet meer te handhaven viel: 'En hun - de overheden; KWdJ - taak is niet alleen acht te geven op de openbare orde en daarover te waken maar ook de hand te houden aan de heilige kerkedienst, *alle afgoderij en valse godsdienst te weren en uit te roeien, het rijk van de antichrist te vernietigen,* het Koninkrijk van Jezus Christus voortgang te doen hebben en het Woord van het Evangelie overal te doen predikant, opdat God door ieder geëerd en gediend wordt, zoals Hij in zijn Woord gebiedt.' Kuyper c.s. meenden dat inzake de religie overheidsdwang niet gewenst was. Het Woord zelf was krachtig genoeg om het rijk van de anti-Christ te vernietigen. De synode van Utrecht 1905 besloot uiteindelijk alleen de zinsnede tussen haken te plaatsen tussen de * *. Men moet goed bedenken, dat het hier niet om een ondergeschikt punt ging. Tot op de dag van vandaag klinkt in de Confessionele Vereniging in de Nederlandse Hervormde Kerk het geluid van Kuypers vriend en latere opponent Ph.J. Hoedemaker. Terwijl Kuyper een neutrale staat voorstond, opteerde Hoedemaker voor een christelijke staat, die uit zijn aard een eigen roeping had ten aanzien van de christelijke godsdienst. klik hier ook eens op : <De Heidelbergse Catechismus De Heidelbergse Catechismus is in 1563 uitgegeven in Heidelberg, door Frederik de Vrome, keurvorst van de Paltz (1559-1576). Hij is ontworpen als leerboekje, in de eerste plaats voor de jeugd, om grip te krijgen op het gereformeerde geloof. Als één van de voornaamste auteurs geldt Zacharias Ursinus (1534-1583). Onder meer via Nederlandse vluchtelingen in Heidelberg werd deze catechismus al snel vertaald en verspreid in Nederland. Men herkende er het eigen geloof in. Hij werd officieel als leerboek van de kerk aangenomen, onder andere door de Synode van Dordrecht (1618-1619).

Belijdenis = Kleurbekennen

1. Ik geloof in God den Vader, den Almachtige, Schepper des hemels en der aarde.

2. En in Jezus Christus, Zijn eniggeboren Zoon, onze Heere;

3. Die ontvangen is van den Heiligen Geest, geboren uit de maagd Maria;

4. Die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle;

5. ten derden dage wederom opgestaan van de doden;

6. opgevaren ten hemel, zittende ter rechterhand Gods des almachtigen Vaders;

7. vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden.

8. Ik geloof in den Heiligen Geest.

9. Ik geloof een heilige, algemene, Christelijke Kerk, de gemeenschap der heiligen;

10. vergeving der zonden;

11. wederopstanding uit de dood;

12. en een eeuwig leven.

Veel mensen raken hierdoor zo getroffen dat zij hun leven in de handen leggen van God, ondersteboven als ze zijn van God de Vader die voor hen zorgt. Aan jou de vrije keus ! Daarbij, het is zeer leerzaam kennis te nemen van oude belijdenisgeschriften die het denken in Nederland tot op de dag van vandaag nog steeds beïnvloeden (én zelfs ver daarbuiten). De twee onderstaande belijdenisgeschriften kun je volledig online bestuderen én wat zo mooi is: je kunt vanuit de tekst rechtstreeks de bijbelteksten er bij halen om te lezen welke bijbelse fundamenten de opstellers hebben gebruikt.

Bekijk deze ook eens

Ds. Roel Meijer, predikant van de GKV te Hasselt, heeft enkele jaren geleden een leerversievan de Heidelbergse Catechismus in eigentijdse taal geschreven. Deze versie is bedoeld om de officieel vastgesteldetekst van de Catechismus voor jongeren meer toegankelijk te maken. De leerversie geef ik met genoegen door op de site. Klik hier voor het complete document.

Om over na te denken

- Op grond van Jakobus 4:7 kun je er zeker van zijn dat je bevrijdt bent en blijft! Ga niet af op je gevoelens, want deze kunnen je onzeker maken. Neem iedere gedachte gevangen tot gehoorzaamheid aan Christus. Verwerp de leugen, kies de waarheid en sta vast in uw positie in Christus.

- Aanvechtingen of aanvallen van het duister kunnen in welke vorm dan ook voorkomen. Dit is geen teken dat je weer bevrijding nodig hebt. Elke christen krijgt in meer of mindere mate te maken met aanvallen van Satan (Efeziërs 6:12). Wijd je daarom dagelijks toe aan het gebed om zo staan de te blijven in de waarheid

- Bestudeer dagelijks je bijbel. Overdenk sleutelverzen (zie bijbelteksten hieronder). Gebruik desnoods ter ondersteuning een bijbels dagboek.

