Feesten en Gedenkdagen
BIDDAG - BIDSTOND
Door het jaar heen staan
er
bijzondere dagen op onze kalender. sinds jaar en dag gaat dat zo. daar
ook zo onze aandacht aan besteden. Om je enig houvast te geven op deze
site een overzicht van de christelijke feesten. Niet dat ze allemaal
even indringend worden gevierd, maar meer dan de moeite waard om er
niet alleen mee op de hoogte te zijn maar je ook eens nader in te
verdiepen. Hieronder én hiernaast een schat aan informatie.
Veel genoegen ermee.
De kerk: BIDDAG - BIDSTOND
We
houden een behoorlijk aantal christelijke feestdagen. Maar wat houden
die
dagen eigenlijk in, behalve dat het vrije dagen zijn? Alleen maar
recreëren of...?
Biddag voor Gewas en Arbeid ( en
ook Dankdag ) is een gedenkdag in het protestantisme in Nederland
waarin er speciaal gebeden in het voorjaar ( en gedankt in het najaar)
wordt voor de oogst en het werk
Hiermee geven we aan dat we afhankelijk zijn van God. En dat we alles,
ook ons dagelijks brood en ons werk van Hem verwachten. Bij
“werk” denk ik niet alleen aan een betaalde baan, maar ook
aan al het vrijwilligerswerk, onze huiselijke bezigheden, kortom alles
wat we doen ten goede voor onze medemens en maatschappij. Het is een
hele basale vraag aan God. De profeet Zacheria verwoorde het eeuwen
geleden al zo:
Voor een gelovige is het een voortdurende oefening om het leven in al zijn facetten te beleven voor Gods aangezicht
We mogen hier leven, we zijn geroepen om te bouwen en te bewaren, te
zorgen en verantwoordelijkheid te dragen. We mogen vreugde zoeken en
voldoening ervaren bij wat we kunnen en bereikt hebben. En het gebed,
waarin we onze afhankelijkheid van God belijden, helpt ons om ons niet
te verliezen in onze prestatiedrang, onze eerzucht, onze pretenties en
ons vooruitgangsgeloof.
Maar om het leven te beleven in afhankelijkheid van God is niet
vanzelfsprekend. We kunnen ons heel goed redden zonder God. Het gewas
groeit wel de arbeid loont wel, ook als we niet bidden. Velen voelen
zich heel goed thuis in een wereld, waarin voor God geen plaats is. Al
eeuwenlang heeft onze westerse cultuur de neiging om het leven te
verzelfstandigen en om God buiten te sluiten. We zijn er allang aan
gewend om onze beslissingen te nemen zonder eerst te bidden.
Bidden en vragen naar God doen we vaak pas als er problemen zijn en als
we ons afhankelijk weten. Ik denk dat er in het ziekenhuis meer gebeden
wordt dan in de wereld van de economie. En in de agrarische wereld meer
dan in de industrie. En naarmate het boerenbedrijf industriëler
wordt, wordt ook daar minder gebeden. Met andere woorden, juist in die
delen van de samenleving waar de technische beheersing groter is en
waar we de gang van zaken meer in de hand hebben, verdwijnt eerder het
gebed.
Toch is het goed als ook daar gebeden wordt waar we sterk zijn. Opdat
ook in die sectoren van de samenleving Gods Naam geheiligd wordt.
‘Wanneer het voorjaar wordt, vraag dan de HEER om regen. Hij is
het die onweerswolken maakt, hij schenkt de mensen stortregens en gewas
op het veld.’
(Zacheria 10:1)
Misschien heb je de mogelijkheid om naar een kerkdienst te gaan,
misschien ook niet. Maar wat is jóu vraag op deze biddag aan God?
Geschiedenis
Het gebruik om in moeilijke tijden een aparte bededag te houden, zou
ontstaan zijn in de Middeleeuwen. Er waren toen vaste bededagen[1],
zoals de quatertemperdagen en de kruisdagen. Daarbij ging het vooral om
omstandigheden op seculier terrein: oorlog, honger en rampen. Na de
reformatie in de 16e eeuw, toen grote delen van Nederland het
katholicisme voor het protestantisme verruilden, werd het houden van
bededagen door de reformatorische kerken overgenomen. In 1578 werd er
door de Synode van Dordrecht bepaald dat er tijdens oorlog en andere
rampen massaal gebeden en gedankt moest worden[2]. Wanneer er
vervolgens een bid- of dankdag nodig was, werd dit door de landelijke
of provinciale overheden uitgeschreven. Een vaste dag om te danken werd
in 1653 in de provincie Overijssel vastgesteld. Toen de
industrialisatie toenam, is de viering veranderd in dankdag voor gewas
én arbeid. Tegenover de dankdag werd later ook een vaste dag om
te bidden ingesteld, en wel op de tweede woensdag van maart. Deze dag
wordt biddag voor gewas en arbeid genoemd. Dankdag wordt gehouden op de
eerste woensdag van november, met uitzondering van Zeeland waar deze
wordt gehouden op de laatste woensdag van november. Lokaal kunnen er
afwijkende data zijn: in de gemeente Tholen is biddag op de laatste
woensdag van februari en dankdag op de derde woensdag van november. Als
historische reden voor deze afwijkingen wordt genoemd dat veel
kerkelijke gemeenten vacant waren en het op een afwijkende dag
gemakkelijker was om een dominee van elders naar de
--vóór de deltawerken erg afgelegen-- eilanden eiland te
laten komen om daar de kerkdiensten te leiden.
Binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken staat in artikel 66 van de
kerkorde dat de classis aangewezen is om „in tijden van oorlog,
epidemieën, vervolging van de kerk en andere algemene
rampen” een speciale biddag of gebedssamenkomst uit te
schrijven[3].
Tegenwoordig
Anno 2006 worden zowel dankdag als biddag nog aangehouden door
orthodox-gereformeerde kerken. Een groot deel van deze kerken houdt 's
avonds een kerkdienst, waarin ten opzichte van een doorsnee 's zondagse
kerkdienst een groot deel van de tijd aan gebed wordt besteed. In de
meeste plaatsen is er ook 's morgens dan wel 's middags een dienst,
waarbij de kinderen van de basisschool aanwezig zijn. Doordat de
agrarische sector geen groot stempel meer op de Nederlandse
maatschappij drukt, ligt de nadruk in de gebedsdiensten niet sterk meer
bij "gewas en arbeid", maar wordt er in het gebed aandacht besteed aan
het leven in de eigen gemeente, aan de economie, actualiteiten en de
wereld in het algemeen. Toch zijn in plaatsen als Urk, Staphorst,
Opheusden, Spakenburg en Ouddorp veel winkels de hele dag gesloten. De
Urker vissersvloot blijft voor biddag een hele week thuis.
Onder het motto "bid én werk" is het bij een aantal
kerkgemeenten gebruikelijk om op dankdag allerlei goede (gedragen)
kleding, dekens en speelgoed in te zamelen voor landen in Oost-Europa
zoals Roemenië, Wit-Rusland of de Oekraïne. Daarnaast is een
financiële bijdrage ook noodzakelijk om het transport van de
ingezamelde goederen, dat vaak in eigen beheer wordt gedaan, te kunnen
verzorgen.
De status van "vrije dag" hebben bid- en dankdag vrijwel overal in
Nederland verloren. Wel zijn er nog enkele christelijke middelbare
scholen die op de donderdag na bid- of dankdag geen huiswerk opgeven,
zodat de kinderen die waarde aan beide dagen hechten, daar op school
geen hinder van ondervinden. Op verzoek van de SGP werden de
gemeenteraadsverkiezingen in 2006 op dinsdag 7 maart gehouden in plaats
van de oorspronkelijk daarvoor bestemde woensdag 8 maart, om niet met
biddag te conflicteren. In kerkelijke gebouwen zitten soms ook
stembureaus en dat zou elkaar in de weg kunnen zitten.
Buiten protestants Nederland
Een soortgelijk evenement als bij de protestanten wordt in de
Rooms-katholieke Kerk de "kruis– en quatertemperdagen" genoemd.
Dit gebruik stamt uit de vijfde eeuw, maar is in Nederland grotendeels
van de liturgische kalender verdwenen. Voor zover bekend worden deze
dagen in ieder geval wél in Duitsland, Oostenrijk en Luxemburg
aangehouden. In 2005 werd door de Nederlandse Rooms-katholieke
bisschoppen besloten om deze dagen weer op de liturgische kalender te
zetten, om aan te laten sluiten bij de protestantse bid- en dankdagen.
Bid- en dankdagen voor protestanten zijn in de rest van de wereld niet
overal even gangbaar. Duitsland kende in de 20e eeuw nog een
officiële "Buß- und Bettag" (boete- en gebedsdag). Op deze
dag, die jaarlijks in november gehouden werd, was heel Duitsland vrij.
De dag was ooit door de protestantse Duitse rijkskanselier Bismarck
ingesteld, omdat hij het belangrijk vond dat ook de protestanten een
eigen gebedsdag hadden. In 1995 werd de dag echter officieel
afgeschaft. In sommige Evangelische Kerken wordt er echter nog wel
aandacht aan deze gebedsdag besteed. Zowel de Anglicaanse Kerk in
Engeland, de Verenigde Protestantse Kerk in België, de
Fédération protestante de France als de Zweedse nationale
kerk gaven in 2005 te kennen geen speciale landelijke gebedsdag te
kennen, hoewel er in bijzondere gevallen zoals nationale rampen wel
gebedsdagen worden uitgeroepen. In Zuid-Afrika bestaat er in ieder
geval wél een speciale dankdag, en in Amerika kent men de
zogeheten Thanksgiving Day.
naar top van deze pagina 
