Om de kinderen te laten kennismaken met de Bijbel werden er vroeger schoolplaten gebruikt. Aan de hand van de afbeeldingen op de schoolplaten kon de meester of de juf een verhaal uitleggen. Deze manier van les geven werd ook wel aanschouwingsonderwijs genoemd. Aanschouwen is een ander woord voor kijken. De meesten kennen het nog wel denk ik, die oude schoolplaten die vroeger in het klaslokaal hingen of uit een grote opbergkist achter in de klas tevoorschijn werden gehaald. Het was vooral dán steeds weer een verrassing. Wij kijken nu in de klas naar dia’s of een videofilm in plaats van schoolplaten.

Wil  je een overzicht van alle platen? Klik HIER

Judas, verraad je de Zoon des Mensen met een kus? 

(Lucas 22: 47 - 53)

39 Hij vertrok en ging volgens zijn gewoonte naar de Olijfberg. De leerlingen volgden hem. 40 Toen hij daar was aangekomen, zei hij tegen hen: ‘Bid dat jullie niet in beproeving komen.’ 41 En hij liep bij hen weg, tot ongeveer een steenworp ver, en knielde daarna neer om te bidden. Hij bad: 42 ‘Vader, als u het wilt, neem dan deze beker van mij weg. Maar laat niet wat ik wil, maar wat u wilt gebeuren.’ 43 Uit (22:43-44) In andere handschriften ontbreken deze verzen.de hemel verscheen hem een engel om hem kracht te geven. 44 Hij werd overvallen door doodsangst, maar bleef bidden; zijn zweet viel in grote druppels als bloed op de grond. 45 Toen hij na zijn gebed opstond en terugliep naar de leerlingen, zag hij dat ze van verdriet in slaap waren gevallen, 46 en hij zei tegen hen: ‘Waarom slapen jullie? Sta op en bid dat jullie niet in beproeving komen.’

47 Terwijl hij nog sprak, kwam er opeens een horde mensen aan. Voorop liep de man die Judas heette, een van de twaalf; hij ging naar Jezus toe om hem te kussen. 48 Maar Jezus zei tegen hem: ‘Judas, lever je de Mensenzoon uit met een kus?’ 49 Toen degenen die bij hem stonden zagen wat er ging gebeuren, vroegen ze: ‘Heer, zullen we er met het zwaard op los slaan?’ 50 En een van hen sloeg in op de dienaar van de hogepriester en sloeg hem zijn rechteroor af. 51 Maar Jezus zei: ‘Houd daarmee op. Zo is het genoeg!’ Hij raakte het oor aan en genas de man. 52 Tegen de hogepriesters en tempelwachters en de oudsten van het volk die op hem afgekomen waren, zei hij: ‘Als tegen een misdadiger bent u uitgetrokken met zwaarden en knuppels? 53 Dagelijks was ik bij u in de tempel, en toen hebt u geen vinger naar me uitgestoken, maar dit is uw uur, het uur van de macht van de duisternis.’

54 Ze grepen hem vast en voerden hem weg, en brachten hem naar het huis van de hogepriester. Petrus volgde hen op een afstand. 55 Ze staken een vuur aan midden op de binnenplaats en gingen eromheen zitten; Petrus voegde zich bij hen. 56 Een dienstmeisje zag hem bij het vuur zitten, keek hem strak aan en zei: ‘Die man hoorde er ook bij!’ 57 Maar hij ontkende het: ‘Ik ken hem niet eens!’ 58 Even later merkte een ander hem op en zei: ‘Jij bent ook een van hen!’ Maar Petrus zei: ‘Welnee man, helemaal niet.’ 59 En ongeveer een uur later zei nog iemand met grote stelligheid: ‘Ja zeker, die man was ook in zijn gezelschap, hij komt immers ook uit Galilea.’ 60 Maar Petrus zei: ‘Ik weet niet waar je het over hebt.’ En op datzelfde moment, terwijl hij nog sprak, kraaide er een haan. 61 De Heer draaide zich om en keek Petrus aan, en toen herinnerde Petrus zich de woorden van de Heer: ‘Nog voor er vannacht een haan heeft gekraaid zul je mij driemaal verloochenen.’ 62 Hij ging naar buiten en huilde bitter.

63 De mannen die Jezus gevangenhielden, dreven de spot met hem en geselden hem. 64 Ze blinddoekten hem en zeiden: ‘Profeteer nu maar, wie is het die je geslagen heeft?’ 65 En ze zeiden nog tal van andere lasterlijke dingen tegen hem. 