- Het is belangrijk dat je contact zoekt met medechristenen. Deel je problemen met een goede vriend(in) of met een vertrouwenspersoon uit je gemeente, zodat je wordt ondersteund om in het licht te blijven wandelen. Ook adviseren ik je om met hem/ haar te bidden en de bijbel te lezen. Gods Woord en de Heilige Geest kunnen in jouw leven gaan groeien.

- Bezoek wekelijks een bijbelgetrouwe en zorgzame gemeente of kerk. Neem deel aan enkele activiteiten die je helpen om geestelijke en emotioneel te groeien, zoals bijbelstudies, huiskringen, samenkomsten, gebedsgroepen, enz.

- Een dagbesteding met voldoening en een regelmatig leven helpen u lichamelijk en geestelijk stabiel te blijven/ worden.

Wist je dit van jezelf ?

• Ik ben niet de grote “Ik ben die Ik ben” (Ex. 3:14; Joh. 8:24,28,58), maar door Gods
genade ben ik wat ik ben (1 Kor.15:10).
Matteüs
• Ik ben het zout der aarde (5:13).
• Ik ben het licht der wereld (5:14).
Johannes
• Ik ben een kind van God (1:12).
• Ik ben een rank van de ware wijnstok, een kanaal voor de liefde van Christus (15:15).
• Ik ben door Christus uitgekozen en aangewezen om voor Hem vrucht te dragen (15:16).
Romeinen
• Ik ben een dienaar van de gerechtigheid (6:18).
• Ik ben een dienaar van God (6:22).
• Ik ben een zoon van God; God is geestelijk mijn Vader (8:14,15; Gal. 3:26; 4:6).
• Ik ben een mede-erfgenaam van Christus, en heb deel aan Zijn erfenis (8:17).
1 Korintiërs
• Ik ben Gods tempel. Zijn Geest en Zijn leven wonen in mij (3:16; 6:19).
• Ik heb mij aan de Heer gehecht en ben één geest met Hem (16:17).
• Ik ben een lid van het Lichaam van Christus (12:27; Ef. 5:30).
2 Korinthiërs
• Ik ben een nieuwe schepping (5:17).
• Ik ben verzoend met God en Hij heeft mij de bediening der verzoening gegeven
(5:18,19).
Galaten
• Ik ben een zoon van God en ik ben in Christus één met andere christenen (3:26,28).
• Ik ben een erfgenaam van God, omdat ik een zoon van God ben (4:6,7).
Efeziërs
• Ik ben een heilige (1:1; 1 Kor.1:2; Fil. 1:1; Kol. 1:2).
• Ik ben een maaksel van God, in Christus Jezus geschapen om zijn werk te doen (2:10).
• Ik ben een medeburger en huisgenoot van God (2:19).
• Ik ben een gevangene in de Heer (3:1; 4:1).
• Ik ben rechtvaardig en heilig (4:24).
Filippenzen
• Ik ben een burger van een rijk in de hemel; en ik heb nu een plaats in de hemelse
gewesten (3:20; Ef. 2:6).
Kolossenzen
• Ik ben verborgen met Christus in God (3:3).
• Ik ben een uiting van het leven van Christus, omdat Hij mijn leven is (3:4).
• Ik ben door God uitverkoren, heilig en bemind (3:12;1 Tess.1:4).
1 Tessalonicenzen
• Ik ben een kind van het licht en niet van de duisternis (5:5).
Hebreeën
• Ik ben een deelgenoot van de hemelse roeping (3:1).
• Ik heb deel aan Christus; ik heb deel aan Zijn leven (3:14).
1 Petrus
• Ik ben een levende steen en laat me gebruiken voor de bouw van een geestelijk huis
(2:5).
• Ik hoor bij een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterschap, een heilige natie, een
volk Gode ten eigendom (2:9,10).
• Ik ben een bijwoner en vreemdeling in deze wereld waar ik tijdelijk woon (2:11).
• Ik ben een vijand van de duivel (5:8).
1 Johannes
• Ik ben een kind van God, en ik zal gelijk zijn aan Christus, als Hij terugkomt op de aarde
(3:1,2).
• Ik ben uit God geboren. Het kwaad, de duivel, heeft geen vat op mij (5:18)

Als ik voor Jezus kies . . . .

