holyhome
bijbelstudie 011
BIJBEL: OVER GOD EN MENS
Het
is fascinerend om te zien dat de 66 boeken van de bijbel - die over een
periode van meer dan 1000 jaar door minstens 40 auteurs geschreven zijn
- desondanks een eenheid vormen. Dit is misschien wel de grootste
interne aanwijzing dat er met de bijbel iets bijzonders aan de hand is.
De bijbel zelf geeft een verklaring: het beweert door God zelf
geïnspireerd te zijn. Christenen van alle eeuwen geloven dat God
zelf de eigenlijke auteur van de bijbel is. Hij heeft de verschillende
menselijke auteurs ingezet om door hun leven en schrijven heen te
spreken tot mensen. Maar waar wordt die eenheid dan door gevormd? Waar
gaat het in de bijbel om? Wat is de rode draad door al deze
verschillende boeken heen?
De kern van de bijbel is dat God met mensen wil omgaan. De bijbel
vertelt over de geschiedenis van het contact tussen God en mensen. In
het Oude Testament gaat het vooral om Gods contact met het volk
Israël en het Nieuwe Testament vertelt erover hoe God nu met de
hele wereld contact wil hebben. Iedereen is door God geschapen om met
Hem op een persoonlijke manier om te gaan en vanuit deze relatie mens
te zijn in goede verhouding tot andere mensen en de natuur.
Wantrouwen
Vanaf het begin van de bijbel is echter duidelijk dat dit niet zomaar
kan. Mensen hebben namelijk vanaf het begin wantrouwen gehad naar God
toe en wilden liever de touwtjes van hun leven in eigen handen houden.
In het derde hoofdstuk van het boek Genesis kun je hier meer over te
lezen. Dat vertelt van de zogenaamde zondeval: het moment waarop de
mensen niet meer naar God luisterden, maar hun eigen gang wilden gaan.
Het bijbelse verhaal vertelt dat hiermee de 'kosmische strijd' tussen
goed en kwaad ons leven is binnengedrongen. Dat is vast een bepaald
moment geweest in de oergeschiedenis, maar tegelijkertijd herken ik dat
moment heel vaak in mijn eigen leven. Volgens mij biedt het bijbelse
onderwijs over de zondeval een heel goed plaatje van de menselijke
situatie.
Als het gevolg van dit wantrouwen is de relatie tussen God en mensen
verstoord. Genesis vertelt daar over: er kwam angst, schaamte voor
zichzelf en naar anderen, er kwam ruzie en trots en mensen gingen hun
eigen godjes maken. Ook dit is toch een heel herkenbaar beeld voor
mensen van nu. Iedereen heeft zo z'n godjes: misschien is het je
carrière, je kinderen, je auto of acceptatie door je vrienden.
De bijbel waarschuwt echter keer op keer dat deze eigengemaakte godjes
je klem zetten. Het lijkt mooi, maar je verliest je vrijheid en
menselijke waardigheid en wordt slaaf van je godje. De moderne
psychologie ziet dergelijke mechanismen ook, maar ik denk dat de bijbel
een veel diepere diagnose geeft, omdat de kern van het probleem is dat
we ons vertrouwen in iets gesteld hebben dat veel te klein is. In
plaats van dat we leven met de levende God die ons gemaakt heeft en van
ons houdt, leven we met onze eigengemaakte of ingebeelde godjes.
Contact
De bijbel laat zien hoe God in de geschiedenis van het volk Israël
met mensen bezig is en ernaar verlangt om weer hartencontact te hebben.
Het is echter vanaf het begin van de bijbel duidelijk dat dat niet meer
zomaar kan. Wantrouwen is niet zomaar overwonnen. Daarvoor gaat het te
diep. Er is een kloof tussen mensen en God gekomen die mensen zelf niet
meer kunnen overwinnen. Hoe ze ook hun best doen. Uit zichzelf kunnen
mensen God niet meer vinden. Vergeet nooit over wie we het hier hebben:
misschien denken wij vaak heel groot over onszelf, maar we zijn met de
woorden van Genesis maar 'aardmannetjes' (de eerste mens heette Adam,
wat in het Hebreeuws 'aarde' betekent), gemaakt uit aarde. God is niet
zomaar je 'buddy' of cosmische knuffelmuur, maar onze Schepper, de
oorsprong van alles, de bron van al het leven (volgens Genesis vormde
hij Adam uit aarde en blies hem de levensadem in). De bijbel vertelt nu
over deze grote Schepper-God die als een minnaar het hart van zijn
ontrouwe geliefde terug wil winnen (lees het boek Hosea hier eens
over!).
Jezus
Vanaf het begin van de bijbel werkt God toe naar een oplossing die
alleen Hijzelf bedacht zou kunnen hebben: Hij wordt zelf mens en zal zo
als onze broer, ons de weg wijzen naar God toe. Daar gaat het over in
het Nieuwe Testament. In vier verslagen wordt ons over het leven van
Jezus verteld, die volgens de bijbel zelf en volgens de miljoenen
mensen die hem daarna gevolgd zijn de Zoon van God is. Jezus leerde
zijn leerlingen om God als Vader aan te spreken. Letterlijk betekent
het woord dat hij gebruikte iets als 'pappa'. Het Aramese woord heeft
een vertrouwelijke klank. Dat was ongehoord in de religieuze cultuur
van die dagen. Jezus was controversieel, want tegenover de
religiositeit van zijn tijd (en die van alle tijden is) wijst Hij erop
dat God geen religie, maar een relatie wil.