DE GEVANGENAME VAN JEZUS

Terwijl de Here gevangen wordt genomen blijkt Zijn Koninklijke heerschappijoverduidelijk. Temidden van de blinden Judas, de soldaten, de discipelen en Petrus blinkt Zijn Persoonlijkheid.Hij geeft Zich vrijwillig voor de Zijnen en Hij blijft aan God gehoorzaam. Het lijden en sterven maakt Zijn werkniet onmogelijk maar laat het juist openbloeien, zodat het vrucht draagt voor ons, eeuwig leven!

Verraden worden door een kus

Het begint er mee dat Júdas Jezus gaat verraden. Judas, ook een van de leerlingen en vrienden van Jezus. Hij pleegt verraad aan Jezus en hij verraadt Jezus “door een kús”. Dat zal ook wel weer een grote píjnpunt voor Jezus geweest zijn: dat z’n vriend hem verraadt door een kús! Hoe zou u zich voelen, als uw beste vriend of vriendin naar buiten toe echt alleraardigst tegen u zou doen, maar ondertussen in het geniep allerlei plannen tégen u zou uitwerken? Je komt het vaak tegen, op het werk of op school. Vrienden, die je vrienden niet zijn, want je kunt er niet op aan, want ze zijn bereid je te laten vallen. Jezus verraden door een kus!

Gevangenneming van Jezus in de tuin Gethsémane -  Anvang laatste fase van Jezus’ lijden

1.De laatste fase van Jezus’ lijden begint met de gevangenneming in de tuin Gethsémane. Hierin komt naar voren dat Jezus Zich vrijwillig overgeeft en anderen de vrijheid schenkt. Hij gaat namelijk Zelf naar de tuin, waarvan Hij weet dat Judas Hem daar zal verwachten. Hij heeft de pers (Gethsémane betekent (olijf-)oliepers) alleen getreden.(Jes.63;3) Zo is Hij ook onze Middelaar. De gevangenneming is buiten, zodat duidelijk is dat de gesprekken rond de paasmaaltijd zijn afgerond (Joh.13-16) en het Hogepriesterlijk gebed beëindigd is.(Joh.17:1-26) De woorden van Joh.14:31 zijn dus nu in daden omgezet. Hij laat zien dat de woorden van Joh.14:30, over de ‘overste van de wereld’ nu in vervulling gaan.

2. Jezus ‘gaat uit’ (EXELTHEN), namelijk uit de stad Jeruzalem en over de beek Kedron, een beekje met vooral in het winter stomend water, maar nu waarschijnlijk vrijwel droog. ‘Kedron’ betekent ‘de donkere’, of de ‘zwarte’. Ze loopt tussen de stad Jeruzalem en de Olijfberg, in Zuidoostelijke richting naar de Dode Zee. Johannes is zeer gedetailleerd in zijn beschrijving en goed op de hoogte met namen en plaatsen. Zo wordt het verband met de tocht van David duidelijk geschetst. Ooit moest Israëls koning via deze weg vluchten voor zijn zoon Absolom (2Sam.15:23), maar nu gaat Gods Zoon als de Koning van de Joden voor ons een vluchtweg realiseren. Hij zal pas echt de ‘Donkere zwarte Dood’ passeren,zodat ook wij mogen komen tot God.(Joh.20:17)

3. De Here komt in een tuin, een ‘hof’(verwijst dit naar Gen.3?), een ommuurde ruimte waar je veilig kunt schuilen. Johannes noemt deze tuin niet ‘Gethsémane’, zoals de andere evangelisten, maar die anderen hebben het weer niet over de beek Kidron. Zo vullen de Evangeliën elkaar aan. Deze tuin(zie ook Luk.13:19) was misschien wel het eigendom van Jezus’ vrienden. In deze tuin kwam Hij vaker.(Luk.22:39) Het is dus verklaarbaar dat Judas Hem hier denkt te vinden.

4. Judas is de verrader. (letterlijk: ‘de Hem overgevende’) Dit is een vaste bijnaam van deze discipel. (Mat.10:4; 26:24;Joh.12:4) Hij heeft een hele ‘afdeling’ bij zich, van zo’n 200 man! Een ‘afdeling’ is namelijk een derde van een cohorte (totaal 600 man), gelegerd in de burcht Antonia. Daarbij heeft Judas nog ‘dienaren van de Overpriesters en Farizeeërs’(Joh.7:32,45) bij zich. De overste (CHILIARCH= overste over duizend!) is er ook bij.(Joh.18:12) Misschien houdt men bijzonder veel rekening met een weerstand biedende discipelengroep. In ieder geval zijn er Romeinse soldaten en dienaren van het Sanhedrin (Joh.7:32,45;18:22), zowel Farizeeën als Saduceeën, een zeer gevarieerde groep, zelfs dus Joden en heidenen. Het is echter ook mogelijk dat het gaat om Joodse tempelpolitie (zie ook Hand.4:1), want een samenwerking tussen Romeinse soldaten en Joodse dienaren was bijzonder ongebruikelijk, maar hierover bestaat verschil van inzicht. Opvallend is verder dat er over Judas verder weinig meer wordt gesproken dan alleen ‘hij stond daar’, namelijk tegenover Jezus, aan de kant van hen, die onmachtig zijn om Jezus in te rekenen. Hij gaat Zèlf, de rol van Judas is volkomen uitgespeeld.