Romeinen
• Ben ik rechtvaardig voor God en zijn mijn zonden volkomen vergeven (5:1).
• Ben ik met Christus gestorven en heerst de zonde niet meer over mijn leven (6:1-6).
• Word ik niet meer veroordeeld (8:1).
1 Korintiërs
• Heeft God mij in Christus geplaatst (1:30).
• Heb ik de Geest van God ontvangen, opdat ik weet wat God mij in genade schenkt (2:12).
• Heb ik de zin van Christus gekregen (2:16).
• Ben ik gekocht en betaald, ben ik niet van mijzelf, ben ik van God (6:19,20).
2 Korintiërs
• Ben ik door God Christus gezalfd en verzegeld en heb ik de Heilige Geest ontvangen,
die een onderpand is van mijn erfenis (1:21; Ef. 1:13,14).
• Leef ik niet meer voor mijzelf, maar voor God, omdat ik gestorven ben (5:14,15).
• Ben ik rechtvaardig gemaakt (5:21).
Galaten
• Ben ik met Christus gekruisigd, en toch leef ik – niet mijn ik, maar Christus leeft in mij.
• Mijn leven is van Christus (2:20).
Efeziërs
• Ben ik gezegend met allerlei geestelijke zegeningen (1:3).
• Ben ik uitverkoren voor de grondlegging der wereld, opdat ik heilig en onberispelijk zou
zijn voor Gods aangezicht (1:4).
• Ben ik door God bestemd als zijn zoon aangenomen te worden (1:5).
• Zijn mijn zonden vergeven en mag ik Gods overvloedige genade ontvangen (1:6-8).
• Ben ik mede levend gemaakt met Christus (2:5).
• Ben ik met Christus opgewekt, en heb ik met Hem een plaats gekregen in de hemelse
gewesten (2:6).
• Heb ik door de Geest toegang tot de Vader (2:18).
• Mag ik in vrijmoedigheid, vrijheid en vertrouwen tot God naderen (3:12).
Kolossenzen
• Ben ik verlost van de macht van satan en overgebracht in het Koninkrijk van Christus (1:13).
• Zijn al mijn zonden vergeven. Ik sta niet meer in de schuld bij God (1:14).
• Woont Christus zelf in mij (1:27).
• Ben ik geworteld in Christus en wordt ik opgebouwd in Hem (2:7).
• Heb ik volheid verkregen in Christus (2:10).
• Ben ik begraven, opgewekt en levend gemaakt met Christus (2:12.13).
• Ben ik met Christus gestorven en opgewekt. Mijn leven is verborgen met Christus in God.
• Christus is nu mijn leven (3:1-4).
2 Timotheüs
• Heb ik een geest gekregen van kracht, liefde en bezonnenheid (1:7).
• Ben ik gered en geroepen met een heilige roeping (1:9; Tit. 3:5).
Hebreeën
• Schaamt Jezus Zich niet mij een broeder te noemen, omdat ik geheiligd ben en één met
Hem die mij geheiligd heeft (2:11).
• Mag ik vrijmoedig voor Gods aangezicht naderen, om barmhartigheid en genade te
vinden in tijden van nood (4:16).
2 Petrus
• Heeft God mij met kostbare en zeer grote beloften begiftigd, opdat ik deel zou hebben
aan de goddelijke natuur (1:4)..

Hoe het vroeger was . . .

EEN CATECHISATIELES VOOR DE KLEINE KINDEREN
door
Ds. Johannes van der Poel 

(Hendrik-Ido-Ambacht, 26 april 1909 - Ede, 1981)
 was een bekende Nederlandse predikant onder de bevindelijk gereformeerden. Hij was vele jaren predikant van de Oud Gereformeerde Gemeente van Ede.

Van der Poel werd geboren als zoon van Pieter van der Poel en de Johanna Saartje (Janna) de Wit. Zijn moeder geloofde al snel dat haar zoon, een van elf kinderen, door God uitverkoren zou worden om "de Naam des Heeren te dragen." Hij werd op achttienjarige leeftijd bekeerd, en eind jaren dertig werd hij - ondanks veel tegenstand - dominee binnen het kerkverband van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Hij is tweemaal getrouwd geweest; zijn eerste vrouw stierf jong aan een hersentumor. Hij heeft tot 1955 in Giessendam gestaan, en vanaf 1955 tot zijn dood in 1981 in Ede.

De zondeval in het Paradijs
 
Vraag 1.      Kinderen, wat is 's mensen hart ook alweer door de zonden geworden?