Jezus geeft veel onderwijs - onderwijs dat de wereldgeschiedenis heeft
veranderd - maar Hij heeft meer gedaan. De kern van zijn leven is dat
Hij, de enige mens die nooit los van God is geweest, gedood is door
religieuze en wereldlijke machten van zijn tijd. Het onvoorstelbare was
gebeurd. De volmaakte mens was gedood en ontmaskerde daarmee eigenlijk
al het kwaad dat er na de zondeval in de wereld was. Niet alleen toen,
maar ook nu. Het zette religie en machtspelletjes in hun hemd. Niet
alleen in het groot, maar ook in ons eigen leven. Misschien dat
bezoekers van Mel Gibsons film 'The Passion of The Christ' daar iets
van voelden… Jezus heeft zichzelf totaal gegeven uit liefde voor
mensen. Hij koos niet voor zelfbehoud, maar gaf zichzelf - helemaal.
Hij was hierin geen watje, maar een toonbeeld van kracht.
Volgens de bijbel hield op het moment van zijn dood de hele kosmos de
adem in. Stel je ook voor: als Jezus echt de Zoon van God was, die door
mensen - schepseltjes van de levende God - gedood wordt, dan is dat
toch de meest adembenemende gebeurtenis uit alle tijden?
Adembenemend
Nee, er is volgens de bijbel een andere gebeurtenis die nog meer
adembenemend is. Volgens de bijbel, en dit verslag is gebaseerd op vele
ooggetuigen, is Jezus de zondag na die vrijdag waarop Hij stierf uit de
dood opgestaan. Jezus de Zoon van God stierf, maar werd weer levend.
Hij overwon de dood.
Het kwaad leek even gewonnen te hebben, maar het uiterste negatieve kon
100% goedheid en leven niet tot zwijgen brengen. Met de opstanding van
Jezus stond de dood - de verstoring van het leven - als het ware in z'n
hemd. Volgens de bijbel zijn met deze adembenemende gebeurtenis ook de
gevolgen van de scheiding tussen God en mensen te niet gedaan. Het is
moeilijk om te begrijpen hoe dat precies gebeurt is. Theologen hebben
het op verschillende manieren proberen te verklaren en doen daarmee
soms voorkomen alsof ze het helemaal begrijpen, maar ik vraag me af of
dat kan... Van sommige dingen weet je op een gegeven moment dat ze waar
zijn zonder de weten hoe het precies werkt. Bij Jezus' sterven en
opstanding was er iets kosmisch aan de hand dat onze wereld overstijgt.
Mensen kunnen daar iets van begrijpen, zonder precies theoretisch te
kunnen beschrijven hoe het werkt. Misschien dat de mythologische kracht
in de verhalen van Tolkien ons soms wel meer vertelt over de strijd
tussen goed en kwaad dan allerlei theologische wetenschap. Veel
verklaringen helpen je iets van dit geheim te ontdekken, maar ten
diepste blijft het een fascinerend geheim.
Ik zou je willen aanraden om het bijbelverhaal eens onbevangen te lezen
en voor zichzelf te laten spreken. Misschien herken je dat Jezus' dood
en opstanding je confronteert met jezelf, misschien met de gevolgen van
het negatieve in je leven, maar misschien ook met de liefde van God
voor jou. Jezus' sterven was immers ultieme liefde voor anderen.
Misschien dat je ontdekt dat Jezus' sterven en opstanding je de
mogelijkheid geeft voor het eerst eerlijk te worden tegenover jezelf
over je angsten en teleurstellingen, over pijn en eenzaamheid.
Misschien merk je ook dat hij een weg heeft gebaand door alle rotzooi
en ellende heen naar nieuw leven, naar een leven vol liefde en
perspectief, naar nieuwe relaties met God zelf, naar jezelf, andere
mensen en de natuur.
In de brieven die in het Nieuwe Testament staan vertellen Jezus
leerlingen over hem en de betekenis van zijn leven voor ons nu. Ja,
want nadat Jezus aan vele mensen verschenen is, is Hij weer naar God
gegaan. Het Nieuwe Testament vertelt daarover in het boek Handelingen.
Na zijn hemelvaart (zo noemen christenen deze gebeurtenis) heeft God
zijn heilige Geest aan mensen gegeven, die niets minder is dan de Geest
van Jezus zelf. De hele bijbel is uitgemond in de vervulling van de
oude belofte dat God in ons wil wonen. Maar Hij kan dat niet tegen je
eigen wil in. Als je met God wil leven moet je Hem uitnodigen en
accepteren dat Hij alleen met jou kan leven dankzij Jezus. Dat is het
begin van de vernieuwing van het leven. Want die goede schepping met
echte relaties waar het mee begon, staat God nog steeds voor ogen.
Misschien roept het bovenstaande veel vragen op of blijven het vage
theorieën voor je. Ik zou je dan willen aanmoedigen om zelf eens
een verslag over het leven van Jezus te lezen en wat Hij zelf over zijn
missie heeft gezegd.
De bijbel geeft dus een moraal, maar ook veel méér…
De bijbel geeft dus een levensvisie, maar ook veel méér...
De bijbel plaatst de lezer voor God.
Het is een brief die je in zijn hart laat kijken en die jouw hart wil raken.
|
BIJBELSTUDIES
and make the choice for live