5. Hoewel het haast Pasen was, en dus volle maan, komen de soldaten toch met lantaarns en fakkels. Ze hebben blijkbaar elke straal licht nodig in hun duisternis, en dat terwijl ze hèt Licht der wereld willen arresteren. (Joh.8:12) Ze zijn gewapend en dus op elke vorm van verzet voorbereid, maar toch vallen ze even later helemaal om, als door de bliksem getroffen.(Joh.18:7) Hun grote aantal zou wel eens een blijk van hun eigen slechte geweten kunnen zijn, waarin overmacht soms nodig is om het eigen ongelijk te camoufleren.

6. Johannes benadrukt dat de Here Jezus van tevoren wist wat er zou gaan gebeuren.(Zie ook Joh.13:1,3;19:28, net als Jes.41:26;44:8;45:6-7) Allerlei andere (toch ook zeer wezenlijke) elementen uit de lijdensgeschiedenis blijven onbesproken, zoals het gebed in Gethsémane (Mat.26:36-46), alsof het volle licht moet vallen op wat hier beschreven wordt:de manifestatie van Zijn majesteit, juist terwijl Hij wordt gevangen genomen.

7. Opnieuw staat er dan dat Hij ‘uit gaat’, hier vertaald met ‘Hij kwam naar voren’ (opnieuw EXELTHEN, dus eigenlijk: ‘naar buiten’, alsof Hij Zich in een grot bevond). De lantaarns en de fakkels zijn helemaal niet nodig, want Hij dient Zichzelf wel aan. Hij openbaart Zich. Hij neemt het initiatief en stapt uit de discipelkring, of misschien zelfs wel uit de tuin om Zich vrijwillig aan te bieden.

8. ”Wie zoekt gij?” is een ontdekkende vraag, want naar Wie zijn ze eigenlijk op zoek, of zouden ze Hem  intussen al hebben leren kennen? Hij is de Eniggeborene van de Vader, de Zoon van God, onze Redder en Heiland. Maar zij noemen Hem ‘Nazoreeër’, oftewel Iemand uit Nazareth, en wat kan daar nu voor goeds van verwacht worden.(Joh.1:45) Hij vraagt hèn, zodat niet het arrestatieteam, maar de Here Zelf het initiatief en de macht houdt. Eigenlijk is dit een doorkijkje naar straks, de verheerlijkte Heer (Openb.1:17). Dit zou zelfs iets kunnen zeggen over de situatie rond Zijn Rechterstoel (2Kor.5:10), waar blijkbaar niemand op de been kan blijven als Hij Zichzelf laat zien.

9. Jezus antwoordt met ‘Ik ben hèt!’ (EGO EIMI) Dit verwijst naar de godsnaam, (Ex.3:12) maar zegt ook dat Hij echt ‘hèt’ is! Hij is het werkelijk en helemaal, ongedacht, maar zo concreet en overtuigend duidelijk: onze Redder! Zijn goddelijke majesteit heeft een verpletterende uitwerking.(Jes.11:4:Openb.1:17) De Here is de situatie volkomen Meester. De overmacht van soldaten is machteloos bij Zijn verschijning.(Ps.27:2;35:4;56:10) Hij ís de Machthebber bij uitstek! Hij is door God gezonden met onbeperkte en absolute volmachten! Hij is niet alleen het Brood des Levens, het Licht of de ware Wijnstok, maar ook Degene Die geopenbaard zal worden na de verhoging, als de Rechter.(Joh.8;28;2Kor.5:10)

10. Gewapende en geoefende soldaten deinzen terug en vallen zelfs op de grond. Al eerder schrok men van Jezus’ majesteit.(Joh.7:46) Zijn verschijning moet dus ontzagwekkend geweest zijn, zelfs in de nacht en in de schaduw van de enorme overmacht aan soldaten en tempelwacht. Dit is te begrijpen ook, want eerder reageerden de boze geesten al zo.(Mat.8:29;Mark.1:23-28) Jezus had hen ook kunnen neerslaan, Hij had engelen te hulp kunnen roepen.(Ps.91:11;Mat.4:6;26:53) Hij wil echter de Lijdende Knecht zijn.(Jes.42:1-9;49:1-7;50:4-9;52:13- 53:12) Hij is dus niet het slachtoffer van Rome, de Joodse leiders of tegenvallende omstandigheden, maar Hij geeft Zichzelf weg, vrijwillig en volkomen in overeenstemming met Gods wil. Hoe ontzettend zal dit Woord ooit klinken voor hen die Hem nooit de moeite waard hebben gevonden!(Zie ook Hand.9:3-6;2Thes.2:8)