Antwoord  Een woonplaats der duivelen.


Vraag 2.      Wat zijn duivelen?

Antwoord   Engelen, die gezondigd hebben.


Vraag 3.      Wanneer waren dat engelen?

Antwoord    Toen de aarde gemaakt werd.


Vraag 4.      Waarom worden dat nu duivelen genaamd

Antwoord    Omdat ze gezondigd hebben.


Vraag 5.     Waar hebben die engelen gezondigd?

Antwoord   In de hemel.


Vraag 6.     Maar, konden die engelen niet meer in de hemel blijven?

Antwoord  Nee, want toen is hun naam, van engelen, duivelen geworden.

Kinderen, dat is erg he? Want dat is een lelijke naam, als je moeder tegen jullie moet zeggen, dat je zo vervelend bent en dus niet gehoorzaam, en geregeld loopt te sjaggerijnen, dan zegt ze misschien wel eens: "Ach, scheid er toch mee uit, je bent ook net een duivelskind". Dus dat moetje dan niet doen he? Want een duivelskind, dat is een onge ... ?..hóórzaam kind. Dat is een kind, dat in zijn ondeugd leeft. Kinderen, dat is nu ons hart geworden, niet door de schepping, of door de natuur, maar door de ... ? door de zonden.

Vraag 7.     Waar zijn de zonden begonnen?

Antwoord   In het paradijs.


Vraag 8.      Wie was de eerste leugenaar?

Antwoord    De slang.


Vraag 9.       En waar was die slang?

Antwoord     In het paradijs.


Vraag 10.     En waar in het paradijs?

Antwoord     De boom der kennis des goeds en des kwaads.


Vraag 11.     Van welke boom mochten Adam en Eva niet eten?

Antwoord     Van de boom des levens wel, maar van die ene boom alleen niet.


Vraag 12.     In welke gedaante vertoonde de duivel zich?

Antwoord     In de gedaante van een slang.

Slangen zijn gemeen, kinderen, en ontzettend voorzichtig!

Slangen, die heb je in sommige landen, ontzaggelijke grote slangen, die hun kop verbergen achter een struik, zodat de reizigers niets vermoeden, en die reizigers te paard, vanzelf helemaal niet.

En dan licht zo'n slang zijn kop vanachter die struik vandaan, en bijt gelijk dat paard achterin zijn verzenen, zodat het gelijk in elkaar zakt, en de ruiter achterover ter aarde valt. En dan is dat een prooi, het paard en die ruiter beide, voor die slang. Slangen zijn listig, de slang is ook listig, bij onze eerste ouders Adam en Eva, te werk gegaan.

Vraag 13.   Wat betekent Adam?

Antwoord   Uit de aarde.


Vraag 14.   Wat betekent Eva?

Antwoord   Moeder aller levenden.

Kinderen, daar loopt Eva in het paradijs te wandelen, want er was in de staat der rechtheid geen nood, geen ziekte, geen honger, geen kommer. .

Er waren wel leeuwen, maar die verscheurde je niet. Er waren beren, maar die bromde tegen Adam en Eva niet. Er waren wolven, maar die verscheurde de schapen niet. Er waren tijgers, en die vernielde niets. Het was allemaal vrede, in de staat waarin Adam en Eva geschapen waren. Het was Adams gezelschap, al dat gedierte, maar niet zijn gemeenschap. Zijn gemeenschap was in de eerste plaats, God, en in de tweede plaats zijn vrouw.

Vraag 15.  En de satan nu, uit de hemel gevallen zijnde, zou die daar toch weer in komen?

Antwoord  Nee.


Vraag 16.   Kan satan niet bekeerd worden?

Antwoord  Nee, hij kan nooit meer bekeerd worden.


Vraag 17.   Zou de satan bekeerd willen worden?

Antwoord  Nee, ook niet.


Vraag 18.   En kinderen, kunnen jullie nog bekeerd worden?

Antwoord  Jah  ! Oh.


Vraag 19.   En kinderen, vragen jullie ook om bekeerd te mogen worden?

Antwoord  Jah ! Oh.


Vraag 20.   Wat moetje zijn om bekeerd te worden?

Antwoord  Een uitverkorene.


Vraag 21.   Worden alle mensen bekeerd?

Antwoord   Nee. Maar als jullie het maar mogen worden, he? Daarom moet je er altijd om ..? vragen.

Dus satan wacht zijn gelegenheid af, satan kan haast hebben, maar satan kan ook geduld hebben. Satan kan iets langzaam doen, maar hij kan het ook vlug doen. Bijvoorbeeld, ik zal eens iets zeggen over dat vlug doen van satan: je bent in de keuken, en het is negen uur, tegen school aangaan, laten we zeggen, en je moet een kwartiertje lopen, en nu is het nog twintig minuten voor negen uur! En daar ligt wat op tafel, bijv. de koekjesdoos, of je bent net in de kelder, waar nog wat appelen liggen, he, en je moeder is net ergens anders, en' e denkt: dan kan ik net nog gauw, gáuw, vlug, vlug een koekje, of een paar appels nemen, en dan gáuw naar school.

Dan ben je een listige ... ?..die ...? dief ! Maar toch een ... dief! Want je hebt gestolen, van je  ? moeder  oh! En dat mag niet, je mag wel om een koekje, of een appel ... ? vragen! Maar je mag het nooit uit je eigen ... ? ne..? nemen. Want dat is ... stelen. Zo is satan, in de gedaante van een slang, in die boom gekropen, hij kronkelde zich om de mooiste takken, want die boom was toch een schone boom, in zijn stam en in zijn kroon. En vandaar ging de satan, een praatje maken met Eva.

Vraag 22.   Waarom zou de duivel dat niet met Adam hebben willen doen?

Antwoord  Omdat hij dacht, dat Adam gelijk nee zou zeggen.

Dus hij dacht: ik begin maar met zijn vrouw. Want als ik zijn vrouw gewonnen heb, dan win ik allicht de man ook. Hij komt, kinderen, niet met een lelijk gezicht, want dan zou Eva wel ge ... ? geweigerd hebben. Hij begint ook niet te schelden, want dan zou ze niet naar hem ge .... ? geluisterd hebben.

Maar hij komt met zo'n echte vleiende ... ? stem, juist, zo van boter! Zo glad als boter, zeggen wij wel eens. Maar zijn woorden waren zwaarden, want het was hem te doen om Eva met zijn stem te doden.

Hij begint zijn eerste preek, zijn eerste leugenpreek, met twijfel te zaaien.

Wat is twijfel? Als je nou straks naar huis gaat, dan moet de één of de andere, wel eens een weg over steken. En je weet, het verkeer is vandaag erg druk, dus dan moet men eerst eens links, en dan eens ... ? ... rechts zien, en als er nou links auto's aankomen, dan kan men wel eens denken: "Dat kan ik nog wel halen, of ik kan het nog niet doen" Dan ga je zo'n beetje ... ? ...twijfelen. Zo van: zou ik het wél doen, of zou ik het maar niét doen? Maar wat moet je dan ? Het niet ?? doen!!!

Want je moet het nooit twijfelende doen, je moet zeker weten, dat die auto nog ver genoeg weg is, en dat je met rust over kan steken. Want je kan beter twee minuten wachten, als dat ze je overrijden, of niet? Je moetje dus niet haasten, bij zo iets, want door haast en twijfel, is menig mens verongelukt.

Dus beter niet twijfelen, maar de duivel begint er mee, hij zegt: "Is het ook ...."!

Hij gaat vragende twijfel zaaien ... is het ook dat", hij wil eigenlijk suggereren: "Ik weet het ook niet zo precies, ik vraag het maar", wil hij zeggen, hij wil zeggen: "Er zit geen kwaad in, dat ik dat vraag, in het geheel niet"!

En daar ging Eva naar luisteren, maar daar had ze niet naar moeten luisteren.

Ze had alleen kunnen zeggen: "Als je wat te zeggen hebt, dan praat je maar met mijn man, maar met mij niet. Mijn man is het hoofd, dus als je wat te vragen hebt, of wat te zeggen hebt, over de bomen, of over het eten, of over de geboden, dan praat je maar met mijn man, want die komt dat toe''.

Maar Eva vergat dat een ogenblik, en ging haar oor lenen. En toen de slang begreep dat Eva luisterde, en kinderen ik heb ook graag dat jullie luisteren, en ik heb ook graag, dat jullie met aandacht luisteren.

En ik heb ook graag, dat jullie het morgen nog weten, en overmorgen nog, want daarom vertellen ik het jullie.

En dan zegt Eva: "Ja, ik weet het ook niet, ik zal het eens aan mijn man horen"! Nee, zo had ze niet hoeven te praten. Want Adam had haar wel verteld, dat met hem het Verbond opgericht was, en dat zij uit zijn ribben gemaakt was, omdat zij meteen in dat Verbond zou zijn.