11. Hij vraagt voor Zijn discipelen de vrije aftocht, want nu komt de Middelaar tot Zijn bestemming: Hij wordt gepakt opdat anderen zullen worden vrijgelaten. Hij wil hen niet ‘verloren laten gaan’. Deze uitdrukking komt in het Johannesevangelie verschillende keren voor. In Joh.3:16;6:37;17:12 is deze uitdrukking geestelijk bedoeld, de eeuwige verlorenheid. Hier is echter veel meer sprake van een ‘tijdelijke verlossing’. Maar zo zien we wel dat de eeuwige verlossing werkelijk een feit is, dankzij de concrete daad van de Here. Ook is deze concrete uitredding een onderdeel van de eeuwige verlossing, want de eeuwige verlossing is niet minder concreet en al zichtbaar in onze levenstijd.(1Tim.4:5) Hij is echt de Goede Herder, Die Zijn leven geeft voor Zijn schapen.(Joh.10:15) Zij zullen verstrooid worden, omdat de Herder gevangen genomen wordt.(Zach.13:7; Joh.16:32)

12. Johannes hoort in ‘laat hen gaan’ een vervulling van een Schriftwoord, namelijk de belofte dat Hij niemand verloren laat gaan van hen die Zijn Vader aan Hem gegeven had.(Joh.6:39;10:28-29;17:12) Het vervulde Woord is echter geen Woord uit het Oude Testament, maar een Woord van Jezus Zelf. Zijn Woorden blijken dus hetzelfde gezag te hebben als die van het Oude Testament, omdat zij rechtstreeks van God komen.(Joh.17:8)

13.  Petrus wil zijn Meester verdedigen, maar op zijn eigen manier(Joh.13:37), maar zo gaat er veel stuk.Hij denkt te hoog van zichzelf en te gering van Jezus.(Rom.12;3) Petrus heeft zeer waarschijnlijk een kort zwaard (of een groot mes om het Paaslam te slachten,Mat.26:51) onder zijn kleding verborgen en hij slaat met een beweging vanuit zijn linkerheup het rechteroor af. Hier zie je maar weer hoe actieve volgelingen vóór hun Meester uit kunnen lopen, niet om een weg te banen, maar om (onbedoeld) helaas nog meer hindernissen te creëren.

14. Johannes vertelt veel details, misschien wel vernomen uit de eerste hand. (Joh.18:15) Zo weten we de namen van de betrokkenen (Simon Petrus en Malchus=waarschijnlijk ‘koning’) en welk oor er precies werd afgeslagen.(Zie ook Mat.26:51 en Mark.14:47, die het alleen maar over ‘een oor’ hebben en Luk.22:50, waar ook het ‘rechteroor’ genoemd wordt.) Lukas vertelt nog dat het oor genezen werd, maar Johannes wil de aandacht voor Jezus niet verliezen en legt ook dit voorval terzijde.(Zie ook Joh.20:30,31) Wat wel opvalt is dat Malchus een ‘persoonlijke dienaar’ van de hogepriester is geweest en wat zijn naam betreft waarschijnlijk een Nabateeër is, oftewel een Ismaëliet uit Edom.(Gen.25:13;28:9;Jes.60:7;2Kor.11:32)

15. Uit deze geschiedenis wordt duidelijk dat de Here Jezus de drinkbeker van het oordeel (Mat.26:39;Mark.14:36) helemaal zal drinken.(Jes.51:17,22;Jer.25:15,17,18) Hij gaat Gods toorn dragen, opdat wij vrij zullen zijn.(Jes.53:5) Hij geeft Zich gevangen, want Hij wil God gehoorzaam zijn, zelfs tot het bittere einde. Hij heeft de macht om Zijn leven af te leggen, voordat Hij het weer aanneemt. Niemand neemt het Hem af.(Joh.10:18) Deze Herder wil echter het Lam van God zijn, Dat de zonden van ons wegneemt.(Joh.1:29,36)

16. Wil de Heiland niet dat wij ooit de wapenen zouden opnemen tegen welke vijand dan ook? Duidelijk is dat het hier gaat om de speciale situatie van de gevangenneming. Hier zijn wapens niet op hun plaats. De Heiland wil zich vrijwillig overgeven, Zich laten binden.(Jer.47;6;Ezech21:30) Het is niet zo dat wij elke narigheid maar gewoon over ons heen moeten laten komen. Toch zit in een gewapend conflict wel een vreselijk groot risico, dat diegene die de wapenen opneemt, er zelf door vernield zal worden, zowel mentaal als fysiek.