Want als de HEERE, Eva apart geschapen had, buiten Adam om, dan had zij geen verwantschap aan Adam gehad. Dan zou God met Eva ook dat Verbond hebben moeten oprichten, en dat deed God, met eerbied gesproken, vanzelf niet! Eva was uit Adam genomen, en was dus in hetzelfde Verbond opgenomen.

Zulke belangrijke zaken verteld een man toch tegen zijn vrouw? Dat doet toch je vader ook? Daar praten zij toch met elkaar over?


“Is het ook dat God gezegd heeft, dat gij ook van alle bomen des hofs, niet eten zal"?

"Nou, zegt Eva, dat is kort te zeggen: wij mogen van alle boom eten, maar van deze boom niet, en dat hoeft ook niet, want we hebben fruit genoeg, er ontbreekt ons niets". Zo had ze hem wel af kunnen schepen, maar dat ging al niet meer, want ze had al té lang geluisterd, de duivel had zijn verkettert preekje bij haar oorpoort gelegd, om ze straks een doodsteek te geven, bij het nemen van de vrucht! "Wel, zegt hij, zie nou eens. Eva, je zegt, dat je van die vrucht zal sterven, maar ik sterf er toch ook niet van? Ik neem deze vrucht, zie maar, ik neem er nog ééntje, en die eet ik ook op, en ik wordt er nog niet eens ziek van! Jullie worden er ook niet ziek van, je kan er ook best van eten".

Zo heeft de satan, Eva verleid, maar het gebod, voor die boom, die was niet voor satan, maar voor Adam er! Eva. Want de dood zat niet in die appel, maar in de ongehoorzaamheid! !

Dus je moet het kleine niet stelen, om voor het grote bewaard te blijven, want als je het kleine gaat stelen, dan ga je op het laatst het grote ook nemen.

Vraag 23.  En waar komen grote dieven terecht?

Antwoord  In de gevangenis ....! Oh!

Dat is ook erg, als je niet meer in de wereld mag leven.

En dan bekijkt Eva die boom, het is een mooie boom, een schone, fleurige boom, en dan begint ze te begeren, dan kijkt ze de vruchten goed aan, dat is net eender, als je iets ziet van een ander, en je denkt: "Het zou toch mooi wezen, als ik dat ook eens had"!

En als je het eens nam dan zou je het toch hebben, want niemand ziet het, ik zou het nu maar gauw doen, maar denk erom, dat er een God is, die je altijd .... ? ziet hoor! Maar dan zie ik al een beweging komen, in die rechtse hand, van Eva, hé? En ik zie die hand al verder gaan, al verder. En ze is vlakbij die vrucht, en ze neemt die mooie rode, schone reine appel, hé? En ze trekt de hand weer naar zich toe, en zij eet ervan, en terwijl ze ervan eet, kinderen, pakt ze er nog één, want daar komt Adam aan, en metéén geeft ze ook Adam de verboden vrucht!

En Adam, pakt het aan, en die eet óók! EN NU IS HET GEBEURD! NU HEEFT DE DUIVEL HET GEWONNEN! Hij heeft, die beide mensen overwonnen, en nu zijn ze allebei, duivelskinderen geworden, dat is verschrikkelijk, hé? Maar dat heeft God ook gezien, en Die kwam in de hof, in de wind des .... ? … daags! Maar toen kwam de HEERE met een storm, want ze voelde in hun consciëntie, dat ze gezondigd hadden.

Dat hebben jullie ook nietwaar? Als je eens iets doet, wat uitdrukkelijk niet mag, bijvoorbeeld het vreselijk vloeken. En als je het toch deed, kon je het dan niet voelen in je geweten? Dan kreeg je het toch wel een beetje bang, dan zei dat hartje tegen je: "dat heeft God ook gezien en gehoord"! En als je vandaag of morgen eens gaat sterven, want de mens die vloekt, die bidt of hij naar de hel mag gaan, en als jullie eens vloeken, bidden jullie ook of je naar de hel mag gaan.

Maar willen jullie dan zo graag naar de hel gaan??

Dus dan moeten we daar vooral niet om vragen om naar de hel te gaan, met vloeken, ook al ben je driftig, dan mag je nog niet vloeken!

Het is de zonde tegen het ... ? Derde gebod!

Want God komt er een keer op terug, kinderen, en dan beginnen degenen die het gedaan hebben, zich te schamen, maar het is gebeurd hé? Zie maar bij Adam en Eva!

En hoe komt dat nou weer in orde? Dat komt nooit meer in orde, als God dat niet in orde maakt! En nou wist de duivel niet, dat God, Adam en Eva beiden uitverkoren had, waarvan Christus hun schuld betalen zou. Daarom, als God komt, dan vraagt Hij aan Adam: "Waar zijt gij"? De Heere wil eigenlijk zeggen: "Adam, Ik zie je niet meer in Mijn gehoorzaamheid, Ik zie je niet meer in het beeld waarin Ik u geschapen hebt"!

"Ik zie u niet meer in het Verbond, wat Ik met u hebt opgericht. Ik zie u niet meer in Mijn goedheid, Ik zie u niet meer in Mijn gunst, en in Mijn liefde"!

"Waar zijt ge nu"?  En dan moet Adam wat zeggen, Adam is niet gelijk na het eten van die verboden boom, op zijn knieën gevallen, en om vergeving gevraagd. Maar Adam is weggelopen, om nooit meer terug te komen.

Maar wat zegt hij dan? "Ik hoorde U in de hof'! Nou Adam, je hebt de Heere toch wel meer gehoord?

Als ik nou niet gestolen hebt, moet ik dan bang zijn van een politie? Nee, hé? Dat hoef niet. Maar elke dief, die is wel bang voor de politie, want hij denkt: "Ze moesten eens weten, wat ik misdaan hebt, dan zouden ze mij oppakken, en in de gevangenis doen"! Maar al komen jullie 10 politie's tegen, en je bent zoet en gehoorzaam,  dan geeft dat niets, dan zegt zo'n politie: "Dag jongen"!  En jij zegt: "Dag politie"!!  Dan loop je die rustig voorbij, maar als je onderweg, bij  de één of de ander appelen gestolen hebt, dan zegt je  hartje en je consciëntie: "De politie weet het"!! En dan  zou je zó naar de politie kijken, dat hij er argwaan van  krijgt, als je zo naar hem kijkt. En de politie zou denken:  "Maar die jongen heeft wel wat op zijn geweten, dat zal  ik eens aan hem vragen: zeg jongen kom jij eens hier, kom jij eens bij mij, wat heb jij gedaan"? En dan sta je daar, en dan moet er antwoord gegeven worden! 

Dus zo was Adam ook bang, waar die nooit bang voor geweest was, Adam vluchtte voor hetgeen, waar hij nooit voor gevlucht zou hoeven hebben! Dat gaat hij nu wel doen! En dan zegt de HEERE: "Waarom kruipt u zo weg in dat bos? Dat hebt u toch nooit voor Mij gedaan? Dat heeft toch nooit gehoeven? Hoe komt het, dat je nou zo bang bent? Toen Ik u geschapen hebt, Adam, toen was u toch niet bang? Toen hield je toch erg veel van Mij?

En Ik toch ook van u? Wat heb je nou gedaan, wat is er nu gebeurd"?

"Of', zegt de HEERE: "Of hebt gij van die boom gegeten? Had Adam dat nu maar rechtuit gezegd, maar dat wilde hij niet, want dat doen wij ook niet.

Als je vader of je moeder jullie wat vragen, en je denkt: "Nou, ze hebben het toch niet goed gezien, dat er wat weg is, en ze vragen: Piet, heb jij dat gedaan? Nee, ikke niet! En Klaas, heb jij dat dan gedaan? Nee, ik ook niet"! Wat gaat die mens dan bij zijn zonden doen? .... ? Liegen! En liegen, dat is een vooraanliggende zonde!

Maar het was bij Adam nog erger, hij loog niet tegen een mens, maar tegen de Allerhoogste Majesteit!

Kinderen, zo diep zijn wij gevallen, dat wij het durven besteken tegen God te liegen, Die alwetend is en heilig is. Maar Hij is ook rechtvaardig en daarom, de zonden die bedreven zijn tegen de Allerhoogste Majesteit, Welke God is, moet ook met de zwaarste straf gestraft worden: met de tijdelijke, de eeuwige en de geestelijke dood.

Dat eist Zijn heiligheid! Maar Adam vreest, hij zegt: "Die vrouw, die Gij mij gegeven hebt, die heeft mij van dien boom gegeven, en ik heb gegeten". En dat is nou heel de zaak kinderen, met dat spreken, geeft Adam niet zijn vrouw de schuld, ja ook, maar hij geeft God de schuld van alles, dat is wat!

Maar weet je kinderen, wat nou het grootste wonder zou zijn? Dat niet Adam, maar wij, dat ik de grootste schuldenaar voor God zou mogen worden. Als je schuld hebt, bij iemand kinderen, dan moet je de rekening betalen! Nou hebben wij van nature allemaal een openstaande schuld bij God, vanwege onze diepe val in Adam.

En de HEERE had gesproken: "Ten dage als gij daarvan eet, dan zult ge de dood sterven".

Zou de HEERE dat door de vingers kunnen zien? Nee hé. Want God is een heilig God, Die de zonde niet kan gedogen, maar die de zondaar moet straffen!

Als we daar eens een indruk van kregen kinderen, dan zou er nog een wonder kunnen gebeuren, niet vanwege onze indrukken, maar het mocht Gode behagen, daarin mede te komen, opdat we als een gans verloren zondaar openbaar mochten komen, opdat we net als Adam en Eva, onze zonden zouden erkennen, en daarmee onze straf op de zonde zouden billijken.

De HEERE zegt ergens in Zijn Woord: "Als Mijn volk zich schuldig zal kennen, dan zal Ik aan Mijn Verbond gedenken". En weet je, nu gaat de Heere aan Zijn Verbond gedenken, dat Hij gemaakt heeft met Zijn Zoon, in die stille Vrederaad gesloten, van eeuwigheid.

De HEERE had met Adam een verbond opgericht, dat was het...? werkverbond! Maar dat was hij verbroken!! Hij had naar Eva geluisterd en niet naar God!

Wat zou je vader ervan zeggen Kees, als je moeder niet meer met je vader de zaken van het gezin zou bepraten, maar met de buurvrouw? Dat is wel een zwak beeld, maar dat is toch raar, hé?

En nou had Adam, God als zijn Hoofd, en Eva had Adam als haar hoofd, en ze hadden ieder een ander hoofd gekozen, en daarmede het proefgebod overtreden, en van die boom gegeten, en zo het verbond met God verbroken, vreselijk hé? Maar nu heeft God gedachten des vredes gehad, maar dan wel in een ander verbond, het Genade-Verbond. Want de HEERE spreekt in de belofte aan Adam en Eva, van de komende Messias, de Verlosser, de Heere Jezus Christus. Die belofte, noemen we de... moe..? Ja, de Moederbelofte. Daar wordt gesproken van het Vrouwen-Zaad, Die zal de kop van de duivel vermorzelen, met Zijn eigen Offerande.

Wat een eeuwig wonder zal het zijn kinderen, als we ook in ons persoonlijk leven mogen delen in die Offerande van Christus, om het eigendom van Hem te mogen zijn, wat toch de catechismus noemt: de enige Troost, beide in leven en sterven.

Kinderen, Adam en Eva juichen reeds voor de troon van God, ze zijn gewassen van die vreselijke zonden door het bloed van de Heere Jezus Christus. Hij heeft hun schuld betaald! Rust niet eerder, totdat je ook mag weten, het eigendom te zijn van Die getrouwe Zaligmaker, Die getuigt:

"LAAT DE KINDEREN TOT MIJ KOMEN EN VERHINDERT HEN NIET, WANT DEKZULKEN IS HET KONINKRIJK DER HEMELEN"!! 

Amen.

Hoe Werp uw brood uit op het water, want gij zult het vinden na vele dagen

“Schrijf hetgeen gij gezien hebt !”(Openb. 1:19a)

Info over diverse belijdenissen

Apostolische Geloofsbelijdenis of de "Twaalf Artikelen", via Online-bijbel.nl  

Geloofsbelijdenis van Nicea, via Online-bijbel.nl  

Geloofsbelijdenis van Athanasius, via Online-bijbel.nl

Heidelbergse Catechismus, via Online-bijbel.nl, met zoekmogelijkheid

Heidelbergse Catechismus, via Theologienet.nl, met verwijzingen naar bijbelteksten

Heidelbergse Catechismus, via Wikipedia.org

Heidelbergse Catechismus, via Kerken.com, met zoekmogelijkheid

Heidelbergse Catechismus, via Laankerk.nl

Nederlandse Geloofsbelijdenis, via Online-bijbel.nl, met zoekmogelijkheid

Nederlandse Geloofsbelijdenis

Dordtse Leerregels, via Online-bijbel.nl, met zoekmogelijkheid

Dordtse Leerregels, via Laankerk.nl   

Beginselverklaring, van de Evangelische Alliantie

Candlestand Statement, m.h.o. op de invloed van de charismatische beweging     

Westminster Confessie, digitaal alleen in het engels

Belijdenis doen